Πλέον υπάρχει απόδειξη! Οι μαύρες τρύπες στο διάστημα είναι υπαρκτές και τώρα πια ξέρουμε πως μοιάζουν. Αυτά είναι τα πέντε πράγματα που πρέπει να γνωρίζεις με αφορμή την πρώτη φωτογραφική απεικόνιση αυτού του κοσμικού θαύματος.

Πλέον υπάρχει απόδειξη! Οι μαύρες τρύπες στο διάστημα είναι υπαρκτές και τώρα πια ξέρουμε πως μοιάζουν. Αυτά είναι τα πέντε πράγματα που πρέπει να γνωρίζεις με αφορμή την πρώτη φωτογραφική απεικόνιση αυτού του κοσμικού θαύματος.

 

Μέχρι πρότινος μπορούσαμε να κάνουμε μόνο εικασίες για την ύπαρξή τους και αυτές χάρη σε προσομοιώσεις και καλλιτεχνικές απεικονίσεις με τις τις οποίες προσπαθούσαμε να εξηγήσουμε ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια του σύμπαντος. Πώς θα μπορούσε άλλωστε κανείς να φωτογραφήσει κάτι στο αχανές διάστημα που πρακτικά είναι “αόρατο”, αφού απορροφά τα πάντα, ακόμη και το πλέον μικροσκοπικό σωματίδιο φωτός; Από σήμερα, όλα αυτά είναι ιστορία! Η ανθρωπότητα έχει πλέον στη διάθεσή της την πρώτη φωτογραφική απεικόνιση μιας “μαύρης τρύπας” που τραβήχτηκε χάρη στο υπερφιλόδοξο διεθνές πρόγραμμα Event Horizon Telescope (EHT).

Τα ερωτήματα που πλέον γεννιούνται είναι προφανώς περισσότερα και μεγαλύτερα από τις απαντήσεις που πήραμε. Όμως η ιστορία της ανθρώπινης εξέλιξης έχει δείξει ότι προχωρά ένα βήμα τη φορά. Και το βήμα στο οποίο γίναμε όλοι μάρτυρες την Τετάρτη 10 Απριλίου 2019 είναι ιστορικής σημασίας, ενώ σύμφωνα με τους πιο αισιόδοξους θα μπορούσε να μας φέρει πιο κοντά στην απάντηση τους πως δημιουργήθηκε το σύμπαν.

 

Αυτά είναι τα 5 πράγματα που πρέπει να ξέρεις με αφορμή τη δημοσιοποίηση της πρώτης εικόνας μιας “μαύρης τρύπας” στο διάστημα:

 

1. Φωτογραφίσαμε ένα “τέρας”

Το γνωρίζαμε πριν ακόμη δούμε την πρώτη φωτογραφία. Οι μαύρες τρύπες είναι μεγάλες. Πολύ μεγάλες! Για την ακρίβεια, η συγκεκριμένη μαύρη τρύπα που φωτογραφήθηκε στο γαλαξία Messier 87, σε απόσταση 55 εκατ. ετών φωτός από τη Γη, είναι ένα… “τέρας”, όπως τη χαρακτήρισαν επιστήμονες και αστρονόμοι.

 

 

Για να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτό, με μεγέθη που μπορεί να αντιληφθεί ένας μέσος ανθρώπινος νους, εκτιμάται ότι ο Ήλιος μας θα μπορούσε να είναι ένας κόκκος άμμου δίπλα της. Ή για να το κάνουμε πιο παραστατικό, το μέγεθός της εκτιμάται περίπου όσο το μέγεθος της τροχιάς του πλανήτη Ποσειδώνα, του 8ου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Που για την ιστορία χρειάζεται περί τα… 200 δικά μας χρόνια για μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον Ήλιο!

2. Αλίμονο σε όποιον βρεθεί στο δρόμο της!

Για να είμαστε ειλικρινείς, μόνο θεωρητικά θα μπορούσε να απαντήσει κανείς για το τι μπορεί να συμβεί σε έναν πλανήτη που θα έχει την ατυχία να βρεθεί στο εσωτερικό μιας μαύρης τρύπας. Επί της ουσίας, το μεγαλύτερο ερώτημα όλων, τι συμβαίνει δηλαδή στο εσωτερικό μιας μαύρης τρύπας, παραμένει αναπάντητο (και μάλλον… πρακτικά αδύνατο να απαντηθεί).

Τι θα συνέβαινε ωστόσο στην περίπτωση που ένας πλανήτης βρισκόταν σε τροχιά γύρω από μια μαύρη τρύπα, με την απόλυτη προϋπόθεση ότι μιλάμε πάντα για μια απόσταση ασφαλείας που θα απέκλειε το ενδεχόμενο να τον “ρουφήξει” μέσα της; Σε απλά ελληνικά, καλό θα ήταν να… κρατηθεί από κάπου. Όπως αναφέρει ο ερευνητής Geoffrey Crew του MIT στο Fortune, ο περίπλους θα διαρκούσε μόλις μια εβδομάδα, αφού ο πλανήτης θα κινούταν πρακτικά με την ταχύτητα του φωτός. Οι δραμαμίνες κρίνονται απαραίτητες αν και μάλλον… ανεπαρκείς.

3. Η πιο τέλεια φωτογραφία όλων των εποχών

Η ιστορική πλέον φωτογραφία τραβήχτηκε χάρη σε ένα δίκτυο οκτώ τηλεσκοπίων σε τέσσερις ηπείρους, του διεθνούς προγράμματος Event Horizon Telescope (EHT), του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών (NSF) των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Και εξυπακούεται ότι δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση. Ο συγχρονικός και οι συνθήκες έπρεπε να είναι κάτι περισσότερο από… απόλυτα τέλειες για να καταστεί αυτό το αποτέλεσμα εφικτό (που στην ουσία αποτελεί σύνθεση φωτογραφιών από διαφορετικές οπτικές γωνίες και χρονικές περιόδους). Για την συγκεκριμένη φωτογραφία, οι αστρονόμοι υποπτεύθηκαν ότι “έπιασαν λαβράκι” βλέποντας έγχρωμες φωτογραφίες του γαλαξία M87 όπως η ακόλουθη. Το μαύρο κέντρο στο εσωτερικό της πολύχρωμης φωτογραφίας κίνησε τις υποψίες τους. Και τούτο διότι, όπως σωστά εκτίμησαν, ήταν η ένδειξη τεράστιας πυκνότητας και ιλιγγιωδών ταχυτήτων.

 

Φωτογραφίες σαν αυτήν οδήγησαν τους επιστήμονες στον εντοπισμό της μαύρης τρύπας που φωτογραφήθηκε

 

Οι δυσκολίες δεν σταμάτησαν εκεί. Η φωτογραφία έπρεπε να μεγεθυνθεί ώστε να γίνεται αντιληπτή από το ανθρώπινο μάτι. Σύμφωνα με τους επιστήμονες χρειάστηκε ανάλυση ανάλογη αυτής που θα χρειαζόταν αν έπρεπε να διαβάσει κανείς ένα SMS από ένα κινητό στη Νέα Υόρκη, την ώρα που εκείνος απολαμβάνει τον καφέ του στο… Παρίσι!

4. Τελικά είναι “κακές” οι μαύρες τρύπες;

Επειδή πολλοί μπορεί να είναι ακόμη επηρεασμένοι από την επιστημονική φαντασία, ας εξηγήσουμε για μια ακόμη φορά τι ακριβώς είναι μια μαύρη τρύπα: Στην ουσία πρόκειται για τα απομεινάρια του πυρήνα ενός γιγάντιου άστρου που στο τέλος της εξέλιξής του έχασε την μάχη με την βαρύτητα. Το βαρυτικό πεδίο τους είναι τόσο ισχυρό που οτιδήποτε βρεθεί κοντά τους, ύλη ή φως, είναι αδύνατο να τις αποφύγει.

Οι μαύρες τρύπες δεν είναι τόσο σπάνιες όσο νομίζουμε. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι, μόνο στο γαλαξία μας, υπολογίζονται περί τα 100 εκατ. Ωστόσο, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας…

 

5. Και τώρα τι;

Οι αστρονόμοι και οι ειδικοί δεν κρύβουν τον ενθουσιασμό τους και μιλούν για μία νέα εποχή στην εξερεύνηση των μαύρων τρυπών. Εκτός από την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στον Μ87, το ενδιαφέρον τους έχει στραφεί και στην κεντρική μαύρη τρύπα του γαλαξία μας, η οποία είναι γνωστή ως “Τοξότης Α”.

Στο μεταξύ έχουν να αναλύσουν έναν ασύλληπτο όγκο δεδομένων για εμάς τους κοινούς θνητούς, αφού το κάθε ένα από τα οκτώ τηλεσκόπια που συνέβαλαν στο να τραβηχτεί η φωτογραφία έχε συγκεντρώσει περί το 1 petabyte – περίπου 1 δισ. gigabytes – δεδομένων.

 

Πηγή: News247, CNN

 

 

 

Πανικό και αναστάτωση προκάλεσε στους κατοίκους της δυτικής Κούβας πτώστη μετεωρίτη.

Όπως αναφέρουν μαρτυρίες στα διεθνή ΜΜΕ, το περιστατικό σημειώθηκε στις 13:20 τοπική ώρα, όταν μια εκκωφαντική έκρηξη ακούστηκε σε περιοχές της επαρχίας Πινάρ ντελ Ρίο, στη δυτική Κούβα.

“Λαμβάνουμε πληροφορίες ότι ένας μετεωρίτης θεάθηκε στον ουρανό πάνω από τα Φλόριντα Κις”, ανέφερε στο Twitter η μετεωρολογική υπηρεσία του Κι Γουεστ, προσθέτοντας ότι “κατά πάσα πιθανότητα έπεσε στην επαρχία Πινάρ δελ Ρίο” της Κούβας.

Η πτώση του μετεωρίτη έγινε μάλιστα ορατή και από τα νησιά Florida Keys των ΗΠΑ.

 

«Ο διαστημικός βράχος πιθανώς εξερράγη στην επαρχία του του Pinar del Río, ενώ από την πλευρά του ο ανταποκριτής του CNN στην Αβάνα, Patrick Oppmann, έκανε λόγο για μια μεγάλη έκρηξη στην πόλη Viñales, δημοσιεύοντας φωτογραφίες των θραυσμάτων.

 

 

 

Πηγή: CNN

Η νύχτα της Πέμπτης, 21 Δεκεμβρίου, είναι η μεγαλύτερη του έτους, με διάρκεια 14 ωρών και 29 λεπτών. Ο Ήλιος θα φτάσει στο σημείο της ετήσιας τροχιάς του, που ονομάζεται «Χειμερινό Ηλιοστάσιο», οπότε αρχίζει και επίσημα η εποχή του Χειμώνα.

Ημερολογιακά το Χειμερινό Ηλιοστάσιο κυμαίνεται σήμερα μεταξύ της 20ής  και 23ης Δεκεμβρίου, αν και η τελευταία φορά που είχαμε το Χειμερινό Ηλιοστάσιο στις 23 Δεκεμβρίου ήταν το 1903 και η επόμενη θα είναι το 2303. Ακόμη πιο σπάνια είναι η 20ή Δεκεμβρίου με την επόμενη να συμβαίνει το 2080.

Οι διαφοροποιήσεις αυτές οφείλονται στο Γρηγοριανό Ημερολόγιο, του οποίου το κάθε έτος έχει 365 ημέρες, εκτός από τα δίσεκτα έτη με τις 366 ημέρες τους. Τα πράγματα, όμως, δεν ήσαν πάντα έτσι. Ας τα πάρουμε, λοιπόν, από την αρχή.

Από την αρχαιότητα ακόμη, ο υπολογισμός του έτους γινόταν με την παρατήρηση της επίδρασης που έχει πάνω στη Γη η περιφορά της γύρω από τον Ήλιο, η επίδραση δηλαδή του κύκλου των εποχών, της επαναλαμβανόμενης παρέλασης της Άνοιξης, του Καλοκαιριού, του Φθινοπώρου και του Χειμώνα! Οι εποχιακές αυτές αλλαγές είχαν για τους αρχαίους τεράστια σημασία, ιδιαίτερα μάλιστα μετά την εμφάνιση της γεωργίας, πριν από 10.000 περίπου χρόνια. Γι’ αυτό, κι επειδή η σπορά, η συγκομιδή και οι άλλες γεωργικές ασχολίες εξαρτώνταν από τις αλλαγές των εποχών, η διάρκεια ενός ηλιακού έτους έπρεπε να μετρηθεί επακριβώς.

Η Γη συμπληρώνει μία πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο σε περίπου 365,25 ημέρες. Κάθε μέρα η Γη βρίσκεται σε διαφορετική θέση από αυτήν που βρισκόταν την προηγουμένη. Από κάθε νέα θέση αντικρίζουμε τον Ήλιο από διαφορετική γωνία κι έτσι μας φαίνεται ότι ο Ήλιος βρίσκεται μπροστά από διαφορετικά άστρα (καθώς κινείται από τη Δύση προς την Ανατολή), λόγω ακριβώς της κίνησης της Γης πάνω στην τροχιά της.

Κάθε φορά που η Γη συμπληρώνει μία πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο, μας φαίνεται ότι ήταν ο Ήλιος αυτός που συμπλήρωσε έναν κύκλο γύρω από τη Γη, πάνω στην εκλειπτική. Η εκλειπτική, δηλαδή, δεν είναι τίποτε άλλο παρά η απεικόνιση, ή η προέκταση πάνω στην ουράνια σφαίρα, της γήινης τροχιάς γύρω από τον Ήλιο.

Αν παρατηρήσουμε την εκλειπτική και τη συγκρίνουμε με τον ουράνιο ισημερινό (την προέκταση του γήινου ισημερινού πάνω στην ουράνια σφαίρα), θα δούμε ότι οι δύο αυτοί κύκλοι δεν συμπίπτουν, αλλά αντίθετα τέμνονται, σχηματίζοντας γωνία ίση με 23,5 περίπου μοίρες, λόγω της κλίσης που έχει ο άξονας της Γης σε σχέση με το επίπεδο που σχηματίζει η εκλειπτική.

Η γωνία αυτή ονομάζεται «λόξωση της εκλειπτικής», και τα δύο σημεία στα οποία τέμνονται οι δύο κύκλοι ονομάζονται «ισημερινά σημεία». Στο πρώτο σημείο ο ουράνιος ισημερινός τέμνει την εκλειπτική εκεί όπου ο Ήλιος βρίσκεται στις 20-21 Μαρτίου. Το σημείο αυτό ονομάζεται «εαρινό ισημερινό σημείο», κι από την ημέρα αυτή αρχίζει η Άνοιξη. Εκ διαμέτρου αντίθετα η τομή γίνεται όταν ο Ήλιος βρίσκεται στις 22-23 Σεπτεμβρίου. Το σημείο αυτό ονομάζεται «φθινοπωρινό ισημερινό σημείο», και από την ημέρα αυτή αρχίζει το Φθινόπωρο.

Από το εαρινό ισημερινό σημείο και μετά, ο Ήλιος φαίνεται να σκαρφαλώνει όλο και πιο πάνω στο βόρειο ημισφαίριο του ουρανού. Οι μέρες μεγαλώνουν, οι νύχτες μικραίνουν και ο καιρός γίνεται όλο και πιο θερμός. Περίπου τρεις μήνες αργότερα, στις 20-21 Ιουνίου, ο Ήλιος φτάνει στο βορειότερο σημείο της εκλειπτικής, από το οποίο θα αρχίσει πλέον να κατέρχεται, «τρεπόμενος» και πάλι προς τον ισημερινό.

Το σημείο αυτό, στις 20-21 Ιουνίου, ονομάζεται θερινό τροπικό σημείο ή απλά θερινή τροπή, επειδή ο Ήλιος τρέπεται και πάλι προς τον ισημερινό, και από την ημέρα αυτή αρχίζει το καλοκαίρι. Επειδή μάλιστα για μερικές ημέρες πριν και μετά τη θερινή τροπή ο Ήλιος φαίνεται να αργοστέκεται πάνω στην εκλειπτική σαν να είναι έτοιμος να σταματήσει, το θερινό τροπικό σημείο ονομάζεται επίσης και θερινό ηλιοστάσιο.

Μετά τη θερινή τροπή, ο Ήλιος συνεχίζει να κατεβαίνει προς τον Νότο, και στις 22-23 Σεπτεμβρίου φτάνει στο φθινοπωρινό ισημερινό σημείο, οπότε, όπως και στο εαρινό ισημερινό σημείο, έχουμε ίση μέρα και νύχτα: ισημερία. Αλλά η κάθοδος του Ήλιου συνεχίζεται, μέχρις ότου, στις 21-22 Δεκεμβρίου, φτάνει στο νοτιότερο σημείο της τροχιάς του, που ονομάζεται χειμερινό τροπικό σημείο, ή απλά χειμερινή τροπή ή χειμερινό ηλιοστάσιο. Από την ημέρα αυτή αρχίζει ο Χειμώνας. Αλλά από κει κι έπειτα ο Ήλιος σταματάει να κατέρχεται και ξαναρχίζει και πάλι να σκαρφαλώνει, κάθε μέρα όλο και πιο ψηλά.

Στη διάρκεια του Χειμώνα, οι ακτίνες του Ήλιου πέφτουν πάνω στο βόρειο ημισφαίριο της Γης με πλάγιο τρόπο, ενώ συμβαίνει το αντίθετο στο νότιο ημισφαίριο οπότε εκεί έχουν Καλοκαίρι. Στη διάρκεια της Άνοιξης ο Ήλιος βρίσκεται ακριβώς πάνω από τον ισημερινό της Γης, οπότε και τα δύο ημισφαίρια παίρνουν με τον ίδιο τρόπο της ζωογόνες ακτίνες του.

Στη διάρκεια του Καλοκαιριού, ο Ήλιος ευνοεί το βόρειο ημισφαίριο, οι ακτίνες του πέφτουν πάνω μας περισσότερο κάθετα, και ενώ εμείς έχουμε Καλοκαίρι, στο νότιο ημισφαίριο έχουν Χειμώνα. Τέλος, το Φθινόπωρο, ο Ήλιος βρίσκεται και πάλι πάνω από τον γήινο ισημερινό, με ισομερή κατανομή της θερμότητας και στα δύο ημισφαίρια.

Δεν είναι λοιπόν καθόλου παράξενο που ο Ήλιος λατρεύτηκε από τους αρχαίους σαν θεός, μια που γι’ αυτούς ο Ήλιος ήταν ο δημιουργός των εποχών του έτους και του κύκλου των φαινομένων και των εναλλαγών που σχετίζονται με αυτές, από τη σπορά ως τη βλάστηση και από την ανθοφορία ως τη συγκομιδή.

Οι Αιγύπτιοι τον ονόμασαν Ρα, Ατόν, ή και Όσιρη ακόμη. Οι Βαβυλώνιοι τον αποκαλούσαν Σαμάχ, Βαάλ, Μαρδούκ και Νεργκάλ. Οι Ινδοί Βράχμα και Βισνού. Και οι Πέρσες Μίθρα. Για τους αρχαίους Έλληνες, κατά περιστάσεις, ήταν ο Δίας ή ο Πλούτων, ο Βάκχος, ο Διόνυσος, ή και ο Φοίβος Απόλλων. Ανεξάρτητα όμως από την ονομασία που του δόθηκε, όλοι ανεξαιρέτως οι λαοί καθιέρωσαν προς τιμή του Ήλιου, περίφημες και πολλές γιορτές, ιδιαίτερα στις περιόδους των εναλλαγών από τη μια εποχή στην άλλη.

Οι μεγαλύτερες από τις γιορτές αυτές γίνονταν σε όλες τις χώρες και τις φυλές στην εποχή του χειμερινού ηλιοστασίου, στις 25 Δεκεμβρίου. Ήταν η γιορτή της γέννησης του Ήλιου, και όχι αδικαιολόγητα. Γιατί όσο ο χειμώνας πλησίαζε και ο Ήλιος του μεσημεριού φαινόταν όλο και πιο χαμηλά στον ορίζοντα, τόσο και οι μέρες μίκραιναν και το κρύο αυξανόταν. Ήταν η σκληρή εποχή για τον άνθρωπο με τις πολύ μικρές ημέρες και τις ατέλειωτες νύχτες.

Οι φροντίδες πολλαπλασιάζονταν, οι ανησυχίες μεγάλωναν και ένα αόριστο συναίσθημα φόβου καταλάμβανε τον αρχαίο άνθρωπο με τα ανύπαρκτα σχεδόν αμυντικά του μέσα και τις περιορισμένες πηγές διατροφής.

Γι’ αυτό αναπέμπονταν προσευχές και ιερές παρακλήσεις, ανάβονταν φωτιές και προσφέρονταν θυσίες προς τον θεό Ήλιο, για να μη χαθεί οριστικά από τον ορίζοντα.

Και πράγματι: μετά από μικρό δισταγμό, ο θεός ενέδιδε. Στο κατώτατο σημείο του, στον αστερισμό του Αιγόκερου, στις πύλες του Ήλιου όπως τον ονόμαζαν οι Χαλδαίοι, «άλλαζε» απόφαση, άρχιζε να σκαρφαλώνει και πάλι προς τα πάνω, και οι μέρες μεγάλωναν. Μια νέα τάξη πραγμάτων θα έμπαινε και πάλι, ωραία όπως και στα προηγούμενα χρόνια, οπότε η Γη θα ανθοφορούσε ξανά χάρη στις ζωογόνες ακτίνες του Ήλιου.

Δεν είναι λοιπόν καθόλου παράξενο το γεγονός ότι οι αρχαίοι λαοί γιόρταζαν ιδιαίτερα τις μέρες αυτές του χειμερινού ηλιοστασίου. Και αυτή την παράδοση των αρχαίων λαών συνέχισαν οι Έλληνες με τα Κρόνια, και ιδιαίτερα οι Ρωμαίοι με τα Σατουρνάλια και τα Βρουμάλια και την κεντρική γιορτή της 25ης Δεκεμβρίου “Dies Natalis Invicti Solis”, δηλαδή την «Ημέρα της Γέννησης του Αήττητου Ήλιου».

Τα Σατουρνάλια ήταν η αρχαιότερη γιορτή των Ρωμαίων και την απέδιδαν στον Ρωμύλο ή στους Πελασγούς. Ξεχώρισε όμως από τις άλλες αγροτικές γιορτές τους το 217 π.Χ. Οι γιορτές αυτές έπαιρναν πανηγυρικό χαρακτήρα και είχαν κατακτήσει ολόκληρο τον ελληνορωμαϊκό κόσμο. Άρχιζαν με τα Βρουμάλια από τις 24 Νοεμβρίου έως τις 17 Δεκεμβρίου και ακολουθούσαν τα Σατουρνάλια από τις 18 έως τις 24 Δεκεμβρίου.

Κατά την κεντρική ημέρα της γιορτής του «αήττητου ηλίου» στις 25 Δεκεμβρίου, εορταζόταν το γεγονός της τροπής του Ηλίου, που άρχιζε και πάλι να ανεβαίνει στον ουρανό, να μεγαλώνουν οι ημέρες, και μαζί τους οι ζωογόνες ακτίνες του Ηλίου ξανάκαναν τη Γη να καρποφορήσει. Την 1η Ιανουαρίου γιορτάζονταν οι Καλένδες, στις 3 τα Βότα, στις 4 τα Λορεντάλια και στις 7 Ιανουαρίου τελείωνε η περίοδος αυτή των εορτών.

Επειδή λοιπόν οι πρώτοι χριστιανοί ήσαν εκτός νόμου στη Ρώμη, και δεν τους επιτρεπόταν να συναντιούνται ή να εκκλησιάζονται μαζί, οι συναντήσεις τους γίνονταν κρυφά και σε μικρές ομάδες στις κατακόμβες τους, όπου και τελούσαν τις θρησκευτικές τους εορτές. Για να αποφύγουν, λοιπόν, τους διωγμούς, αποφάσισαν να γιορτάζουν τα Χριστούγεννα στις 25 Δεκεμβρίου, όταν οι Ρωμαίοι ήσαν απασχολημένοι με τις δικές τους γιορτές των Σατουρναλίων. Μ’ αυτόν τον τρόπο ήλπιζαν να μην ανακαλυφθούν από τους εορτάζοντες Ρωμαίους.

Θα αναρωτιέστε, όμως, γιατί το χειμερινό ηλιοστάσιο δεν συμβαίνει σήμερα στις 25 Δεκεμβρίου, όπως στην εποχή του Χριστού, αλλά στις 21 Δεκεμβρίου; Το πρόβλημα αρχίζει με το Ιουλιανό Ημερολόγιο που εισήγαγε ο Ιούλιος Καίσαρ το 44 π.Χ., το οποίο είχε όμως τις δικές του ατέλειες, γιατί έχανε μία ημέρα κάθε 128 χρόνια. Το Ιουλιανό, λοιπόν, ημερολόγιο είχε θεσπίσει το χειμερινό ηλιοστάσιο στις 25 Δεκεμβρίου, αλλά με την πάροδο των ετών το προστιθέμενο μικρό λάθος είχε μεταθέσει την πραγματική ημερομηνία της χειμερινής τροπής.

Έτσι λοιπόν το 325 μ.Χ., το έτος που έγινε η Σύνοδος της Νίκαιας, το χειμερινό ηλιοστάσιο είχε μετατεθεί και συνέβαινε στις 22 Δεκεμβρίου. Η μετάθεση όμως του χειμερινού ηλιοστασίου συνεχίστηκε χωρίς να διορθωθεί μέχρι και το έτος 1582, οπότε η χειμερινή τροπή συνέβαινε στις 12 Δεκεμβρίου.

Τότε, ο Πάπας Γρηγόριος 13ος εισήγαγε μία νέα μεταρρύθμιση, γι’ αυτό και το νέο ημερολόγιο, αυτό που χρησιμοποιούμε σήμερα, ονομάζεται Γρηγοριανό, και χάνει μία μόνον ημέρα στα 4.000 χρόνια. Για να γίνει μια καινούργια αρχή, η Γρηγοριανή μεταρρύθμιση έτρεψε τη θέση του ημερολογίου προς τα εμπρός με βάση το έτος της Συνόδου της Νικαίας κι όχι το έτος εισαγωγής του Ιουλιανού ημερολογίου, το 44 π.Χ..

Γι’ αυτό και το χειμερινό ηλιοστάσιο συμβαίνει σήμερα στις 21 Δεκεμβρίου, και ο πρωταρχικός λόγος για τον εορτασμό των Χριστουγέννων στις 25 Δεκεμβρίου έχει πια χαθεί.

Πηγή: in.gr

Όταν αναλογιζόμαστε το αχανές σύμπαν, η ανθρώπινη σκέψη συνήθως εστιάζει στα βασικά – αντιδιαμετρικά χαρακτηριστικά του: το φως και το απόλυτο κενό.

Η επιστήμη έχει καταδείξει ότι η πανταχού παρούσα ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία διαμορφώνει την αντιλαμβανόμενη – από τα φυσικά και τεχνητά ανθρώπινα αισθητήρια – μορφή του σύμπαντος. Και ο ήχος; Έχει κάποια υπόσταση στην παραπάνω μορφή; Υπάρχει ήχος στο σύμπαν; Πως προκύπτουν οι ηχητικές καταγραφές που βλέπουν κατά καιρούς το φως της δημοσιότητας, κυρίως στο διαδίκτυο, ως δεδομένα από τους διάφορους διαστημικούς οργανισμούς;

Όπως επεξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Φλώρος «λαμβάνοντας υπ’ όψιν τη φυσική υπόσταση του ήχου, όπως τον αντιλαμβανόμαστε μέσω του συστήματος της ακοής, η ομιλία στοχεύει να απαντήσει στα παραπάνω ερωτήματα και, ταυτόχρονα, μέσα από την παρουσίαση συγκεκριμένων εφαρμογών, να αναδείξει τις δυνατότητες, επιστημονικές και δημιουργικές, όπου συνεπάγεται η ηχητική αναπαράσταση (ή ηχοποίηση) δεδομένων και παραμέτρων του σύμπαντος.
Η εξέλιξη της επιστήμης στον τομέα της μελέτης του σύμπαντος βασίζεται κυρίαρχα στην πανταχού παρούσα ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που καταλαμβάνει ένα πολύ ευρύ φάσμα συχνοτήτων και διαμορφώνει την αντιλαμβανόμενη – από τα φυσικά και τεχνητά ανθρώπινα αισθητήρια – μορφή του σύμπαντος, είτε αυτή γίνεται αντιληπτή κατευθείαν διά γυμνού οφθαλμού, είτε μέσω οπτικών τηλεσκοπίων, είτε μέσω ειδικών δεκτών καταγραφής ραδιοσημάτων».

Συγκεκριμένα, τονίζει, ξεκινώντας από τις βασικές έννοιες της κυματικής υπόστασης του ήχου, η ντετερμινιστική φύση του ηχητικού φαινομένου εξετάζεται υπό το πρίσμα της υποκειμενικής ακουστικής αντίληψης, όπως αυτή ορίζεται από σύνθετους ψυχοακουστικούς μηχανισμούς, πλέον ως ακουστό γεγονός.

«Το αποτέλεσμα του ανωτέρω συνδυασμού του αντικειμενικού και του υποκειμενικού έχει αποδώσει ερευνητικούς καρπούς: νέες τεχνικές ηχητικής αναπαράστασης ή απλούστερα ηχοποίησης δεδομένων (sonification), μέσω των οποίων, η απλά, ή και σύνθετα δομημένη πληροφορία μπορεί να μετατραπεί σε ήχο, ο οποίος μετατρέπεται σε φορέα μετάδοσης του αρχικού περιεχομένου με μεγάλη αντιληπτή ακρίβεια» επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Φλώρος και προσθέτει «δεδομένου ότι χωρίς ένα κατάλληλο μέσο διάδοσης, όπως είναι ο γήινος αέρας, δεν είναι δυνατή η διάδοση του οποιουδήποτε ήχου στο σύμπαν, οι παραπάνω τεχνικές αναλαμβάνουν να αντιμετωπίσουν το φυσικά ανέφικτο: να μετατρέψουν ηλεκτρομαγνητικά δεδομένα που συλλέγονται από το σύμπαν, ως απόρροια αστρονομικών και κοσμολογικών φαινομένων που ορίζουν την ίδια την εξέλιξή του, σε ακουστική πληροφορία, η οποία μπορεί να γίνει αντιληπτή και κατανοητή από ανθρώπους, ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου ή και εθνικής και πολιτισμικής προέλευσης».

«Οι ηλιακές καταιγίδες», εξηγεί ο αν. καθηγητής, «οι εκρήξεις υπερκαινοφανών, ακόμα και τα προσφάτως επιβεβαιωμένα βαρυτικά κύματα αποτελούν μερικά παραδείγματα φαινομένων που ήδη έχουν τύχει ηχοποίησης με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Το ίδιο και οι “ήχοι” από τους πλανήτες του ηλιακού συστήματος, όπως αυτοί δημιουργήθηκαν από κατάλληλους ακουστικούς μετασχηματισμούς του συλλεγόμενου από διαστημικά σκάφη ηλεκτρομαγνητικού αποτυπώματός τους, ή ακόμα και η έννοια του χωρόχρονου, όπως αυτή μπορεί να γίνει αντιληπτή μέσω της αναπαραγωγής ηχητικού περιεχομένου σε περισσότερες των τριών διαστάσεων. Και η μετατροπή αυτή, μπορεί να αφορά αμιγώς την επιστημονική έρευνα, προσφέροντας στους επιστήμονες νέα απεικονιστικά εργαλεία και διευκολύνοντας έτσι την μελέτη και πρόοδο στο πεδίο της αστρονομίας, της αστροφυσικής και της κοσμολογίας, συχνότερα όμως απευθύνεται στο ευρύ κοινό, με κύριο στόχο την “χωρίς-λόγια” διάδοση και εκλαΐκευση της επιστήμης. Το ηχητικό περιεχόμενο που συλλέγεται από το σύμπαν με τον τρόπο αυτό, καθίσταται ουσιαστικά ισοδύναμο με τις φωτογραφικές καταγραφές ουράνιων αντικειμένων και φαινομένων που είναι διαθέσιμες σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή. Παράλληλα όμως, τα τελευταία χρόνια, η ανωτέρω ηχοποίηση έχει αρχίσει να βρίσκει αποδοχή και στο δημιουργικό/καλλιτεχνικό πεδίο των σύγχρονων ψηφιακών τεχνών και της τέχνης του ήχου, κάποιες φορές ως μέσο ηλεκτρονικής ηχητικής ή μουσικής σύνθεσης και, κάποιες άλλες, ως φορέας αλληλεπίδρασης και αυτοσχεδιασμού με το καλλιτέχνη/δημιουργό».

Συμπερασματικά, η απάντηση στο ερώτημα του εάν οι ήχοι του σύμπαντος είναι μύθος ή πραγματικότητα, εξαρτάται, σύμφωνα με τον Κοσμήτορα της Σχολής Μουσικής & Οπτικοακουστικών Τεχνών, από την κλίμακα του σημείου θεώρησης.

«Σκεπτόμενοι με τα γήινα δεδομένα, οι ήχοι του σύμπαντος είναι μύθος, καταγραφές που δεν ανταποκρίνονται στον ανθρωποκεντρικό ορισμό του ήχου ως φυσικού και αντιληπτικού φαινομένου, και οι οποίες καθίστανται αντιληπτές μέσω ακουστικών μετασχηματισμών που ακολουθούν την φύση της ανθρώπινης ακοής. Σε συμπαντική όμως κλίμακα, ο μύθος γίνεται πραγματικότητα, ενσωματώνοντας κανόνες αισθητηριακής πολυπλοκότητας που ο άνθρωπος είναι αδύνατο ούτως ή άλλως να αντιληφθεί. Κανόνες οι οποίοι μας κρύβουν και τα μυστικά της πραγματικής ταυτότητας και όψης του σύμπαντος» επισημαίνει χαρακτηριστικά στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Αναπληρωτής Καθηγητής, Κοσμήτορας της Σχολής Μουσικής & Οπτικοακουστικών Τεχνών του Ιονίου Πανεπιστημίου, Ανδρέας Φλώρος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το ρόβερ Curiosity της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) που τριγυρνά στην επιφάνεια του Άρη, εντόπισε ένα παράξενο λαμπερό αντικείμενο, που ξεχωρίζει από το περιβάλλον του χάρη στην ασυνήθιστη λάμψη του.

Οι επιστήμονες που χειρίζονται το ρόβερ, θα το καθοδηγήσουν για να ρίξει μια πιο προσεκτική ματιά στο αντικείμενο, αν και υποψιάζονται ότι πρόκειται για κάποια πέτρα που έπεσε από το διάστημα στο αρειανό έδαφος.

«Νομίζουμε ότι είναι μάλλον ένας μετεωρίτης, γι’ αυτό είναι τόσο λαμπερό. Όμως μερικές φορές τα φαινόμενα απατούν και η απόδειξη θα έλθει μόνο από τη χημική ανάλυση», δήλωσε η Σούζαν Σβέντσερ, μέλος της επιστημονικής ομάδας του Curiosity. Το ρόβερ θα χρησιμοποιήσει τα επιστημονικά όργανά του ChemCam (κάμερα, φασματογράφος και λέιζερ) για να εξετάσει το αντικείμενο από κοντινή απόσταση.

Δεν είναι η πρώτη φορά που το Curiosity έχει βρει λαμπερά αντικείμενα στον Άρη. Το 2012, ένα περίεργο γυαλιστερό κομμάτι αποδείχθηκε τελικά ότι ήταν πλαστικό τμήμα που είχε αποκολληθεί από το ίδιο το ρόβερ. Νωρίτερα το 2018, ένα άλλο παράξενο αντικείμενο ταυτοποιήθηκε ως αρειανός βράχος, ενώ το 2008 το άλλο ρόβερ της NASA, το Opportunity, είχε για πρώτη φορά βρει στον Άρη ένα μικρό μετεωρίτη από σίδηρο.

Πηγή: Cnn.gr