Η καταιγίδα  ( thunderstorm ) είναι από τα πλέον βίαια ατμοσφαιρικά φαινόμενα ,μικρής κλίμακας ,με κύρια χαρακτηριστικά , την  ραγδαία βροχή , το χαλάζι τους απότομους και ισχυρούς ανέμους και συχνά τις αστραπές και τις βροντές.

 

Όλα σχεδόν τα χαρακτηριστικά της καταιγίδας είναι αποτέλεσμα  μίας γιγαντιαίας κατακόρυφης μεταφοράς αερίων μαζών μέσα στο κατώτερο στρώμα της ατμόσφαιρας . Ο πλέον χαρακτηριστικός μάρτυρας μίας τέτοιας κατακόρυφης μεταφοράς είναι ο γιγαντιαίος σωρειτομελανίας (CB)  που σχηματίζεται , ή η ομάδα σωρειτομελανιών  που η κορυφή τους ξεπερνά πολλές φορές τα 15 Km.

Στην  εξέλιξη μίας καταιγίδας διακρίνουμε τρία  στάδια , το στάδιο της ανάπτυξης , το στάδιο της ωρίμανσης και το στάδιο της διάλυσης .

 

 

ΣΤΆΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Το στάδιο αυτό αρχίζει όταν  εξαιτίας  κάποιας αίτιας , μία  μάζα ατμοσφαιρικού αέρα αναγκαστεί να κινηθεί κατακόρυφα σε περιοχή που παρουσιάζει έντονη αστάθεια . Στο στάδιο αυτό ένα μεμονωμένο  κύτταρο θερμού αέρα αρχίζει να δημιουργείται , το οποίο στην συνέχεια εξελίσσεται  σε σωρείτη ( cumulus )  , από ένα ισχυρό ανοδικό ρεύμα που εμφανίζεται στο στάδιο αυτό .Η ταχύτητα του ανοδικού ρεύματος αυξάνει με το ύψος και στην κορυφή του νεφικού  σχηματισμού η ταχύτητα  κυμαίνεται συνήθως γύρο στα  7-15 m/s και σε κάποιες μοναδικές περιπτώσεις μπορεί να φτάσει  τα 30 -70 m/s.Σε τέτοιες περιπτώσεις όμως δεν έχουμε μία απλή καταιγίδα αλλά μία καταιγίδα με ισχυρότερα χαρακτηριστικά που λέγεται υπερκκυταρική ( soupersell ) και μόνο σε τέτοιες περιπτώσεις παρατηρούνται ακραίες τιμές . Η επιταχυνόμενη ανοδική  τάση σε συνδυασμό  με την διείσδυση ατμοσφαιρικού αέρα έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση της μάζας του νεφικού σχηματισμού όπου η κορυφή του μπορεί να φτάσει τα 10 km . Στο στάδιο αυτό ο νεφικός σχηματισμός είναι  θερμότερος από το περιβάλλον και  το τέλος αυτού του σταδίου έρχεται 15-20 min μετά την έναρξη του.

 

ΣΤΆΔΙΟ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ

Το στάδιο αυτό αρχίζει με την εμφάνιση βροχής  στην επιφάνεια του εδάφους , που σημαίνει ότι οι βροχοσταγόνες   έχουν μεγεθυνθεί τόσο πολύ που το ανοδικό ρεύμα δεν μπορεί να εμποδίσει την πτώση τους στο έδαφος . Ένα άλλο χαρακτηριστικό , του σταδίου αυτού , είναι η εμφάνιση καθοδικού ρεύματος δίπλα στο ανοδικό ρεύμα που τώρα έχει αποκτήσει ακόμα μεγαλύτερες τιμές ταχύτητας που  σε εξαιρετικές  περιπτώσεις  ξεπερνούν τα 30 m/s .Η ταχύτητα του καθοδικού ρεύματος είναι σχετικά μικρή και υπολογίζεται ότι είναι το μισό της ταχύτητας του ανοδικού ρεύματος . Παράλληλα με τις υδροσταγόνες  πέφτουν προς το έδαφος και παγοκρύσταλλοι  χιονιού , προερχόμενοι από τις ψυχρότερες περιοχές του νέφους ( περιοχές με πολύ χαμηλή  θερμοκρασία  ) πού όμως δεν μπορούν να φτάσουν στην επιφάνεια του εδάφους επειδή η θερμοκρασία , κοντά στο έδαφος , είναι αρκετά υψηλή . Αποτέλεσμα αυτού είναι , το καθοδικό ρεύμα να φτάνει στην επιφάνεια του εδάφους σαν ψυχρή και υγρή αέρια μάζα , με την μορφή ισχυρής και απότομης ριπής , διασκορπίζοντας τις βροχοσταγόνες στον χώρο κάτω από το νέφος με μεγάλη σφοδρότητα . Μερικές φορές οι βροχοσταγόνες συνοδεύονται και από χαλάζι , δηλαδή βροχοσταγόνες που με την βοήθεια του ανοδικού και καθοδικού ρεύματος  βρέθηκαν πολλές φορές στο χώρο του νέφους που είναι πάνω από το επίπεδο παγοποίησης , ώστε το νερό να παγώσει κατά διαδοχικούς φλοιούς . Κάτω από τον χώρο της καταιγίδας παρατηρείται μία έντονη πτώση τόσο της θερμοκρασίας όσο και της ατμοσφαιρικής πίεσης . Η εικόνα που παρουσιάζει η καταιγίδα στο στάδιο αυτό , που διαρκεί περίπου 30 min , συμπληρώνεται από την εμφάνιση ηλεκτρικών εκκενώσεων. Η καθ΄ύψος ανάπτυξη του νεφικού σχηματισμού στο στάδιο αυτό μπορεί να φτάσει μέχρι το ύψος των 18 km.

 

  ΣΤΆΔΙΟ  ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Στο στάδιο αυτό το ανοδικό ρεύμα έχει εξασθενήσει , με αποτέλεσμα την επικράτηση του καθοδικού ρεύματος , κυρίως στο κατώτερο τμήμα του νεφικού σχηματισμού . Εξαιτίας της εξασθένησης του ανοδικού ρεύματος , η κορυφή του νεφικού σχηματισμού αρχίζει να παρασύρεται από την κυκλοφορία της ανώτερης τροπόσφαιρας με τελικό αποτέλεσμα την διάλυση της κορυφής . Η βροχή που συνεχίζει να πέφτει  στο στάδιο αυτό έχει εξασθενήσει σημαντικά , η οποία και γρήγορα σταματά . Κάτω από τον νεφικό  σχηματισμό επικρατεί άπνοια , ενώ η ατμοσφαιρική πίεση γρήγορα αρχίζει να ανεβαίνει .  Ο νεφικός σχηματισμός γρήγορα διαλύεται ή διασπάται σε μικρότερα νέφη .

 

 

 

Όλες οι καταιγίδες απαιτούν την παρουσία θερμού και υγρού ατμοσφαιρικού αέρα ο οποίος όταν εξαναγκασθεί να κινηθεί κατακόρυφα προς τα άνω , ελκύει σημαντική  ποσότητα  λανθάνουσας θερμότητας . Η θερμότητα αυτή δημιουργεί μία πρόσθετη δύναμη ανώσεως  η οποία σε συνδυασμό με την υπάρχουσα αστάθεια είναι η αιτία δημιουργίας του συνόλου των ανεξέλεγκτων  φαινομένων που χαρακτηρίζουν την καταιγίδα.

 

και εδώ ένα ένα ωραίο  βιντεάκι για να νιώσετε την μαγεία και την ομορφιά των καταιγίδων και μέσω των εικόνων !!!