Πόσο μειώθηκαν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά τη διάρκεια της πανδημίας; Μία έρευνα για το περιοδικό nature είναι άκρως αποκαλυπτική.

 

Οι εκπομπές CO2 πριν την πανδημία του COVID-19 αυξάνονταν κατά 1% ετήσίως την τελευταία δεκαετία χωρίς να παρουσιάζουν ωστόσο αύξηση το 2019. Παρά το γεγονός της ευρύτερης χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αυτές ακόμα δεν έχουν αντικαταστήσει φθηνότερες και ρυπογόνες μορφές ενέργειας, ενώ παράλληλα οι εκπομπές CO2 που παράγονται από τη χρήση μέσων μεταφοράς αυξήθηκε.

Αν και στα παρελθόν, άλλες οικονομικές κρίσεις οδήγησαν σε μείωση των εκπομπών ρύπων προσωρινά, σύντομα αυτές επανήλθαν στα ίδια επίπεδα με πριν. Για παράδειγμα, η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2009 οδήγησε σε μείωση εκπομπών CΟ2 κατά -1.4%, ποσοστό που όμως όχι απλά ισοσταθμίστηκε, αλλά ακολουθήθηκε και από μία απότομη αύξηση της τάξης του 5% μέσα στο 2010. Ωστόσο, στην περίπτωση της πανδημίας φαίνεται πως η κατάσταση δεν είναι και τόσο προβλέψιμη, καθώς δεν είναι βέβαιη η χωροχρονική εξέλιξη του ιού παγκοσμίως και άρα των συνεπειών και της χρονικής διάρκειας αυτών (πχ. απαγόρευση κυκλοφορίας).

Υπενθυμίζουμε ότι ο ιός COVID-19 πρωτοεμφανίστηκε στις 30/12/2019, ενώ στις 11/03/2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε τον πλανήτη σε κατάσταση παγκόσμαις πανδημίας.

Έρευνα για λογαριασμό του επιστημονικού περιοδικού Nature αντί δεδομένων εκπομπών CO2 (που είναι δύσκολο να συλλεχθούν σε πραγματικό χρόνο, παρά μεταγενέστερα), χρησιμοποίησε τα διάφορα στάδια απαγόρευσης δραστηριοτήτων ως δείκτη για την εκτίμηση των εκπομπών CO2.

 

Οι εκπομπές CO2 εκτιμήθηκαν με βάση 3 επίπεδα περιορισμών δραστηριοτήτων/κυκλοφορίας (από το 0 που σημαίνει καθόλου περιορισμοί έως το 3 που σημαίνει ολική απαγόρευση πλην των εργαζομένων που υποχρεούνται σε εργασία) που εφαρμόστηκαν σε 6 διαφορετικούς κλάδους οικονομίας/δραστηριοτήτων (ενέργεια, βιομηχανία, μεταφορές, δημόσια κτίρια και επιχειρήσεις, κατοικίες, αερομεταφορές). Η ανάλυση αφορά 69 χώρες, 50 πολιτείες των ΗΠΑ και 30 επαρχίες της Κίνας, αντιπροσωπεύονταςς ουσιαστικά το 85% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 97% των εκπομπών CO2 στον πλανήτη.

 

Στο σχήμα 1 φάινονται οι μεταβολές των διάφορων δραστηριοτήτων ανά κατηγορία που συνεισφέρουν στις εκπομπές CO2. Φαίνεται πως η μεγαλύτερη μείωση (έως και >80%) σημειώθηκε στον τομέα των επίγειων και εναέριων μεταφορών. Σημαντική ωστόσο μείωση παρατηρήθηκε και στον κλαδο της βιομηχανίας με μειώσεις κοντά στο 40%. Τις μικρότερες μεταβολές (όπως είναι αναμενόμενο) σημείωσε ο κλάδος της ενέργειας με 0-20% μείωση), ενώ οι δραστηριότητες εντός των κατοικιών ελαφρώς αυξήθηκαν (κατά σχεδ΄ν 5%).

Σχήμα 1 – Ποσοστιαία μεταβολή δρασηριοτήτων κατά τη διάρκεια της ολικής απαγόρευσης λόγω κορωνιού σε σχέση με την τυπική δραστηριότητα προ κορωνοϊού. Στο διάγραμμα οι διάφορες κατηγορίες δρατηριοτήτων/οικονομίας διαχωρίζονται χρωματικά, ενώ σε κάθε κατηγορία εμφανίζονται κάποια σύνολα αντιπροσωπευτικών μετρήσεων.

 

Στο σχήμα 2 φαίνεται η μεταβολή όσον αφορά τις εκπομπές CO2 στην ατμόσφαιρα. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι πρόκειται για την μεταβολή των εκπομπών και όχι μεταβολή συγκεντρώσεων του CO2. Είναι ιδιαίτερα εμφανής και απότομη η πτώση κατά σχεδόν 20 μετρικούς τόνους ανά ημέρα μέσα σε διάστημα μόλις 4 μηνών ή διαφορετικά μπορούμε να πούμε ότι μέσα σε 4 μήνες ο ρυθμός εκπομπής μειώθηκε φτάνοντας τα επίπεδα του 2005.

 

 

 

Σχήμα 2 – Εκπομπές CO2 (σε μετρικούς τόνους ανά ημέρα MtCO2/d) α. από το 1970 έως σήμερα και β. την περίοδο Ιανουαρίου-Μαϊου 2020.

 

Συμπερασματικά, η μείωση των εκπομπών του CO2 κατά ~17% κατά τη διάρκεια της απαγόρευσης κυκλοφορίας λόγω της πανδημίας, η οποία σε ετήσια βάση (ανάλογα με τον βαθμό ανάκαμψης των δραστηριοτήτων) εκτιμάται στο 4.2-7.5% είναι ουσιαστικά η επιθυμητή μείωση που θα έπρεπε να σημειώνεται χρόνο με τον χρόνο ώστε να αγγίξουμε τον στόχο σαν πλανήτης του μετριασμού της αύξησης της θερμοκρασίας σε +1.5°C τις επόμενες δεκαετίες.

 

Δείτε όλο το άρθρο ΕΔΩ.