Ο σεισμός στη Θεσσαλονίκη το 1978.
Πρίν 41 χρόνια, οι άνθρωποι τρομαγμένοι, αναζητώντας μια διέξοδο, έφυγαν όσο πιο μακριά μπορούσαν. Σχεδόν 500.000, από ένα σύνολο 800.000, εγκατέλειψαν την πόλη. Οι υπόλοιποι που είτε δεν είχαν κάπου να πάνε, είτε δεν ήθελαν να αποχωριστούν τα σπίτια τους, έμειναν στα πάρκα, στα πανεπιστήμια και στα γήπεδα, μέσα σε σκηνές, καθώς και στις υπαίθριες ανοιχτές εκτάσεις της Θεσσαλονίκης. Ζημιές έγιναν αμέτρητες, αλλά η κατάρρευση της πολυκατοικίας στην Ιπποδρομίου με δεκάδες νεκρούς ήταν το πιο μελανό σημείο αυτής της ιστορίας – 49 στο σύνολο οι νεκροί, 29 εκ των οποίων στην πολυκατοικία.
Στην πόλη, που δεν ήταν συνηθισμένη στους σεισμούς, επικράτησε πανικός. Οι κάτοικοι βγήκαν πανικόβλητοι από τα σπίτια τους, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί κυκλοφοριακό χάος, που εμπόδιζε ασθενοφόρα και πυροσβεστικά να φτάσουν στα σημεία που είχαν πληγεί.
Είχε ένταση 6,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και σημειώθηκε στο χωριό Στίβος, 20 χιλιόμετρα έξω από την πόλη. Το εστιακό βάθος του σεισμού, ο οποίος διήρκεσε 10 δευτερόλεπτα, ήταν μικρό. Έχει υπολογιστεί από 8 έως 10 χιλιόμετρα.
Οι εφημερίδες της εποχής κάλυψαν το συμβάν του σεισμού με εκτενή ρεπορτάζ και φωτογραφήσεις που έκοβαν την ανάσα. Μια αναδρομή στα γεγονότα του ’78 μέσα από τα βαρύγδουπα και γεμάτα με τρανταχτούς τίτλους πρωτοσέλιδα του Τύπου:

«Όψη βομβαρδισμένης πόλης παρουσιάζει η Θεσσαλονίκη, ενώ οι κάτοικοί της την εγκαταλείπουν άρον άρον μετά τον τρομακτικό σεισμό. Ο σεισμός προκάλεσε τέτοιο πανικό, ώστε πολλοί πήδησαν από τα μπαλκόνια και τα παράθυρα, με αποτέλεσμα να υποστούν κατάγματα σε διάφορα σημεία του σώματος του και να τραυματιστούν. Ο πανικός έγινε ακόμα μεγαλύτερος όταν πολλοί Θεσσαλονικείς που βρίσκονταν εκτός Θεσσαλονίκης και κυρίως στην περιοχή της Χαλκιδικής, Αγίας Τριάδας, Περαίας, Μηχανιώνας και άλλες παραλιακές περιοχές έσπευσαν στη Θεσσαλονίκη. Αποτέλεσμα ήταν να προκληθεί φοβερό μποτιλιάρισμα στον ανατολικό τομέα της πόλης, πράγμα που επιβράδυνε τις υπηρεσίες να εκτελέσουν με ευχέρεια το έργο τους».
«Περιοδεύοντας στην… Τσαντηρούπολη» γράφει ο «Ελληνικός Βορράς»: «Δε θα είναι υπερβολικό να λεχθεί ότι μέσα στη Θεσσαλονίκη δεν έμειναν πάνω από 200.000 άνθρωποι, κι αυτοί ”σπασμένοι” σαν πρόσφυγες της συμφοράς στις διάφορες ανοιχτωσιές της (πάρκα, πλατείες, αλάνες κλπ.) Στους χώρους αυτούς ο κόσμος έστησε «τσαρδάκια» με πρόχειρες κουβέρτες και αντίσκηνα και κάτω στο χώμα αφουγκράζονται το άγριο «χοροπηδηχτό» της γης που συνεχίζει τις δονήσεις της συνεχώς. Περιττό να τονιστεί ότι αυτές τις δύσκολες ώρες, οι Θεσσαλονικείς, υποσιτίζονται (που όρεξη για φαγητό αυτές τις μέρες) και περιορίζονται (πλούσιοι και φτωχοί) σε ντομάτα, τυρί, αυγό και ψωμί, ενώ η κατανάλωση καφέδων και τσιγάρων έχει τριπλασιασθεί του κανονικού, μιας και με αυτά κάπως χαλαρώνει η ένταση των νεύρων των κατοίκων. Και χθες περιοδεύσαμε όλους τους ανοιχτούς χώρους που στεγάζονται οι Θεσσαλονικείς (Καλαμαριά, Ιδρύματα, σχολεία, Περαία, Σέδες, Θέρμη, Τρίλοφος, Πλαγιάρι, Επανωμή) και διαπιστώσαμε ότι έχει στηθεί εκεί μια άλλη Θεσσαλονίκη, μια ”τσαντιρούπολη” με κουβέρτες στο χώμα, ψάθινες καρέκλες, πτυσσόμενα τραπεζάκια, θερμούς, μικρές γκαζιέρες και πλαστικά μπουκάλια, όπου κανείς δε νοιάζεται για την εμφάνιση και αμφίεση τοπία. Το μεσημέρι, γύρω στις 2 που έφευγαν κατά χιλιάδες τα αυτοκίνητα από τη Θεσσαλονίκη προς την περιοχή Χαλκιδικής, συνέβη το εξής: η λωρίδα να έχει τρεις γραμμές εξόδου, (είχαν μπει δηλαδή στο αντίθετο ρεύμα, ενώ προς την πόλη υπήρχε μια μόνο λωρίδα.

Φωτογραφίες που απεικονίζουν τις στιγμές μετά τον σεισμό, από τον τότε καθηγητή Γεωλογίας του ΑΠΘ Κωνσταντίνο Σολδάτο

Πέρασαν εβδομάδες μέχρι η πόλη να βρεί ξανά τους ρυθμούς της, και να επιστρέψουν οι περισσότεροι κάτοικοι έτσι ωστε να συνεχιστεί ομαλά η ζωή της πόλης.

Επίσης, 3 βίντεο-ντοκουμέντα της εποχής:

Πηγές, parallaximag, mixanitouxonou