Από τις ελάχιστες φορές που φέτος ο χειμώνας προσπαθεί να αποκτήσει ενδιαφέρον. Αξίζει λοιπόν μία σύντομη ανάλυση των δεδομένων που έχουμε αυτή τη στιγμή.

 

Όπως τονίσαμε και σε προηγούμενες δημοσιεύσεις μας, ο καιρός φαίνεται να αλάζει μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου στην Ευρώπη.

Δείτε επίσης:

Φεβρουάριος 2020: Χειμωνιάζει έστω και αργά

Ο Φεβρουάριος ίσως “σώσει την παρτίδα” του φετινού χειμώνα

 

Μην ξεχνάτε να ακολουθείτε την ομάδα μας στο facebook, το κανάλι μας στο youtube και τον λογαριασμό μας στο Instagram για να μένετε πάντα ενημερωμένοι.

 

Αυτή η τάση συνεχίζεται καi μάλιστα η ανατολική Ευρώπη συμπεριλαμβανομένης και της χώρας μας είναι αρκετά πιθανό πλέον να επηρεαστεί από ένα σημαντικό κύμα ψύχους. Ποιά όμως είναι τα σημεία που ακόμα μας κάνουν να έχουμε αμφιβολίες για το πως θα εξελιχθεί αυτή η αρκετά πιθανή ψυχρή εισβολή;

 

Η ύφεση και ο αυλώνας στον Ατλαντικό

Όσο κι αν ακούγεται περίεργο, μία ύφεση που θα δημιουργηθεί στις 2/2/2020 στις ανατολικές ακτές των ΗΠΑ (σχήμα 1) φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της κακοκαιρίας στην περιοχή μας. Τόσο τα ποιοτικά (μέγεθος, σχήμα) όσο και τα ποσοτικά χαρακτηριστικά (βάθος) της ύφεσης αυτής θα κρίνουν την τοποθέτηση της ύφεσης που θα δημιουργηθεί κάπου στην ανατολική Μεοσόγειο.

Σχήμα 1 – Προγνωστική κατάσταση στις +84 ώρες του προγνωστικού κύκλου 30/1 00z του GFS. Με κόκκινο βέλος υποδεικνύεται η θέση της ύφεσης που θα επηρεάσει σημαντικά το μοτίβο της κυκλοφορίας.

 

Όπως φαίνεται και στο σχήμα 2 υπάρχουν σημαντικές διαφορές που μπορεί να κρίνουν σημαντικά την εξέλιξη της επερχόμενης κακοκαιρίας. Η βασική διαφορά είναι το γεωγραφικό πλάτος στο οποίο φτάνει ο αυλώνας (ως αυλώνα εννοούμε την επιφάνεια των 500mb που εντοπίζεται σε χαμηλότερο υψόμετρο και εμφανίζεται σετους χάρτες με μπλε χρωματισμούς) ή μέρος αυτού μέσα στον Ατλαντικό. Στον προγνωστικό κύκλο 30/1 00z φαίνεται ότι τα μοντέλα χωρίζονται σε δύο στρατόπεδα: α. αυτά που θέλουν έναν “χοντροκομμένο” αυλώνα (GFS, ICON, UKMO) και β. σε αυτά που θέλουν έναν δευτερεύοντα αυλώνα ενσωματωμένο στον κύριο, ο οποίος φτάνει σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη μέσα στον Ατλαντικό (ECMWF, GEM). Η τάση των κύριων μοντέλων αντικατοπτρίζεται και στα ensmbles αυτών (όπου υπάρχουν).

 

Γιατί όμως μας ενδιαφέρει τόσο αυτή η διαταραχή;

Η κυκλοφορία που δημιουργείται στους αυλώνες είναι αριστερόστροφη (αντίθετα από τους δείκτες του ρολογιού). Όσο πιο νότια φτάσει ο αυλώνας στον Ατλαντικό (ουσιαστικά η θέση του εξαρτάται από τον αεροχείμαρρο σε αυτά τα γεωγραφικά πλάτη), τόσο πιο βόρεια θα ωθήσει την Αζορική ράχη (ridge) (την περιοχή με μεγάλη γεωδυναμικά ύψη (που απεικονίζεται στον χάρτη με ερυθρές αποχρώσεις). Για να γίνει αυτό κατανοητό θα πρέπει να παρομοιάσουμε τον αυλώνα και τη ράχη ως δύο γρανάζια που το ένα επηρεάζει την κίνηση του άλλου. Επίσης, θα πρέπει να σκεφτούμε ότι μιλάμε για ρευστά μέσα και άρα θα πρέπει να φανταστούμε αυτές τις δύο περιοχές ως δύο ρευστά με διαφορετικά χαρακτηριστικά (πχ. πυκνότητα) που προσπαθούν να αναμιχθούν υπό συνθήκες συγκεκριμένης ροής (δυτικής στην περίπτωσή μας).

Συμπερασματικά, όσο πιο νότια καταλήξει κάποιο κομμάτι του αυλώνα στον Ατλαντικό, τόσο πιο ψηλά θα “σηκωθεί” ο Αζορικός. Αυτό σημαίνει ότι η Αζορική ράχη (η ροή σε αυτήν είναι δεξιόστροφη) θα είναι ικανή να κατεβάσει νοτιότερα περισσότερο ψύχος από τα μεγάλα γεωγραφικά πλάτη. Επίσης, ανάλογα με το πόσο θα εισχωρήσει ένας πιθανός “αυλωνίσκος” με αρκετά νότια τοποθέτηση μέσα στην Αζορική ράχη, θα επιτρέψει την διαταραχή που θα μας επηρεάσει να κινηθεί δυτικότερα ή όχι, ώστε να δώσει χώρο σε αυτήν να δημιουργήσει μία ύφεση στην Ιταλία ή στο Αιγαίο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο χάρτης του ECMWF όπου η Αζορική ράχη είναι αρκετά δυτικά, επειδή ο αυλώνας στον Ατλαντικό είναι περιορισμένος και ένας ενσωματωμένος μικρότερος σε αυτόν καταφέρνει να δημιουργηθεί/κινηθεί νοτιότερα. Αυτή η κατάσταση έχει ως αποτέλεσμα σε επόμενο στάδιο να δημιουργήσει μία ύφεση αρκετά δυτικότερα σε σχέση με το GFS. Σημαντικό ρόλο, βέβαια, θα παίξει και η πιθανή αποκοπή (δηλαδή η απομόνωση μέρους του κύριου αυλώνα πάνω από την Ιταλία) του αυλώνα της ανατολικής Ευρώπης, αν, όταν και πού θα συμβεί. Η δυτικότερη τοποθέτηση σημαίνει ότι απο την εν λόγω κακοκαιρία επηρεάζεται και η βόρεια χώρα, ενώ η ανατολικότερη θα επηρεάσει μόνο τα ανατολικά τμήματα και κυρίως το Αιγαίο.

 

Σχήμα 2 – Χάρτες γεωδυναμικών στα 500mb και επιφανειακής ατμοσφαιρικής πίεσης για τις 5/2/2020 00z από πέντα μεγάλα μοντέλα (GFS, ECMWF, GEM, ICON, UKMO)

 

Στο διά ταύτα!

Αυτή τη στιγμή τα κύρια τρεξίματα των 5 προαναφερόμενων προγνωστικών μοντέλων ταλαντεύονται μεταξύ δύο σεναρίων: α. σύντομο πέρασμα με βροχές αλλά και χιόνια έως και τα πεδινά τμήματα της βόρεια χώρας και των ανατολικότερων ημιορεινών περιοχών από Μαγνησία και νοτιότερα και β. ένα πιο εμμονικό μοτίβο κακοκαιρίας για τις περιοχές από Μαγνησία και νοτιότερα (και μέσα στο Αιγαίο) και ισχυρό ψύχος στα υπόλοιπα ηπειρωτικά χωρίς φαινόμενα. Ωστόσο, στο δεύτερο σενάριο δεν μπορεί να προσδιοριστεί αν πρόκειται για χιονιά πεδινών ή ημιορεινών και σε τι βαθμό. Αν κυνηγάμε χιονιά βορείου Ελλάδος τότε θα πρέπει ο αυλώνας να αποκοπεί λίγο πριν ακουμπήσει τα γεωγραφικά σύνορα της χώρας μας, το οποίο προϋπθέτει ότι θα πρέπει γενικά να είναι πιο ασθενικός ή σχηματικά πιο “μακρόστενος” (μία τέτοια τάση έχει το ECMWF). Αν κυνηγάμε χιονιά ανατολικών ηπειρωτικών τμημάτων, τότε ο αυλώνας θα πρέπει να παραμείνει “χοντροκομμένος” (όπως στο GFS).

 

Οι πιθανότητες

Οι πιθανότητες για σοβαρό χιονιά κεντροβόρειας χώρας είναι υπαρκτές αλλά ελάχιστες (πιο αισιόδοξο μαζί με τα ensemble του το GEM και στη συνέχεια το ECMWF). Οι πιθανότητες για χιονιά ανατολικής ηπειρωτικής χώρας είναι επίσης υπάρκτές και μεγαλύτερες, αλλά για πεδινά τμήματα και πάλι ελάχιστες. Το σίγουρο είναι ότι ο Φεβρουάριος θα μας κάνει να αισθανθούμε θερμοκρασιακά τουλάχιστον χειμώνα. Ασφαλή συμπεράσματα θα μπορούν να βγούν σε 72 περίπου ώρες από σήμερα, οπότε και η ατλαντική ύφεση θα είναι πλέον πραγματικότητα και όχι σενάριο των προγνωστικών μοντέλων.