Posts

Άλλο ένα άσχημο νέο για το παγκόσμιο κλίμα μας έρχεται από την αρκτική όσον αφορά τους παγετώνες.

 

Ως επί το πλείστον, το ποσοστό παγοκάλυψης στην αρκτική κινήθηκε στα επίπεδα του 2012, έτος που αποτελεί αρνητικό ρεκόρ παγοκάλυψης. Ωστόσο, το δίμηνο Αύγουστος-Σεπτέμβριος η παγοκάλυψη παρουσίασε σημάδια ανάκαμψης πιθανώς εξαιτίας της ανάπτυξης αντικυκλωνικών πεδίων πάνω από την περιοχή, κάτι που ουσιαστικά λειτούργησε σαν ασπίδα σε θερμότερες αέριες μάζες από νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη.

Ωστόσο, μέσα στον Οκτώβριο η ανάπτυξη και παρουσία κυκλωνικών συστημάτων στον βόρειο πόλο και τον βόρειο Ατλαντικό τείνει να “καταναλώνει” και να αναδιανέμουν τις ψυχρότερες αέριες μάζες που συγκεντρώνονται εκεί αρχικά.

Βάσει των τελευταίων προγνωστικών στοιχείων, φαίνεται εκ νέου να δημιουργείται ένα πεδίο αντικυκλωνικών πιέσεων στην περιοχή, το οποίο θα συμβάλλει στην αύξηση των παγετώνων, όπως είναι και το προσδοκώμενο για την εποχή. Πρέπει να σημειωθεί όμως πως είανι αμφίβολο το κατά πόσο η παγοκάλυψη θα καταφέρει να “ξεφύγει” από τα επίπεδα του 2012 παραμένοντας σίγουρα τουλάχιστον για τον τρέχοντα μήνα μακρυά από τον μέσο όρο των ετών 1981-2010.

Σίγουρα το λιώσιμο των πάγων στην Ανταρκτική είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα για όλο τον κόσμο, όμως όπως φαίνεται ανησυχητικό λιώσιμο παγετώνων έχουμε και στη γειτονιά μας.

Οι ελβετικοί παγετώνες, και ιδιαίτερα στις Άλπεις, έχασαν το 10% του όγκου τους στη διάρκεια των πέντε τελευταίων χρόνων λόγω της κλιματικής αλλαγής, κάτι πρωτόγνωρο σε ένα διάστημα 100 χρόνων, προειδοποίησε η ελβετική Ακαδημία φυσικών επιστημών.

Οι μετρήσεις που πραγματοποίησε η Επιτροπή ειδικών για την κρυόσφαιρα σε 20 παγετώνες δείχνουν πως, έπειτα από αρκετούς καύσωνες στη διάρκεια του καλοκαιριού του 2019, το λιώσιμό τους έφθασε σε «επίπεδα ρεκόρ».

 

Ισχυρές βροχοπτώσεις

Κι όμως, ο χειμώνας του 2018/19 χαρακτηρίστηκε σε όλη την Ελβετία από έναν πολύ κρύο Ιανουάριο με ισχυρές βροχοπτώσεις, ιδιαίτερα στη βόρεια πλαγιά των Άλπεων. Έπεσαν μεγάλες ποσότητες χιονιού, κυρίως στο ανατολικό τμήμα της χώρας που κατέγραψε «ποσότητες ρεκόρ».

Ως εκ τούτου τον Απρίλιο και τον Μάιο υπήρχε 20 έως 40% περισσότερο χιόνι στους παγετώνες σε σχέση με ό,τι συμβαίνει συνήθως. Στις αρχές Ιουνίου, χιόνι ύψους έξι μέτρων υπήρχε ακόμη κατά τόπους, σύμφωνα με τους ειδικούς.

 

Χάθηκαν ποσότητες που αντιστοιχούν σε απόθεμα νερού… ενός έτους

Ωστόσο «στη διάρκεια των δύο έντονων καυσώνων διάρκειας μίας εβδομάδας στα τέλη Ιουνίου και στα τέλη Ιουλίου, ποσότητες χιονιού και πάγου που αντιστοιχούσαν στην κατανάλωση πόσιμου νερού για ένα έτος έλιωσαν στους ελβετικούς παγετώνες μέσα σε μόλις 15 ημέρες», υπογραμμίζουν οι ειδικοί.

Το λιώσιμο του χιονιού και των πάγων συνεχίστηκε μέχρι και τις αρχές Σεπτεμβρίου.

Στη διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών, περίπου το 2% του συνολικού όγκου των ελβετικών παγετώνων χάθηκε. Τα πέντε τελευταία χρόνια, το ποσοστό αυτό ξεπέρασε το 10% — τέτοιες απώλειες δεν είχαν ποτέ παρατηρηθεί μέχρι τώρα σύμφωνα με δεδομένα τα οποία καλύπτουν μια περίοδο που υπερβαίνει τα 100 χρόνια.

Στο ανατολικό και στο βόρειο τμήμα των Άλπεων, οι απώλειες ήταν μεγαλύτερες από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Πολυτεχνικής Σχολής της Ζυρίχης, οι περίπου 4.000 αλπικοί παγετώνες, που αποτελούν τουριστικό πόλο έλξης, αλλά παρέχουν επίσης νερό το καλοκαίρι σε εκατομμύρια ανθρώπους, κινδυνεύουν να λιώσουν σε ποσοστό άνω του 90% μέχρι τα τέλη του 21ου αιώνα, αν δεν γίνει τίποτα προκειμένου να μειωθούν οι εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και θεωρούνται υπεύθυνα για την κλιματική αλλαγή.

Στην Ελβετία, περισσότεροι από 500 παγετώνες έχουν εξαφανιστεί από το 1900.

 

Πηγή: GreenAgenda

Συχνό ερώτημα που τίθεται στην επιστημονική κοινότητα είναι το “πώς θα μπορούσε να αποτραπεί τολιώσιμο των πάγων στη Δυτική Ανταρκτική και η άνοδος της στάθμης των ωκεανών;”, μια νέα μελέτη που δημοσιεύεται σήμερα στο Science Advances προτείνει, όμως, μια απρόσμενη λύση: να αντλείται το νερό που προκύπτει από το λιώσιμο και να ρίχνεται και πάλι, σαν τεχνητό χιόνι , στο παγοκάλυμμα.

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη έχει ήδη προκαλέσει τόσο μεγάλο πρόβλημα στον νότιο πόλο που το τεράστιο στρώμα του πάγου αρχίζει να αποσαθρώνεται. Κάτι τέτοιο θα οδηγούσε στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά τουλάχιστον τρία μέτρα τους επόμενους αιώνες.

Οι συγγραφείς της νέας μελέτης προτείνουν να χρησιμοποιηθεί η ενέργεια από 12.000 ανεμογγενήτριες για να αντληθεί το θαλασσινό νερό σε ύψος 1.500 μέτρων μέχρι την επιφάνεια και στη συνέχεια να ριφθεί από εκατοντάδες χιονοβόλα κανόνια σε μια έκταση ίση με την Κόστα Ρίκα.

“Έχουμε ήδη ξυπνήσει τον γίγαντα στον νότιο πόλο”, δήλωσε ο Άντερς Λέβερμαν, καθηγητής στο Ινστιτούτο Πότσδαμ για την Έρευνα των Κλιματικών Επιπτώσεων (PIK), αναφερόμενος στο λιώσιμο του παγοκαλύμματος. “Βρισκόμαστε ήδη στο σημείο χωρίς επιστροφή, αν δεν κάνουμε κάτι”, πρόσθεσε μιλώντας στο πρακτορείο Reuters. “Μπορούμε να το επαναφέρουμε σε σταθερό σημείο με μια μικρή παρέμβαση τώρα ή με μια ολοένα και μεγαλύτερη αργότερα”, πρόσθεσε.

Με τις ξηρασίες, τις πλημμύρες, τις καταιγίδες και τις πυρκαγιές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή να εντείνονται σε παγκόσμιο επίπεδο, κάποιοι επιστήμονες αρχίζουν να εξετάζουν στα σοβαρά λύσεις που θα είχαν απορριφθεί χωρίς δεύτερη σκέψη ακόμη και πριν από λίγα χρόνια. Απηχώντας τις απόψεις πολλών άλλων επιστημόνων, ο Λέβερμαν είπε ότι η κατεπείγουσα προτεραιότητα είναι να μειωθούν τάχιστα οι εκπομπές καυσαερίων ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι που είχαν τεθεί με τη Συμφωνία του Παρισιού του 2015.

Αν και ο Λέβερμαν παραδέχεται ότι η άνοδος της στάθμης των ωκεανών που προβλέπεται ότι θα ακολουθήσει την κατάρρευση του Στρώματος Πάγου της Δυτικής Ανταρκτικής μπορεί να χρειαστεί εκατοντάδες χρόνια για να συμβεί, είπε ότι δημοσίευσε αυτή τη μελέτη επειδή ανησυχεί για την τύχη όσων ζουν σε περιοχές με χαμηλό υψόμετρο.

“Με την άνοδο της στάθμης θα βυθιστούν τελικά στο νερό το Αμβούργο, η Σαγκάη, η Νέα Υόρκη, το Χονγκ Κονγκ. Δεν μπορείς να διαπραγματευτείς με τη φυσική: αυτό είναι το δίλημμα”, είπε ο φυσικός και ωκεανογράφος, που συνεργάζεται και με το Πανεπιστήμιο Κολούμπια στις ΗΠΑ.

Όπως αναφέρει το ΑΜΠΕ, ο Λέβερμαν και οι συνεργάτες του χρησιμοποιήσαν υπολογιστικά μοντέλα και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το στρώμα πάγου της Δυτικής Ανταρκτικής θα μπορούσε να σταθεροποιηθεί με την εναπόθεση τουλάχιστον 7.400 γιγατόνων τεχνητού χιονού σε διάστημα 10 ετών γύρω από τους Παγετώνες Πάιν Άιλαντ και Τουέιτς.

Το κόστος του εγχειρήματος δεν αναφέρεται στην έρευνα, όμως για να υλοποιηθεί κάτι τέτοιο ο Λέβερμαν είπε ότι θα χρειαζόταν “κάτι παρόμοιο με έναν σεληνιακό σταθμό στην Ανταρκτική”. Παραδέχτηκε επίσης ότι στην περίπτωση που τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιό του, οι συνέπειες θα ήταν “τρομαχτικές” για τον νότιο πόλο, όμως θα άξιζε τον κόπο, αν έτσι περιοριζόταν η άνοδος της στάθμης των ωκεανών. “Θα μετατρέπαμε τη Δυτική Ανταρκτική σε βιομηχανική ζώνη. Όμως αν αποσταθεροποιήσουμε τον παγετώνα, όλα θα αλλάξουν με δραματικό τρόπο”, κατέληξε.

Στο παρελθόν έχουν προταθεί και άλλες ευφάνταστες λύσεις για τη σταθεροποίηση του παγετώνα, όπως για παράδειγμα η κατασκευή τεσσάρων υποθαλάσσιων κολόνων, ύψους 300 μέτρων, ή ενός τοίχου ύψους 50-100 μέτρων και μήκους 80-120 χιλιομέτρων.

ΠΗΓΗ sofokleousin.gr

Κάθε άνοιξη, στις αλπικές περιοχές του κόσμου, λαμβάνει χώρα μια μετανάστευση διαφορετική από τις άλλες.

Οι «μετανάστες» είναι μονοκύτταροι οργανισμοί, άλγη όμοια με τα φύκια, αλλά αντί να ζει στη θάλασσα, ζει στο χιόνι. Τον χειμώνα τον περνάνε χωμένα βαθιά μέσα στο χιόνι. Την άνοιξη, ξυπνούν και κολυμπούν προς την επιφάνεια μέσα από τις χαραμάδες του χιονιού που λιώνει. Σε αυτή τη διαδρομή πολλαπλασιάζεται και φωτοσυνθέτει. Φτάνοντας στην επιφάνεια, έχει γίνει κόκκινο, δημιουργώντας το φαινόμενο που οι επιστήμονες ονομάζουν «ροζ χιόνι», «χιόνι καρπούζι» ή «ματωμένο χιόνι».

Γιατί το τελευταίο χιόνι του πλανήτη θα είναι

Το χρώμα προέρχεται από την ασταξανθίνης, έναν μοριακό ξάδερφο της χημικής ουσίας που κάνει τα καρότα πορτοκαλί. Είναι φωτοσυνθετικοί οργανισμοί που παράγουν βιολογικά αντιηλιακά μόρια για να προστατευθούν από τον ήλιο: απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία, θερμαίνονται και ουσιαστικά λιώνουν το χιόνι που βρίσκεται γύρω. «Η τήξη τα βοηθά πολύ», λέει στον New Yorker ο Ρόμαν Ντάιαλ, βιολόγος στο Alaska Pacific University. «Η επιφάνεια του χιονιού μπορεί να είναι ένα πολύ ξηρό μέρος. Δεν υπάρχει πολύ νερό σε υγρή μορφή. Και οποιαδήποτε μορφή ζωής δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει κάπως το παγωμένο νερό. Είναι σαν να βρισκόσασταν σε κάμπινγκ και το μπουκάλι με το νερό ήταν παγωμένο. Θα διψούσατε μέχρι να λιώσει».

Το ροζ χιόνι είναι ένα απολύτως φυσιολογικό φαινόμενο, αλλά σε μια εποχή που εξαφανίζονται οι παγετώνες, είναι προβληματικό. Πέρυσι, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η άλγη είχε μειώσει την ποσότητα του ηλιακού φωτός που ανακλάται από κάποιους παγετώνες στη Σκανδιναβία, και αύξησε την ποσότητα του ηλιακού φωτός που απορροφάται ανά 13%.

Γιατί το τελευταίο χιόνι του πλανήτη θα είναι

Το αποτέλεσμα είναι, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Geoscience, η ταχύτερη τήξη.

Όπως και σε άλλα μέρη του πλανήτη αυτό που συμβαίνει είναι πιθανόν αυτοδιαιωνιζόμενο. Ήδη ο πάγος έχει γίνει πιο σκούρος από την σκόνη, την αιθάλη και την τέφρα, τα οποία επιταχύνουν την τήξη και αυξάνουν τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται η άλγη.

Όσο οι οργανισμοί αυτοί πολλαπλασιάζονται, τόσο περισσότερο λιώνουν τα χιόνια, γεγονός που τους επιτρέπει να πολλαπλασιάζονται ξανά. «Μόλις αρχίσει το φαινόμενο, εξαπλώνεται πολύ πιο γρήγορα από ότι νομίζουν οι άνθρωποι», λέει ο Ντάιαλ.

Το ροζ χιόνι ήταν γνωστό από τον Αριστοτέλη πριν από 2.000 χρόνια και η βιολογική του προέλευση έγινε εμφανής στις αρχές του 19ου αιώνα. Έκτοτε η άλγη του χιονιού έχουν απασχολήσει τους βιολόγους επιστήμονες που ασχολούνται με την κλιματική αλλαγή.

Γιατί το τελευταίο χιόνι του πλανήτη θα είναι

Μέχρι στιγμής έχουν εντοπιστεί τρία γένη – Coenochloris, Chloromonas και Chlamydomonas – που περιλαμβάνουν ίσως δεκάδες είδη.

Υπάρχουν πορτοκαλί άλγη χιονιού και κίτρινα άλγη χιόνι, ενώ κάποια από αυτά, εάν για κάποιο λόγο τα φάτε, λειτουργούν σαν καθαρτικό.

Από τη έρευνα του Ντάιαλ και των συνεργατών του αποδείχθηκε ότι από το 17% του πάγου που έλιωνε, ήταν από χιόνι που είχε πάνω του άλγη.

Όπως τονίζει ο New Yorker, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να ανησυχούμε για την άλγη του χιόνι. Και, ούτως ή άλλως, δεν προκαλεί την κλιματική αλλαγή, εμείς την προκαλούμε. Αλλά δημιουργείται το ιδανικό περιβάλλον για να ευδοκιμήσουν, και αποτελούν έναν ακόμη δείκτη ότι η ανθρωπότητα μόλις τώρα άρχισε να καταλαβαίνει τις επιπτώσεις της δικής της ύπαρξης –αλλά πολύ λιγότερο τα μέτρα που πρέπει να λάβει για να εξασφαλίσει την επιβίωσή της. Και, φυσικά, η άλγη αυτή χρειάζεται χιόνι για να υπάρχει. Μόλις αυτό εξαφανιστεί, θα εξαφανιστεί και η άλγη. Αλλά πριν αυτό συμβεί, είναι πιθανό, το τελευταίο χιόνι που θα δούμε στη Γη να είναι ροζ ή ακόμα και κόκκινο –σαν το αίμα.

ΠΗΓΗ HUFFINGTONPOST.

κλιματικη αλλαγη παγοι

Ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Κέμπριτζ ανέλαβε να εξερευνήσει ριζοσπαστικές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Οι ανησυχίες για το κατά πόσο οι ιδέες, που θα βρεθούν στο μικροσκόπιο, είναι υλοποιήσιμες ή για το αν έχουν παρενέργειες, υπάρχουν και οι ενστάσεις είναι πολλές. Ωστόσο οι συγκεκριμένοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι αξίζει να εξεταστεί κάθε πιθανή λύση για τη σωτηρία του πλανήτη.

Η ομάδα θα εργάζεται σε ένα νέο ερευνητικό κέντρο στην πόλη με την ονομασία «Κέντρο για την Αποκατάσταση του Κλίματος» (Centre for Climate Repair) και η προσπάθειά της στηρίζεται στην πεποίθηση ότι η γεω-μηχανική μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην προστασία της ανθρωπότητας.

Οι υπέρμαχοι των γεω-δυναμικών λύσεων υποστηρίζουν εδώ και καιρό ότι από τη στιγμή που μεγάλες οικονομίες και βιομηχανίες αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν στους στόχους για μείωση των εκπομπών ρύπων, απαιτούνται πιο δραστικά μέτρα.

Ορισμένες περιβαλλοντικές οργανώσεις εξακολουθούν πάντως, σύμφωνα με το Naftemporiki.gr, να αντιτίθενται σθεναρά στην ιδέα κάνοντας λόγο για μη αποδεδειγμένες λύσεις, που αποσπούν την προσοχή από την ανάγκη για άμεση και αποφασιστική αλλαγή σε τεχνολογικό, πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, με στόχο την αισθητή μείωση των ρυπογόνων εκπομπών.

Ας δούμε όμως ποιες είναι οι ιδέες που θα εξετάσει η ομάδα του Κέμπριτζ.

α) Βάζοντας τους πόλους «στην κατάψυξη»

Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Μία από τις ιδέες είναι να γίνουν πιο «φωτεινά» τα σύννεφα πάνω από τους πόλους. Τροφοδοτώντας με θαλασσινό νερό ψηλούς ιστούς πλοίων μπορούν να παραχθούν μικροσκοπικά σωματίδια άλατος, που θα ψεκάζονται στην ατμόσφαιρα και θα διαχέονται στα σύννεφα, ενισχύοντας την αντανακλαστικότητά τους. Οι περιοχές κάτω από τα σύννεφα θα ψύχονται.

β) Ανακύκλωση του CO2

Mία άλλη προσέγγιση συνιστά παραλλαγή της ιδέας της δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (CCS). Με το CCS δεσμεύοντας εκπομπές από σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που στηρίζονται στο λιγνίτη ή το αέριο ή από χαλυβουργίες και αποθηκεύονται σε υπόγειες εγκαταστάσεις. Ο Πίτερ Στίρινγκ, καθηγητής του Πανεπιστημίου του Σέφιλντ, αναπτύσσει ένα πιλοτικό σύστημα δέσμευσης και χρήσης (CCU) σε συνεργασία με την Tata Steel στο Πορτ Τάλμποτ της Ουαλίας, το οποίο στην ουσία ανακυκλώνει διοξείδιο του άνθρακα.

γ) Πρασίνισμα των ωκεανών

Ακόμη μία ιδέα που θα εξετάσει το νέο κέντρο είναι το πρασίνισμα των ωκεανών ώστε να μπορούν να δεσμεύουν περισσότερο CO2. Σχετικά πειράματα στο παρελθόν είχαν δείξει ότι η προσπάθεια δεν είναι ιδιαίτερης αποτελεσματικότητας, ώστε να αξίζει το κόστος της, ενώ θα μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες στο οικοσύστημα.

Την όλη πρωτοβουλία συντονίζει ο Σερ Ντέιβιντ Κινγκ, πρώην επιστημονικός σύμβουλος της βρετανικής κυβέρνησης. «Τα όσα θα κάνουμε μέσα στα επόμενα 10 χρόνια, θα καθορίσουν το μέλλον της ανθρωπότητας για τα επόμενα 10.000 χρόνια. Και παρόλα αυτά δεν υπήρχε κανένα μεγάλο κέντρο στον κόσμο που να εστιάζει σε αυτό το ζήτημα» δήλωσε ο ίδιος στο BBC, εκφράζοντας την ελπίδα το κέντρο να καταλήξει σε λύσεις.

 

Πηγή: GreenAgenda

Το 2018 ήταν το τέταρτο θερμότερο έτος στην ιστορία

Η ταχύτερη τήξη, ως συνέπεια από την κλιματική αλλαγή, θεωρείται πιθανότατα ότι θα οδηγήσει και σε συντομότερη άνοδο της στάθμης των θαλασσών.

Όπως η Ανταρκτική στο Νότο, έτσι και η Γροιλανδία στο Βορρά διαθέτει τον μεγαλύτερο όγκο πάγων και από το 2002 παρακολουθείται στενά από τους επιστήμονες.

Μέχρι τώρα η προσοχή ήταν στραμμένη στη νοτιοανατολική και στη βορειοδυτική περιοχή της Γροιλανδίας, όπου υπάρχουν μεγάλοι παγετώνες και κατά καιρούς αποκόπτονται ολοένα μεγαλύτερα κομμάτια πάγου μεγέθους παγόβουνου, τα οποία πέφτουν στον Ατλαντικό Ωκεανό.

Κλιματική Αλλαγή: Λιώνουν οι πάγοι, ανεβαίνουν οι ωκεανοί

Όμως η νέα έρευνα, με επικεφαλής τον καθηγητή γεωδυναμικής Μάικλ Μπέβις του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Οχάιο, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), διαπίστωσε ότι:

Κατά την τελευταία 15ετία μία ακόμη μεγαλύτερη απώλεια πάγου – δείγμα από την κλιματική αλλαγή – έχει συμβεί στη νοτιοδυτική περιοχή, παρά την απουσία μεγάλων παγετώνων εκεί. Οι επιφανειακοί πάγοι λιώνουν σταδιακά στην ενδοχώρα και δημιουργούν ποτάμια παγωμένου νερού που καταλήγουν στη θάλασσα”.

Το συμπέρασμα των ερευνητών είναι ότι η νοτιοδυτική Γροιλανδία, η οποία έως τώρα δεν είχε θεωρηθεί μεγάλη απειλή, τελικά αναμένεται να παίξει σημαντικό ρόλο στην άνοδο της στάθμης του Ατλαντικού, κάτι που μπορεί να έχει συνέπειες για μεγάλες παράκτιες πόλεις όπως η Νέα Υόρκη και το Μαϊάμι.

Ο δύο αμερικανο – γερμανικοί περιβαλλοντικοί δορυφόροι GRACE που παρακολουθούν τη Γροιλανδία, δείχνουν ότι στην περίοδο 2002 – 2016 χάνονταν περίπου 280 γιγατόνοι (δισεκατομμύρια τόνοι) πάγου κάθε χρόνο.

Η νέα έρευνα, που συνδύασε τα δορυφορικά στοιχεία με επίγεια δεδομένα από σταθμούς GPS, βρήκε ότι μετά το 2012 έχει σχεδόν τετραπλασιασθεί ο ρυθμός απώλειας πάγων σε σχέση με το 2003, με την επιτάχυνση να είναι μεγαλύτερη στη νοτιοδυτική περιοχή.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, στην περίπτωση της Γροιλανδίας, η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη έχει φέρει τις θερμοκρασίες του καλοκαιριού κοντά στο σημείο τήξης των πάγων. Ένα ειδικότερο περιοδικό καιρικό φαινόμενο, η “Ταλάντωση του Βόρειου Ατλαντικού”, που ζεσταίνει τα νερά και τον αέρα στον ωκεανό, δίνει την απαιτούμενη έξτρα ώθηση για “γείρει η ζυγαριά” και να λιώσουν μεγάλες παγωμένες περιοχές.

“Το μόνο πράγμα που μπορούμε πια να κάνουμε, είναι να προσαρμοστούμε και να μετριάσουμε την περαιτέρω άνοδο της θερμοκρασίας”, δήλωσε ο Μπέβις.

“Είναι πια πολύ αργά για να αποφύγουμε τις συνέπειες. Θα υπάρξει περαιτέρω άνοδος της στάθμης των θαλασσών, καθώς παρακολουθούμε τους πάγους να φθάνουν πλέον στο σημείο τήξης τους”, επισήμανε.

Οι επιστήμονες έχουν εκτιμήσει ότι αν έλιωναν όλοι οι γροιλανδικοί πάγοι, πάχους τριών χιλιομέτρων σε ορισμένα σημεία, η παγκόσμια στάθμη των θαλασσών θα ανέβαινε κατά επτά μέτρα – με ό,τι αυτό θα σήμαινε για τις παράκτιες πόλεις…

Η μάζα των πάγων που χάνονται από την Ανταρκτική κάθε χρόνο και καταλήγουν στη θάλασσα έχει εμφανίσει αύξηση κατά έξι περίπου φορές από το 1979 μέχρι σήμερα, σύμφωνα με νέες εκτιμήσεις Αμερικανών και Ολλανδών επιστημόνων. Το φαινόμενο αποδίδεται κυρίως στην κλιματική αλλαγή και αναμένεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη άνοδο της στάθμης των ωκεανών διεθνώς τις επόμενες δεκαετίες.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Ιρβάιν, της NASA και του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης, με επικεφαλής τον ειδικό στους παγετώνες καθηγητή Ερίκ Ρινιό, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), βρήκαν ότι η επιταχυνόμενη τήξη των πάγων έχει ήδη οδηγήσει σε άνοδο της στάθμης των θαλασσών κατά σχεδόν ενάμισι εκατοστό (14 χιλιοστά) μέσα στα τελευταία 40 χρόνια.

«Πρόκειται απλώς για την κορυφή του παγόβουνου. Καθώς η παγοκάλυψη της Ανταρκτικής συνεχίζει να λιώνει, αναμένουμε πολύ μεγαλύτερη άνοδο της στάθμης των θαλασσών μέσα στους επόμενους αιώνες», δήλωσε ο Ρινιό.

Η νέα μελέτη της διαχρονικής εξέλιξης των ανταρκτικών πάγων, όπως μεταδίδει το ΑΜΠΕ, εξέτασε 18 διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, καθώς και νησιά γύρω από την Ανταρκτική, ενώ τα στοιχεία ελήφθησαν κυρίως από εναέριες και δορυφορικές φωτογραφίες.

Εκτιμάται ότι μεταξύ 1979-1990 η παγωμένη ήπειρος έχανε μέσω αποκόλλησης κατά μέσο όρο 40 γιγατόνους (δισεκατομμύρια τόνους) μάζας πάγων ετησίως, ενώ η ποσότητα αυτή έφθασε τους περίπου 252 γιγατόνους κατά την περίοδο 2009-2017.

Επίσης, ενώ μεταξύ 1979-2001 η μέση ετήσια τήξη πάγων υπολογιζόταν σε 48 γιγατόνους, έφθασε τους 134 γιγατόνους μεταξύ 2001-2017, εμφανίζοντας μέση ετήσια αύξηση 280%.

 

Πηγή: GreenAgenda

Η μέση θερμοκρασία του πλανήτη αυξάνεται. Οι παγετώνες λιώνουν και το κλίμα γίνεται θερμότερο. Οι αλλαγές είναι ραγδαίες και σε κλίμακα που οι κυβερνήσεις δείχνουν ανήμπορες, ή δεν επιθυμούν να λάβουν τα απαιτούμενα μέτρα, ώστε να μετριάσουν τις συνέπειες. Ομάδα επιστημόνων, ωστόσο, πρότεινε μία λύση, αν μη το άλλο, πρωτοποριακή. Οι επιστήμονες πρότειναν την κατασκευή τείχους στον βυθό της θάλασσας, το οποίο, σύμφωνα με την ανάλυσή τους, θα ανακόψει το λιώσιμο των πάγων στους πόλους της Γης.

Το σκεπτικό της πρότασης έχει ως εξής. Τα θερμά ρεύματα νερού κινούνται προς τους παγετώνες μέσω των βαθύτερων στρωμάτων νερού. Φτάνοντας στο τείχος πάγου, το λιώνουν από κάτω προς τα πάνω, προκαλώντας τεράστιες σπηλιές κάτω από ένα παχύ στρώμα πάγου, το οποίο λιώνει ολοένα και περισσότερο, μέχρι την κατάρρευση μεγάλων κομματιών.

Πώς θα λειτουργεί το τείχος; Το κατασκεύασμα που προτείνουν οι επιστήμονες θα ανακόπτει την πορεία των θερμών θαλάσσιων ρευμάτων στον βυθό. Τα ζεστά ρεύματα κινούνται στον πυθμένα και ανεβαίνουν στα ψηλότερα στρώματα νερού όταν βρίσκουν εμπόδιο. Το τείχος δεν θα επιτρέπει στα ζεστά αυτά ρεύματα νερού να φτάνουν στον παγετώνα, καθώς θα «σβήνουν» στο τείχος και θα «απορροφούνται» σε ικανή απόσταση από το «σημείο μηδέν».

Βάσει της πρότασης που κατέθεσε η επιστημονική ομάδα, το τείχος θα πρέπει να έχει τουλάχιστον 300 μέτρα ύψος στον βυθό της θάλασσας και σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, θα ανακόψει σε ικανό ποσοστό την ταχύτητα με την οποία λιώνουν οι παγετώνες, προσφέροντας πολύτιμο χρόνο στην ανθρωπότητα.

Επίσης, σύμφωνα με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Πρίνσεστον, στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα τείχη θα εμποδίζουν τη διέλευση των μεγάλων παγόβουνων που σχηματίζονται από αποσπώμενα κομμάτια πάγου, διακόπτοντας το «ταξίδι» τους στους ωκεανούς, σε πολύ κοντινό σημείο στον παγετώνα.

Στα μοντέλα προσομοίωσης που παρουσίασε η επιστημονική ομάδα, αποδείχθηκε ότι με τα τείχη θα ανακοπεί η πορεία τουλάχιστον του 30% των παγόβουνων, ενώ αν «σβήσει» το 50% των θερμών υδάτων στον βυθό, θα μετριαστεί κατά 70% το λιώσιμο των πάγων.

 

Πηγή: GreenAgenda

Ο βόρειος Ατλαντικός ψυχραίνει ως αποτέλεσμα αλυσιδωτών αντιδράσεων εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Μεγάλο το ενδιαφέρον για το πως θα μπορούσε να ε[ηρεάσει το κλίμα της Ευρώπης μία τέτοια εξέλιξη.

Για χιλιετίες, ο “Στρόβιλος του Μποφόρ” (Beaufort Gyre), ένα μεγάλης κλίμακας κυκλικό θαλάσσιο ρεύμα πάνω από τον Αρκτικό Ωκεανό (σχήμα 1), δρα ως ρυθμιστής του κλίματος και ως ένα από τα κύρια αίτια για τη δημιουργία του θαλάσσιου Αρκτικού πάγου. Παγιδευμένος ο θαλάσσιος πάγος σε αυτόν τον δεξιόστροφο στρόβιλο, και άρα μονωμένος από θερμότερες επιδράσεις από χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη, μπορούσε να αυξάνει σε πάχος περισσότερο από άλλα τμήματα του Αρκτικού ωκεανού, τα οποία βρίσκονται εκτός του στροβίλου αυτού και δυνητικά μεταφέρονται μέσω του Διαπολικού ρεύματος  (Trans-polar Drift, σχήμα 1) σε νοτιότερα και θερμότερα ύδατα.

Σχήμα 1. Θαλάσσια ρεύματα στον Αρκτικό ωκεανό.

Ωστόσο, την τελευταία δεκαετία ο στρόβιλος του Μποφόρ φαίνεται να λειτουργεί με πιο εξασθενημένο τρόπο εξαιτίας της τήξης των παγών (κατά 270 εκατομύρια τόνους ετησίως). Για την τήξη αυτή ευθύνεται τόσο η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της γης, όσο και η ελάττωση της νεφοκάλυψης τη θερινή περίοδο στην περιοχή, η οποία προκαλεί μείωση της ποσότητας των πάγων μέσω εξάχνωσης. Μάλιστα ο μηχανισμός της εξάχνωσης ενοχοποιείται ως ο κύριος μηχανισμός του περιορισμού των πάγων (π.χ. Hofer et al., 2017). Η εξασθένηση αυτού του στροβίλου εκτιμάται ότι μπορεί να προκαλέσει τουλάχιστον προσωρινά σημαντική ψύχρανση του βόρειου Ατλαντικού.

Ο Αρκτικός ωκεανός δέχεται και προς το παρόν “κρατάει” μεγάλες ποσότητες φρέσκου γλυκού νερού, το οποίο προέρχεται κυρίως από το περιστασιακό λιώσιμο των πάγων, αλλά και από τους ποταμούς της Ρωσίας και της βόρειας Αμερικής. Η εξασθένηση του στροβίλου του Μποφόρ αναπόφευκτα θα προκαλέσει τη διάχυση και μεταφορά του ψυχρού και φρέσκου αυτού ύδατος σε νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη, στο βόρειο Ατλαντικό, προκαλώντας την ψύχρανσή του.

Η ψύχρανση των υδάτων θα μπορούσε να ευνοήσει τη συχνότερη ανάπτυξη αντικυκλωνικών συστημάτων στην περιοχή και τις συχνότερες καταβάσεις ψυχρότερων αερίων μαζών στην ηπειρωτική Ευρώπη. Ωστόσο, η εν λόγω θεωρία δεν επιβεβαιώνεται από επίσημες μελέτες, οι οποίες είναι σε αρχικά στάδια.

 

Στα σχήματα 2-4 σας παρουσιάζουμε τις θερμοκρασίες του Ατλαντικού Ωκεανού και τις αντίστοιχες συνοπτικές καταστάσεις των αντίστοιχων ημερών. Αν και οι χάρτες ίσως να υποδηλώνουν μία τάση, χρειάζονται στατιστικές αναλύσεις δεδομένων ικανού χρονικού διαστήματος για να μπορέσουν να βγουν ασφαλή συμπεράσματα για το πως θα μπορούσε τελικά η ψύχρανση των ωκεάνιων υδάτων να επηρεάσουν το κλίμα της Ευρώπης.

Το παρόν άρθρο δεν αποτελεί αντικείμενο επισταμένης έρευνας, αλλά έχει στόχο να θέσει προβληματισμούς σχετικά με την προέλευση των ακραίων καιρικών καταστάσεων στην Ευρώπη.

θερμοκρασία θαλασσών ατλαντικός ωκεανός κυκλοφορία

Σχήμα 2. Αριστερά: Θερμοκρασιακή ανωμαλία θαλασσών (μπλε για αρνητική, κόκκινο για θετική). Δεξιά: Ισοβαρείς καμπύλες (λευκές γραμμές, σε mb) και γεωδυναμικά ύψη (χρωματική κλιμακα, σε gbp).

 

θερμοκρασία θαλασσών ατλαντικός ωκεανός κυκλοφορία

Σχήμα 3. Ομοίως με το σχήμα 2.

θερμοκρασία θαλασσών ατλαντικός ωκεανός κυκλοφορία

Σχήμα 4. Ομοίως με το σχήμα 2.

 

Πηγές

Hofer, Stefan, et al. “Decreasing cloud cover drives the recent mass loss on the Greenland Ice Sheet.” Science advances 3.6 (2017): e1700584.