Posts

Ιστορική ανακάλυψη της NASA: Ανιχνεύθηκε νερό στη Σελήνη

Η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) και επιστήμονες στις ΗΠΑ ανίχνευσαν πέραν κάθε αμφιβολίας νερό στη φωτεινή (ορατή) πλευρά της Σελήνης.

Οι επιστήμονες εκτιμούν επίσης ότι στη Σελήνη υπάρχουν πολλές μικρές και μεγάλες και μόνιμες “παγίδες νερού”, δηλαδή περιοχές όπου το νερό μπορεί να παγιδευτεί σταθερά, και οι οποίες καλύπτουν μια συνολική έκταση έως 40.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Οι σχετικές ανακοινώσεις έγιναν σε δύο επιστημονικές δημοσιεύσεις στο περιοδικό αστρονομίας “Nature Astronomy” και σε σχετική συνέντευξη τύπου που διοργάνωσε η NASA.

Η ανακάλυψη αναμένεται να έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις για τις μελλοντικές αποστολές στο φεγγάρι. Η NASA έχει ως στόχο την επιστροφή των αστροναυτών της στη Σελήνη το 2024 στο πλαίσιο του προγράμματος “‘Αρτεμις”, διαδόχου του ιστορικού προγράμματος “Απόλλων” των δεκαετιών 1960 και 1970.

Προηγούμενη έρευνα είχε ανιχνεύσει πιθανή παρουσία νερού

Προηγούμενη έρευνα είχε ανιχνεύσει πιθανή παρουσία νερού στη σεληνιακή επιφάνεια, ιδίως πέριξ του νότιου πόλου. Όμως εκείνη η ανίχνευση είχε βασιστεί σε μια χημική “υπογραφή” στο φάσμα των τριών μικρομέτρων, η οποία δεν μπορούσε να διακρίνει με σιγουριά αν επρόκειτο για νερό (Η2Ο) ή για υδροξύλιο (ΟΗ) δεσμευμένο σε σεληνιακά ορυκτά.

Αυτή τη φορά, οι ερευνητές, με επικεφαλής τη δρα Κέισι Χόνιμπαλ του Ινστιτούτου Γεωφυσικής και Πλανητολογίας του Πανεπιστημίου της Χαβάης, που ανέλυσαν στοιχεία από το Στρατοσφαιρικό Παρατηρητήριο Υπέρυθρης Αστρονομίας (SOFIA), ένα αερομεταφερόμενο τηλεσκόπιο πάνω σε ένα τροποποιημένο αεροπλάνο Boeing 747 που παρατηρεί τη Σελήνη στο μήκος κύματος των έξι μικρομέτρων, ανίχνευσαν πλέον σαφώς την ισχυρή χημική “υπογραφή” του μορίου του νερού.

Νερό στα νότια γεωγραφικά πλάτη της Σελήνης

Βρήκαν ότι το νερό είναι παρόν στα νότια γεωγραφικά πλάτη της Σελήνης σε αναλογία περίπου 100 έως 400 μικρογραμμαρίων (μg g^1 H2O). Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το νερό είναι πιθανώς αποθηκευμένο μέσα σε υάλους ή στα κενά ανάμεσα στους κόκκους της σεληνιακής επιφάνειας, που το προστατεύουν από το αφιλόξενο περιβάλλον του φεγγαριού και επιτρέπουν έτσι στο νερό να παραμένει στη σεληνιακή επιφάνεια.

Στη δεύτερη μελέτη, με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή ατμοσφαιρικής και διαστημικής φυσικής Πολ Χέιν του Πανεπιστημίου του Κολοράντο, οι επιστήμονες αναφέρουν ότι στη Σελήνη υπάρχουν πολύ περισσότερες -από όσες υποπτεύονταν έως τώρα- κρυφές μόνιμες σκιασμένες περιοχές (λεγόμενες “ψυχρές παγίδες”), όπου το νερό μπορεί να παραμείνει μόνιμα. Εκτιμούν ότι υπάρχουν εκατοντάδες έως χιλιάδες περισσότερες μικροπαγίδες (διαμέτρου έως ενός εκατοστού) σε σχέση με τις μεγαλύτερες παγίδες νερού (διαμέτρου έως ενός χιλιομέτρου), οι οποίες μπορούν να εντοπισθούν και στους δύο πόλους.

Οι ερευνητές εκτιμούν, με βάση στοιχεία από το σκάφος LRO (Lunar Reconnaissance Orbiter) της NASA σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, ότι περίπου 40.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα (από τα περίπου 38 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα που είναι συνολικά η σεληνιακή επιφάνεια) έχουν τη δυνατότητα να παγιδεύσουν νερό σε διάφορα μεγέθη και σχήματα, εκ των οποίων το 60% στο νότιο ημισφαίριο, σε γεωγραφικό πλάτος μεγαλύτερο των 80 μοιρών. Το 10% έως 20% της συνολικής έκτασης των μόνιμων παγίδων νερού εκτιμάται ότι είναι μικροσκοπικές.

“Αν φανταστεί κανείς ότι στέκεται στην επιφάνεια του φεγγαριού κοντά σε ένα από τους πόλους του, θα δει σκιές ολόγυρα. Πολλές από αυτές τις μικροσκοπικές σκιές μπορεί να είναι γεμάτες πάγο”, δήλωσε ο Χέιν. “Αν έχουμε δίκιο, το νερό πρόκειται να είναι πιο εύκολα προσβάσιμο ως πόσιμο, ως πυραυλικό καύσιμο ή για οτιδήποτε άλλο η NASA χρειάζεται νερό”, πρόσθεσε.

Πηγή: Thetoc.gr

Αμερικανική εταιρία προχωράει στην παραγωγή νερού απορροφώντας υγρασία από τον αέρα της ερήμου κοντά στο Ντουμπάι.

 

H αραβική έρημος δεν είναι το ιδανικό μέρος για να βρει κανείς νερό. Ωστόσο μία τεχνολογική εταιρεία με έδρα την Αριζόνα έκανε ακριβώς αυτό. Αντί να επιλέξει τη γεώτρηση πηγών ή τον καθαρισμό του θαλασσινού νερού, θα απορροφήσει την υγρασία του αέρα για να δημιουργήσει εμφιαλωμένο νερό σε ένα εργοστάσιο 20 χιλιόμετρα από το Ντουμπάι.

Σύμφωνα με το Naftemporiki.gr, πρόκειται για την Zero Mass Water, η οποία θα χρησιμοποιήσει ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντί για ορυκτά καύσιμα για την κάλυψη των αναγκών των εγκαταστάσεών της στο Ντουμπάι και σε άλλα μέρη στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το project θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρότυπο και για άλλες χώρες ώστε να μπορούν να παράγουν πόσιμο νερό με πιο βιώσιμο τρόπο, αλλά και να βελτιώσουν τις αγροτικές καλλιέργειές τους διασφαλίζοντας έτσι την επισιτιστική επάρκεια.

Όπως εξηγεί ο γενικός διευθυντής της εταιρείας στο Bloomberg το εργοστάσιο εμφιάλωσης λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια, τα μπουκάλια είναι ανακυκλώσιμα και τα καπάκια τους από μπαμπού.

Σε αρχική φάση η Zero Mass Water θα παράγει 2,3 εκατομμύρια λίτρα νερού ετησίως- περίπου το μέγεθος μίας πισίνας ολυμπιακών διαστάσεων, κάτι που σημαίνει ότι δεν θα είναι έτοιμη να ανταγωνιστεί τους μεγάλους της αγοράς πόσιμου νερού, όπως αναφέρει το Bloomberg. Έχει όμως κάνει το πρώτο μεγάλο βήμα.

 

Πηγή: greenagenda

Mια τοξική βόμβα έχει δημιουργηθεί στο περιβάλλον στο Μάτι, μετά τη φονική πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου, καθώς το έδαφος και το νερό έχουν μολυνθεί από επικίνδυνες καρκινογόνες και νευροτοξικές ουσίες, όπως προέκυψε από έρευνα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης που παρουσιάζει η εφημερίδα Realnews.

Κορυφαίοι επιστήμονες κάνουν λόγο για οικολογική καταστροφή, προειδοποιούν ότι υπάρχει κίνδυνος για την υγεία των κατοίκων -και ειδικά των παιδιών- και ζητούν να γίνουν μετρήσεις στους βιολογικούς δείκτες του πληθυσμού που έχει εκτεθεί.

Την ίδια ώρα, οι κάτοικοι καταγγέλλουν ότι η αποκομιδή του αμιάντου δεν έγινε με τον ενδεδειγμένο τρόπο και πολλά επικίνδυνα μπάζα κατέληξαν σε κοινούς κάδους απορριμμάτων.

Έρευνα στο έδαφος και στο νερό

Όπως αποκαλύπτει στην εφημερίδα «Real» ο υπεύθυνος της έρευνας, καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής στο ΑΠΘ, Δημοσθένης Σαρηγιάννης, στις προκαταρκτικές μετρήσεις «στο έδαφος και στο νερό εντοπίστηκαν ουσίες καρκινογόνες και νευροτοξικές, όπως διοξίνες, φουράνια και πολυαρωματικοί υδρογονάνθρακες κ.λπ. Οι ουσίες αυτές εκλήθησαν σε αέρια μορφή από την καύση οικιακών πλαστικών, αυτοκινήτων, δομικών υλικών κ.λπ. και στη συνέχεια έπεσαν στο έδαφος και μόλυναν τον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, από τις αναλύσεις διαπιστώθηκε μικρή επιβάρυνση στον βυθό της θάλασσας. Οι διοξίνες, τα φουράνια και οι άλλες χημικές ουσίες που εντοπίστηκαν είναι ιδιαίτερα τοξικές, μένουν για μεγάλες χρονικές περιόδους στο περιβάλλον, ενώ στον ανθρώπινο οργανισμό παραμένουν για 67 χρόνια. Είναι καρκινογόνοι παράγοντες και ενδοκρινικοί διαταράκτες, διαλύονται στο λίπος, προκαλούν μεταλλάξεις στα γονίδια, επηρεάζουν το μυοκάρδιο, ενώ στα παιδιά -μεταξύ άλλων- μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα στο γενετικό σύστημα και στον σεξουαλικό προσανατολισμό. Μάλιστα, μέσα από τον πλακούντα και το μητρικό γάλα, οι μητέρες μεταφέρουν αυτές τις ουσίες απευθείας στα μωρά τους. Το επόμενο βήμα είναι να χαρτογραφήσουμε τις περιοχές με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση προκειμένου να γίνουν άμεσα παρεμβάσεις και να ληφθούν μέτρα απορρύπανσης στο έδαφος της περιοχής, καθώς υπάρχει κίνδυνος οι άνεμοι και οι βροχοπτώσεις να μεταφέρουν αυτές τις ουσίες στις γύρω περιοχές», τονίζει ο κ. Σαρηγιάννης.

Το ενθαρρυντικό είναι πως τα πρώτα αποτελέσματα από τα εργαστήρια του εξωτερικού για την επιβάρυνση σε μέταλλα (μόλυβδος, αμίαντος κ.λπ.) έδειξαν ότι μόνο σε ορισμένες περιοχές οι τιμές ήταν ιδιαίτερα υψηλές και όχι σε όλη την πληγείσα περιοχή.

«Να εξεταστούν οι κάτοικοι»

Την άμεση διενέργεια δειγματοληπτικών εξετάσεων στους κατοίκους της περιοχής, καθώς και σε εργαζομένους και εθελοντές που εκτέθηκαν τόσο στην πυρκαγιά όσο και στα προϊόντα της καύσης, ζητεί ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Τοξικολογίας, Δημήτρης Κουρέτας, καθηγητής Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και μέλος της Επιτροπής Διαχείρισης Χημικών Κρίσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Επίσης, προσθέτει ότι «υπάρχει κίνδυνος με τις βροχοπτώσεις οι επικίνδυνες χημικές ουσίες να μεταφέρθηκαν στον υδροφόρο ορίζοντα και πιθανώς στον βυθό της θάλασσας, απ’ όπου μπορεί να μολυνθούν τα ψάρια. Οι κάτοικοι δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν πηγάδια για να πίνουν νερό ή να ποτίζουν τα λαχανικά τους, ενώ υπάρχουν οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προστασία των παιδιών, των εγκύων και των ευπαθών ομάδων, οι οποίες δυστυχώς δεν ακολουθήθηκαν».

Από την πλευρά του, ο παιδοχειρουργός Δημήτρης Πετράκης, συνεργάτης του Εργαστηρίου Τοξικολογίας και Εγκληματολογικής Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης, εξηγεί ότι πρόκειται για τη πιο φονική πυρκαγιά του 21ου αιώνα στον κόσμο, σε διάρκεια και έκταση, που είχε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τα οποία αυξάνουν το επίπεδο επικινδυνότητας για τον κόσμο που εκτέθηκε. «Εκλύθηκε στην ατμόσφαιρα μεγάλη ποσότητα χημικών ουσιών, στις οποίες εκτέθηκαν τόσο οι κάτοικοι όσο και τα συνεργεία καθαρισμού και οι εθελοντικές ομάδες. Οι ουσίες αυτές εισπνέονται ή μπαίνουν στον οργανισμό από το δέρμα, για παράδειγμα με τα άπλυτα χέρια, δρουν συσσωρευτικά και μένουν στον ανθρώπινο οργανισμό για μήνες ή για χρόνια. Ειδικά τα παιδιά πρέπει να είναι πολύ προσεκτικά όταν παίζουν στο έδαφος και να πλένουν τα χέρια τους όταν πιάνουν το χώμα. Είναι σημαντικό να γίνει η ανάλυση των βιοδεικτών των κατοίκων της περιοχής από εξειδικευμένους επιστήμονες, για να δούμε τα επίπεδα μόλυνσης».

Ο κ. Πετράκης προσθέτει ότι, σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων, η καύση των ελενίτ προκάλεσε διασπορά μεγάλης ποσότητας αμιάντου. «Ωστόσο, οι οδηγίες της πολιτείας άργησαν να βγουν και έτσι τις πρώτες ημέρες οι κάτοικοι τα μάζευαν οι ίδιοι και τα πέταγαν στα σκουπίδια, εκθέτοντας τον εαυτό τους και το περιβάλλον σε μεγάλο κίνδυνο», καταλήγει.

Μια σοβαρή καταγγελία για τη διαχείριση του αμιάντου κάνει ο Θέμης Τσιρόπουλος, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής των κατοίκων του Μάτι. «Ο καθαρισμός των κτιρίων από τον αμίαντο γίνεται από εξειδικευμένες εταιρείες, με συμβάσεις του υπουργείου Υποδομών, οι οποίες ωστόσο άργησαν πολύ να υπογραφούν. Ετσι, ο αμίαντος παρέμεινε για μήνες διάσπαρτος σε όλη την περιοχή, μετακινείτο με τον αέρα και κατά καιρούς είδαμε πεταμένα μπάζα με αμίαντο σε κοινούς κάδους, ενώ το επικίνδυνο αυτό υλικό πρέπει να μεταφέρεται με ειδικές διαδικασίες στο εξωτερικό, όπου καταστρέφεται», υποστηρίζει.

Ο κ. Τσιρόπουλος καταλήγει τονίζοντας ότι η ενημέρωση από την πολιτεία ήταν ανεπαρκής και αποσπασματική και υπάρχει μεγάλη σύγχυση στους κατοίκους για το τι πρέπει να κάνουν.

 

Πηγή: GreenAgenda

ΝΕΡΟ

Ένας άρρηκτος δεσμός ζωής δένει τον άνθρωπο με το νερό. Δεν είναι μόνο το στοιχειώδες αγαθό για την επιβίωσή του πάνω στον πλανήτη μας. Το νερό είναι και σύμμαχός του στον αγώνα για συνεχή βελτίωση της ποιότητας της ζωής του.

Η Αττική ήταν πάντα μια περιοχή φτωχή σε βροχοπτώσεις γι΄ αυτό και τα υδάτινα αποθέματά της ποτέ δεν ήταν αρκετά. Από πολύ νωρίς λοιπόν οι κάτοικοί της αναγκάστηκαν να αναπτύξουν πρωτογενή συστήματα συλλογής και διαχείρισης του νερού για την υδροδότηση της πόλης, τα οποία εξελίχθηκαν με το πέρασμα του χρόνου και την πρόοδο της τεχνολογίας. Υδραγωγεία, κρήνες, φρεάτια, δεξαμενές αποθήκευσης νερού, δίκτυα διανομής και μεταγενέστερα κατασκευή φραγμάτων, εγκαταστάσεων επεξεργασίας του νερού και εργαστηρίων ποιοτικού του ελέγχου, αλλά και έργα αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, αρδευτικά και αντιπλημμυρικά είναι μερικές πτυχές από την ιστορική πορεία των έργων που εδώ και χιλιάδες χρόνια αναπτύσσονται για την εξασφάλιση της υδροδότησης, της υγιεινής και της ποιότητας ζωής των κατοίκων της Αττικής γης.

Η Αθηνα δεχεται περιπου 400 χιλιοστα ανα ετος, ποσό απο τα μικροτερα στην χωρα. Το δε ετος 1989 ηταν οπου το Θησειο κατεγραψε 150.2 χιλιοστα μόνο σε ολοκληρο το ετος και το Ελληνικο 159 mm. Αν και αυτο δεν ειναι το επισημο ελαχιστο του Θησειου αφου το 1898 καταγραφηκαν 115.7 χιλιοστα για ολο το ετος!!!!

Προϊστορία – Κλασική Eποχή

Ο Ποσειδώνας και η Αθηνά ήταν οι δύο Ολύμπιοι θεοί, που σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία διεκδίκησαν να δώσουν ο καθένας το όνομά του στην πόλη που είχε ιδρύσει ο Θησέας στο Λεκανοπέδιο
της Αττικής. Στον μεταξύ τους αγώνα ο Ποσειδώνας πρόσφερε ως δώρο για την πόλη το Νερό, ενώ η Αθηνά πρόσφερε το Ελαιόδεντρο. Οι κάτοικοι της πόλης απέρριψαν το δώρο και το όνομα του Ποσειδώνα και προτίμησαν εκείνα της Αθηνάς, γεγονός που εξόργισε το θεό του Νερού. Την πόλη λοιπόν που υποτίμησε την αξία του δικού του δώρου, ο Ποσειδώνας την τιμώρησε καταδικάζοντάς την να ταλαιπωρείται στο διηνεκές από το πρόβλημα της λειψυδρίας. Έτσι, σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία η Αθήνα «πλήρωνε» και «πληρώνει» ακριβά, ακόμα και στη σύγχρονη εποχή, την αχαριστία που έδειξε στον εύθικτο θεό.

Ο μύθος αυτός βέβαια δεν αποτελεί παρά μια μεταφυσική ερμηνεία του προβλήματος των λιγοστών υδάτινων πηγών της Αττικής, αποδίδοντάς το στην κατάρα του Ποσειδώνα. Αποτυπώνει ωστόσο και
την παλαιότητα του προβλήματος άρα και το μέγεθος της ταλαιπωρίας που έχουν υποστεί μέσα στο χρόνο οι Αθηναίοι.

Ποτάμια

Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι από τα ποτάμια που έρρεαν στην επιφάνεια της Αττικής γης, μόνο ο Ιλισός και ο Κηφισός μπορούν να θεωρηθούν ποτάμια με την ευρύτερη έννοια. Παρά τις βαθιές γραμμές τους τα νερά τους ήταν λιγοστά. Ο Ηριδανός, ο Κυκλόβορος και ο Ποδονίφτης περισσότερο ως χείμαρροι μπορούν να χαρακτηριστούν, καθώς γέμιζαν μόνο κατά τις βροχερές ημέρες. Τα λιγοστά ωστόσο νερά του Λεκανοπεδίου ήταν άριστης ποιότητας και οι Αθηναίοι που τα έπιναν χαρακτηρίζονταν «εύφωνοι», «ευ-μνήμονες» και «προσηνείς».

Πηγές

Έτσι, λόγω της ανεπάρκειας άλλων πηγών υδροληψίας η ύδρευση της Αθήνας γινόταν κυρίως από πηγές και πηγάδια. Περίφημη ήταν η πηγή της Καλλιρρόης (πηγή Ιλισού). Πηγές ανάβλυζαν και από το λόφο της Ακρόπολης, όπως η Κλεψύδρα, η Άγλαυρος, οι Πηγές του Ασκληπιείου, η Ερεχθηίδα Θάλασσα.

Από την αρχαιότητα έως την τουρκοκρατία.

Η Αθήνα αντιμετώπιζε έντονα προβλήματα λειψυδρίας από την αρχαιότητα. Τα επιφανειακά νερά ήταν πάντα λιγοστά και η υδροδότηση της πόλης γινόταν συνήθως από πηγές και πηγάδια. Παράλληλα, υπήρχαν πολλές κρήνες διάσπαρτες μέσα στην πόλη, όπως και πλήθος δεξαμενών, στις οποίες συγκεντρωνόταν βρόχινο νερό.

Από τα γνωστότερα αρχαία υδραγωγεία ήταν το Πεισιστράτειο, που κατασκευάστηκε από τον τύραννο Πεισίστρατο το 530 π.Χ. και αντλούσε νερό από τις πηγές του Υμηττού. Όμως, το σημαντικότερο έργο για την υδροδότηση της Αθήνας ήταν το Αδριάνειο Υδραγωγείο που κατασκευάστηκε από το 134 μ.Χ. έως και το 140 μ.Χ. από τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα Ανδριανό. Το Αδριάνειο Υδραγωγείο ξεκινούσε από τους πρόποδες της Πάρνηθας και κατέληγε στο Λυκαβηττό, όπου και κατασκευάστηκε η Αδριάνειος Δεξαμενή.

Το Αδριάνειο Υδραγωγείο και η Δεξαμενή λειτούργησαν, υδροδοτώντας την περιοχή της Αθήνας μέχρι την εποχή της Τουρκοκρατίας. Τότε πια το Υδραγωγείο εγκαταλείφτηκε, με αποτέλεσμα να πέσουν τα σαθρά τοιχώματά του. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, οι Αθηναίοι κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας στράφηκαν στην κατασκευή πηγαδιών στα σπίτια τους.

ggjh87897897897

1833 – 1925

Κατά τη διάρκεια του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα σημειώθηκαν πολλές καταστροφές στην υδροδοτική υποδομή της πόλης. Συνεπώς, μετά την απελευθέρωση, το υδροδοτικό πρόβλημα της Αθήνας ήταν οξύτατο. Με πρωτοβουλία της εκάστοτε δημοτικής αρχής έγιναν σημαντικά έργα, όπως επισκευές και καθαρισμοί του Αδριάνειου Υδραγωγείου, το οποίο τέθηκε και πάλι σε λειτουργία το 1840.

Το 1870 ανακαλύφτηκε και η Αδριάνειος Δεξαμενή, η οποία ανακατασκευάστηκε και λειτούργησε μέχρι το 1940.

Σημαντική ήταν και η κατασκευή άλλων μικρών υδραγωγείων, χωρίς ωστόσο τα έργα αυτά να έχουν κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Εντελώς ανεπαρκείς ήταν και οι 55 περίπου δημοτικές βρύσες που υπήρχαν στην Αθήνα, οι οποίες συνεισέφεραν ελάχιστα, έως και καθόλου, στις καθημερινές ανάγκες της κατανάλωσης νερού. Για αυτό έκαναν χρυσές δουλειές οι νερουλάδες που μετέφεραν και πουλούσαν νερό στην Αθήνα από τις πηγές γειτονικών χωριών, όπως της Κηφισιάς και του Αμαρουσίου.

1925 – Σήμερα

Η αύξηση του πληθυσμού της Αθήνας, κυρίως μετά τη μικρασιατική καταστροφή, δημιούργησε νέες ανάγκες.

Το 1925 ξεκίνησε η κατασκευή των πρώτων σύγχρονων έργων ύδρευσης στην περιοχή της Πρωτεύουσας, με την υπογραφή της σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, της Αμερικανικής Εταιρίας ULEN και της Τράπεζας Αθηνών. Το πρώτο μεγάλο έργο ήταν η κατασκευή του φράγματος του Μαραθώνα.

gg677777777

Για την κατασκευή του φράγματος (1926 – 1929) εργάστηκαν περίπου 900 άνθρωποι. Το φράγμα είναι επενδεδυμένο με πεντελικό μάρμαρο, ιδιαιτερότητα που το καθιστά μοναδικό σε παγκόσμιο επίπεδο! Για τη μεταφορά του νερού στην Αθήνα κατασκευάστηκε η σήραγγα Μπογιατίου, μήκους 13,4 χλμ. Το 1956 λόγω της συνεχιζόμενης αύξησης του πληθυσμού της Αθήνας χρησιμοποιήθηκαν τα νερά της φυσικής λίμνης Υλίκης, στη Βοιωτία. Η Υλίκη έχει την ιδιαιτερότητα να βρίσκεται σε περιοχή χαμηλού υψομέτρου. Έτσι, για να γίνει εφικτή η άντληση του νερού, λειτουργούν πλωτά και χερσαία αντλιοστάσια. Το κεντρικό αντλιοστάσιο της Υλίκης είναι σήμερα το μεγαλύτερο στην Ευρώπη.

ghgh678668

Μείζονος σημασίας για την υδροδότηση της Αθήνας είναι το τεχνικό έργο που έγινε στον ποταμό Μόρνο το 1981. Το φράγμα που βρίσκεται επί του ποταμού Μόρνου, είναι το ψηλότερο χωμάτινο φράγμα της Ευρώπης, ύψους 126 μέτρων. Το νερό φτάνει στην Αθήνα διαμέσου του υδραγωγείου του Μόρνου, του δεύτερου μεγαλύτερου υδραγωγείου στην Ευρώπη.

Ένα άλλο μεγάλο έργο που ενισχύει την υδροδότηση της Αθήνας είναι η εκτροπή του ποταμού Ευήνου προς τον ταμιευτήρα του Μόρνου με την κατασκευή φράγματος και σήραγγας, έργο που ολοκληρώθηκε το 2001. Η ενωτική σήραγγα προσαγωγής που μεταφέρει τα νερά του Ευήνου στον ταμιευτήρα του Μόρνου, μήκους 29,4 χλμ., ολοκληρώθηκε σε διάστημα λιγότερο των δύο ετών, γεγονός που αποτελεί παγκόσμιο επίτευγμα για την ολοκλήρωση σήραγγας μεγάλου μήκους.

Για τη μεταφορά του ακατέργαστου νερού, από τους ταμιευτήρες προς στην Αττική κατασκευάστηκαν δύο μεγάλα υδραγωγεία, του Μόρνου και της Υλίκης, καθώς και ενωτικά υδραγωγεία, μέσω των οποίων επικοινωνούν μεταξύ τους τα δύο κύρια υδραγωγεία. Μέσω των υδραγωγείων του Μόρνου και της Υλίκης το ακατέργαστο νερό μεταφέρεται στις τέσσερις Μονάδες Επεξεργασίας Νερού (ΜΕΝ) του Γαλατσίου, τoυ Πολυδενδρίου, των Αχαρνών και του Ασπροπύργου.

Να αναφερουμε τωρα οτι η τεχνητη λιμνη του Μαραθωνα που χωραει περιπου εως 28 εκατομμυρια κυβικα μετρα νερο, ειναι συνδεδεμενη με πλωτα και χερσαια αντλιοστασια με την φυσικη λιμνη Υλικη στην Βοιωτια που περιεχει περιπου 430-435 εκατομμυρια κυβικα μετρα νερο(με μεγιστη τιμη 594 εκατομμυρια κυβικα μετρα περιπου), αλλά και συνδεδεμενη με την τεχνητη λιμνη του Μορνου που προερχεται απο το ποταμι Μορνος στην Φωκιδα, που εχει χωρητικοτητα εως 780 εκατομμυρια κυβικα μετρα νερο. Ενω το φράγμα στον ποταμι του Μορνου που δημιουργει την τεχνητη λιμνη του Μορνου είναι το ψηλότερο χωμάτινο φράγμα της Ευρώπης ύψους 126 μετρων.

Μια τεχνητη λιμνη του Μορνου, οπου παιρνει νερο και απο τον ποταμο Ευηνο στην Αιτωλοακαρνανια με ογκο νερου 60-70 εκατομμυρια κυβικα μετρα νερου.

Οποτε στην πραγματικοτητα το ποσιμο νερο της Αττικης δεν προερχεται απο την Αττικη αλλα απο την Αιτωλοακαρνανια, την Βοιωτια και την Φωκιδα, ενώ συνολικα το υδροδοτικό σύστημα της Αθήνας αναπτύσσεται σε μια περιοχή 4000 km^2 και περιλαμβάνει 4 φράγματα, περισσότερες από 100 γεωτρήσεις σε τρεις κύριους υπόγειους υδροφορείς, 350 km κύρια υδραγωγεία, 15 αντλητικά συγκροτήματα για τη μεταφορά νερού και 4 διυλιστήρια.

Ενω η Αττικη εχει καταναλωση το καλοκαιρι απο 2.000 000 m^³ εως 2.500.000 m^³ ανα ημερα και το υπολοιπο διαστημα 1.500.000 m^³ εως 2.000.000 m^³ ανα ημερα.

Ενω αυτη τη στιγμη τα αποθεματα ειναι:
Ευηνος 80.836.000 m^³
Μαραθωνας 27.225.000 m^³
Μορνος 511.811.000 m^³
Υλικη 359.277.000 m^³
ΣΥΝΟΛΟ 979.149.000 m^³
Και παρακατω σε γραφημα δινονται τα αποθεματα των ταμιευτηρων ανα μηνα:

hhj787878787

Φαινεται καθαρα η μεγαλη ξηρασια που επληξε την Αττικη(καθως και αλλους νομούς) την περιοδο 1988-1994 με τα ελαχιστα αποθεματα που εχουν καταγραφει να σημειωνονται το 1993 με μολις 105.307.000 κυβικα μετρα νερου που υπηρχαν στους ταμιευτηρες της ΕΥΔΑΠ στις 13 Νοεμβριου 1993.
Κατά τη συγκεκριμένη επταετία η χρονική κατανομή της βροχόπτωσης στις περιοχες μέσα στη διάρκεια του υδρολογικού έτους είναι αισθητά διαφοροποιημένη, σε σχέση με το μέσο καθεστώς της.

•Το μήνα Ιανουάριο έχουμε σχεδόν μηδενικές βροχοπτώσεις κατά τα έτη 1988-89 και 1989-90 στις λεκάνες απορροης, ενώ και κατά τα υπόλοιπα έτη η βροχόπτωση το μήνα αυτό παρουσιάζεται ιδιαίτερα μειωμένη.

•Το μήνα Φεβρουάριο οι βροχοπτώσεις στις λεκάνες απορροης είναι αρκετά μικρότερες από τις αναμενόμενες σχεδόν και για τα επτά υδρολογικά έτη.

•Τους μήνες Οκτώβριο, Δεκέμβριο και Μάρτιο στα περισσότερα υδρολογικά έτη στις λεκάνες απορροής, οι βροχοπτώσεις είναι μικρότερες από τις αναμενόμενες .

•Όμως τους μήνες Μάιο, Ιούλιο και Αύγουστο οι βροχοπτώσεις είναι κατά ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ από τις αναμενόμενες στα περισσότερα υδρολογικά έτη στις λεκάνες απορροής.
Παραδοξο? Οχι ακριβως.

Αν εξετασουμε τις βροχοπτωσεις σε σχεση με τις απορροες στις λεκανες το παραδοξο μεγαλωνει:
Ενω δηλαδη ισχυε:

•Συνολικά στην επταετία οι βροχοπτώσεις στις λεκάνες απορροής αντιστοιχούσαν στο 92% και 83% των κλιματικων δεδομενων

•Συνολικά στην επταετία οι απορροές των ποταμών αντιστοιχούσαν στο 41 % και 62 % των μεσων τιμων με βάση τα ιστορικά δεδομένα

Έτσι ενώ οι ετήσιες βροχοπτώσεις στις λεκάνες του υδροσυστήματος μειώθηκαν κατά περίπου 10 %, οι απορροές μειώθηκαν κατά περίπου 50 %.

Το φαινομενικο αυτο παραδοξο της μη συσχετισης βροχοπτωσεων και επιφανειακων απορροων εξηγειται ευκολα αφου ο μετασχηματισμός της βροχόπτωσης σε επιφανειακή απορροή είναι μη γραμμικός και επηρεάζεται από παράγοντες οπως η δίαιτα της εδαφικής υγρασίας, η συσσώρευση/τήξη χιονιού, η εξατμοδιαπνοή και η κατάσταση των υπογείων υδροφορέων.

Κυριος παραγοντας ειναι προφανως οτι οι θερινες βροχες, που γινονται υπο μορφη ως επι το πλειστον καταιγιδας, αρα εχουμε και μεγαλα ποσα υετου σε μικρο χρονικο διαστημα, προσφερουν πολυ μικροτερες επιφανειακες απορροες τελικα, απο οτι οι πιο ηπιες ως προς την ραγδαιοτητα βροχες στο υπολοιπο χρονικο διαστημα. Επιπροσθετως ο χειμερινος υετος με την μορφη χιονιου, προσφερει ακομα αποδοτικοτερη επιφανειακη απορροη και απο τις χειμερινες βροχες.
hhj787878787

Και εδω τα αποθεματα απο μερικα ετη:

jkljkl8908098908098888

Πηγή στοιχείων και στατιστικών:

ΕΥΔΑΠ (Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Πρωτευούσης)

Διαχείριση Ξηρασιών – Η Έμμονη Ξηρασία των Ετών 1987–94, Αθανάσιος Οικονόμου, Δημήτριος Παπαλέξης