Posts

Ο Μάιος είθισται να είναι μήνας καιρικά άστατος δανειζόμενος στοιχεία τόσο από την άνοιξει όσο και από το επερχόμενο θέρος. Τι πρόκειται να συμβεί όμως φέτος;

 

Το πρώτο πράγμα που ήδη έχουμε παρατηρήσει φέτος είναι ότι η ατμοσφαιρική κυκλοφορία πάνω από την Ευρώπη άλλαξε σηματικά σε σχέση με το μοτίβο που είχαμε συνηθίσει έναν ολόκληρο χειμώνα. Οι καλύτερες καιρικές συνθήκες πλεόν εντοπίζονταν και συνεχίζουν να εντοπίζονται στα δυτικά της Ευρώπης, κάτι που εξηγήσαμε κα ισε προηγούμενη αρθρογραφία ότι συνδέεται με τον ψυχρότερο και πιο άστατο έως και χειμερινό καιρό στη χώρα μας.

 

Τι πρόκειται όμως να συμβεί το επόμενο διάστημα; Σε πρώτη φάση υπάρχει η τάση επανεμφάνισης κυκλωνικών συστημάτων στον Ατλαντικό, κάτι που θα επιφέρει και μεταβολή του σκηνικού στην βορειοδυτική Ευρώπη με ένα μιξ επεισοδίων βροχής και ισχυρών ανέμων μεταξύ των οποίων θα παρεμβάλλονται κάποια διαστήματα καλοκαιρίας και ένα πρόσκαιρο θερμό επεισόδιο. Ωστόσο, ιδιαίτερα ψυχρές αέριες μάζες θα συνεχίσουν να εντοπίζονται στα πολύ βόρεια-βορειοανατολικά της Ευρώπης (Σκανδιναβία – Ρωσία).

 

Δεδομένη πρέπει να θεωρείται η άνοδος του Αζορικού ridge μέσα στο πρώτο 5ήμερο του Μαϊου. Έχοντας ως δεδομένα τα προηγούμενα, τότε θα πρέπει να περιμένουμε αρχικά, ήδη από τις επόμενες μέρες, και καθώς η χώρα μας θα βρίσκεται στα κράσπεδα των υφέσεων από τον Ατλαντικό, μία μεταβολή του καιρού στην κεντρική και βόρεια χώρα (από Θεσσαλία και βορειότερα) σε πιο άστατο με πιθανές μπόρες και καταιγίδες σε ηπειρωτικές περιοχές. Υπάρχει σε αυτό το σημείο μία δεδομένη διάσταση απόψεων και πάλι μεταξύ των δύο μεγάλων μοντέλων σχετικά με το πόσο μαζικά θα επηρεάσουν αυτές οι μπόρες, πάντα την κεντροβόρεια χώρα. Ωστόσο, όλα αυτά φαίνεται να αποτελούν παρελθόν μετά τις 5/5, οπότε και ο υδράργυρος θα ξεκινήσει να ανεβαίνει σημαντικά σηματοδοτώντας πιθανότατα και την έναρξη του φετινού θέρους. Η αιτία θα είναι η προαναφερόμενη άνοδος του Αζορικού ridge, το οποίο στη συνέχεια θα κινηθεί ανατολικότερα.  Ένα καυσωνικό επεισόδιο στην περιοχή μας ή όχι θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τα συστήματα χαμηλών πιέσεων στον Ατλαντικό. Νοτιότερες τροχιές αυτών ίσως αυξήσουν σημαντικά την πιθανότητα η χώρα μας να βρεθεί σε θερμή τροχιά (με μαζικά 30+°C στα ηπειρωτικά) πριν καν φτάσουμε στα μέσα του τελευταίου εαρινού μήνα.

 

Αυτή αναμένεται να είναι σε γενικές γραμμές η τάση του καιρού έως και τις 10/5/2020. Σαφώς και κάνουμε λόγο για τάση και όχι για πρόγνωση καιρού. Το απρόν άρθρο έχει ως στόχο να δώσει μία γενική εκτίμηση της καιρικής κατάστασης στη χώρα μας.

 

Σχολιάζουμε, οι διαχειριστές της σελίδας αλλά κι εσείς, τα τελευταία προγνωστικά δεδομένα για την αναμενόμενη κακοκαιρία στις 1-2/4/2020. Στο κάτω μέρος αυτού του άρθρου θα βρείτε την ειδικά διαμορφωμένη φόρμα σχολιασμού.

Σχολιάζουμε, οι διαχειριστές της σελίδας αλλά κι εσείς, τα τελευταία προγνωστικά δεδομένα για την αναμενόμενη κακοκαιρία στις 2/4/2020. Στο κάτω μέρος αυτού του άρθρου θα βρείτε την ειδικά διαμορφωμένη φόρμα σχολιασμού.

Πλησιάζοντας στο επίμαχο διάστημα της επερχόμενης κακοκαιρίας, τα αποτελέσματα των προγνωστικών μοντέλων αποκτούν όλο και μεγαλύτερη αξία. Πάμε να δούμε αναλυτικά ότι πιο “φρέσκο” υπάρχει και να προσπαθήσουμε να εξάγουμε κάποια συμπεράσματα.

 

Αρχικά, θα πρέπει να πούμε πως το πιθανό διάστημα της επερχόμενης κακοκαιρίας εντοπίζεται κοντά στις 23-25/3/2020.

 

Το σημείο κλειδί

Κομβικό σημείο θεωρείται αυτό στις +48 ώρες από τώρα, οπότε και τμήμα των αρκτικής προέλευσης αερίων μαζών θα αναγκαστούν να κατηφορίσουν σε νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη μέσω Ρωσίας. Κινητήριος μοχλός αποτελεί ο νεοσύστατος αντικυκλώνας πάνω από την Σκανδιναβία, ο οποίος αναμένεται να σχηματιστεί μέσα στο επόμενο διήμερο. Το ECMWF αυτή τη στιγμή θέλει έναν πιο “τρωτό” αντικυκλώνα στα αντολικά του κράσπεδα, ενώ το GFS τον παρουσιάζει πιο εκτεταμένο πάνω από τα δυτικότερα της Ρωσίας (οι περιοχές ενδιαφέροντος υποδεικνύονται με κόκκινη γραμμή). Μικρή η διαφορά τους, ωστόσο στη συνέχεια φάινεται να είνα ιδιαιτέρως σημαντική καθώς οδηγεί την ψυχρή αέρια μάζα σε διαφορετικά μονοπάτια.

 

Τα σενάρια

Ξεκινώντας από το GFS βλέπουμε μία ιδιαίτερη εμμονή σε ένα σενάριο έως και ισχυρών χιονοπτώσεων ακόμα και σε πεδινά τμήματα της βόρειας και ίσως της κεντρικής Ελλάδας και βροχές στα υπόλοιπα νοτιότερα κυρίως ηπειρωτικά τμήματα. Αυτό συμβαίνει διότι η ιδιαίτερα ψυχρή αέρια μάζα φαίνεται να πιέζεται περισσότερο από τον αντικυκλώνα που αναφέρθηκε νωρίτερα και να κάνει ένα πέρασμα οριακά πάνω από την περιοχή μας, φεύγοντας στη συνέχεια δυτικότερα. Τα υπομοντέλα του ωστόσο να σημειώσουμε ότι έχουν θερμάνει σημαντικά και τα σενάρια που δίνουν χιονοπτώσεις στην βόρεια χώρα μειώθηκαν σημαντικά στον κύκλο 06z.

 

Από την άλλη, το ECMWF επιμένει τα τελευταία 24ωρα σε μία κακοκαιρία ανοιξιάτικων αποχρώσεων με ισχυρές βροχές κατά διαστήματα σε μεγάλο τμήμα της χώρα, αλλά και χιονοπτώσεις σε μεγάλα υψόμετρα της ηπειρωτικής χώρας. Αν και σημαντικός αριθμός των ensembles ήθελε χιονοπτώσεις ακόμα και σε πεδινά της βόρειας χώρας, υπάρχει μία τάση να μειώνονται αυτά τα σενάρια στον πρωινό προγνωστικό κύκλο 00z.

 

Κύματα χιονοπτώσεων στη βόρεια χώρα και από το καναδικό GEM με την αρκτικής προέλευσης αέρια μάζα να στροβιλίζεται επίμονα πάνω από τα Βαλκάνια. Ωστόσο, το συγκεκριμένο μοντέλο παρουσιάζει ιδιαίτερη αστάθεια στη συγκεκριμένη περίπτωση μη αποτελώντας ιδιαίτερα αξιόπιστο σενάριο, αφού σε κάθε “τρέξιμο” παρουσιάζει και μία διαφορετική εκδοχή.

 

Το ανερχόμενο και πολλά υποσχόμενο ICON τείνει σε ένα σενάριο ανάμεσα σε ECMWF και GFS που σε πρώτα φάση τουλάχιστον θέλει χιονοπτώσεις σε ημιορεινότερα της βόρειας χώρας, ωστόσο και αυτό το μοντέλο δείχνει μία τάση σε ένα πέρασμα χιονοπτώσεων από τα πεδινά της βόρειας χώρας.

 

Στο επόμενο σχήμα βλέπουμε τα όρια της διαταραχής ση μέση τροπόσφαιρα από τα 22 προγνωστικά μοντέλα του GFS (αριστερά) και το κύριο του ECMWF (δεξιά). Στον δεύτερο χάρτη προσθέσαμε και μία γραμμή ώστε να οριοθετήσουμε την απεικόνιση του αριστερού χάρτη κατά μέσο όρο.

 

Το συμπέρασμα

Δεν υπάρχει σαφές συμπέρασμα. Παρά το γεγονός ότι αρκετά μοντέλα θέλουν τον χειμώνα να γυρνάει στη χώρα μας της παραμονές της 25ης Μαρτίου, υπάρχει μία τάση στα σημερινά τρεξίματα η κακοκαιρία να έχει λιγότερο χειμερινά χαρακτηριστικά. Κρίσμα παραμένουν τα επόμενα τρεξίματα έως και το πρωί του Σαββάτου, όπου τα πράγματα θα αρχίζουν να ξεκαθαρίζουν. Τα δύο σενάριο κίνησης και επέκτασης της ψυχρής αέριας μάζας συνοψίζονται και στον παρακάτω χάρτη.

Είναι αλήθεια πως φέτος ο χειμώνα δεν ήρθε ποτέ, όχι μόνο στην χώρα μας, αλλά και στο σύνολο της Ευρωπαϊκής ηπείρου. Παρόμοια σημάδια τείνει να μας δείξει και η άνοιξη στον πρώτο μήνα της.

 

Για ό,τι νεότερο μπορείτε να ακολουθείτε την ομάδα μας στο facebook, το κανάλι μας στο youtube και τον λογαριασμό μας στο Instagram.

 

Το συγκεκριμένο άρθρο, έχει ως σκοπό να ενημερώσει κυρίως αυτούς που δεν ασχολούνται εντατικά με την παρακολούθηση των μετεωρολογικών συνθηκών στην ευρύτερη περιοχή μας και ενδεχομένως περιμένουν ευλόγως την άνοιξη να έρθει από μέρα σε μέρα.

Αν και ο καιρός φαίνεται να βελτιώνεται τις επόμενες μέρες (δείτε εδώ την πιο πρόσφατη πρόγνωσή μας), αυτή η βελτίωση αναμένεται να  αισθητή με ευχάριστες θερμοκρασίες αλλά και πρόσκαιρη, καθώς ο καιρός σύμφωνα με τα τελευταία προγνωστικά στοιχεία ενδέχεται να επιδεινωθεί σημαντικά προς την ερχόμενη Κυριακή-Δευτέρα με έλευση έως και χειμερινού επιπέδου ψύχους, βροχών και χιονοπτώσεων τουλάχιστων σε ορεινά/ημιορεινά τμήματα. Για τις λεπτομέρειες και για το πως θα επηρέασει αυτή η ΠΙΘΑΝΗ κακοκαιρία την χώρα μας θα υπάρξει ενημέρωση μέσα από τα συχνά δελτία μας.

Οι πρώτες ενδείξεις, ωστόσο θέλουν την άνοιξη να αρνείται να έρθει ακόμα και μετά από το πιθανό κύμα κακοκαιρίας του που αναφέρθηκε νωρίτερα. Η αιτία είναι η αρκετά πιθανή εγκαθίδρυση αντικυκλώνα πάνω από την Σκανδιναβία, η οποία συνήθως παρατηρείται κατά τη διάρκεια του χειμώνα μετά από περίοδο εκτεταμμένων χιονοπτώσεων στην περιοχή. Στο διάγραμμα 1 φαίνεται ξεκάθαρα η τάση να αυξηθεί σημαντικά η ατμοσφαιρική πίεση στην Σκανδιναβία κυρίως μέσα στο τρίτο δεκαήμερο του Μαρτίου κάτι που υποδεικνύει και την πιθανότητα έλλειψης συστημάτων κακοκαιρίας στην περιοχή. Αντίστοιχα, στο διάγραμμα 2 φαίνεται η τάση να παραμένουν ψυχρές αέριες μάζες στην ανατολική γωνιά της Ρωσίας. Με δεδομένο ότι ο αντικυκλώνας θα αναπτυχθεί τελικά στην Σκανδιναβία, θα έπρεπε να περιμένουμε κατά διαστήματα ψυχρό καιρό στην Ευρώπη και κυρίως στα ανατολικότερα τμήματα αυτής και κατ’ επέκταση και στην περιοχή μας.

Σχήμα 1 – Διάγραμμα προγνστικών υπομοντέλων του GFS για την Στοκχόλμη για τις παραμέτρους της βροχόπτωσης και της ατμοσφαιρικής πίεσης έως τις 27/3/2020.

 

Σχήμα 2 – Διάγραμμα προγνστικών υπομοντέλων του GFS για την νοτιοανατολική Ρωσία για τις παραμέτρους της βροχόπτωσης και της θερμοκρασίας στα 850mb και 500mb έως τις 27/3/2020.

 

Παρόμοια τάση για την ώρα φαίνεται να δείχνουν και μακροπρόθεσμα μοντέλα όπως το CFS αλλά και οι δείκτες ΑΟ και NAO που προβλέπουν ψυχρότερες αέριες μάζες να τείνουν να κατέλθουν νοτιότερα μέσα στο τρίτο δεκαήμερο του Μαρτίου. Το παρόν άρθρο δεν αποτελεί πρόγνωση, αλλά μόνο εκτίμηση μίας πιθανής κατάστασης για το επόμενο διάστημα. Ανατρέξτε προγνώσεις καιρού στην σελίδα μας, οι οποίες αφορούν διαστήματα δύο ή τριών ημερών.

 

Πως μπορεί να επηρεάσει αυτή η κατάσταση την εξάπλωση του Κορωναϊού; Δείτε εδώ τι πραγματικά ισχύει.

Τονίσαμε και σε προηγούμενες αναλύσεις την πιθανότητα ο Φεβρουάριος να θυμίζει περισσότερο…χειμώνα απ’ ότι οι δύο προηγούμενοι μήνες. Όντως τα στοιχεία συνηγορούν σε αυτό το σενάριο.

 

Δείτε επίσης: Ο Φεβρουάριος ίσως “σώσει την παρτίδα” του φετινού χειμώνα

 

Μην ξεχνάτε να ακολουθείτε την ομάδα μας στο facebook, το κανάλι μας στο youtube και τον λογαριασμό μας στο Instagram για να μένετε πάντα ενημερωμένοι.

 

Δεν αποκλείεται μετά τις 13-15/2/2020 να έχουμε σοβαρές ενδείξεις για μία νέα κατάβαση ψυχρότερων αερίων μαζών από τα μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη στην Ευρώπη. Ας δούμε πολύ σύντομα κάποια από τα στοιχεία που μας οδηγούν σε αυτό το συμπέρασμα ή έστω μας κάνουν να… ελπίζουμε σε χειμώνα….

 

Στοιχείο πρώτο: Συνεχείς καταβάσεις ψύχους στην ανατολική Αμερική διαφορετικού μεγέθους και χαρακτηριστικών (σχήμα 1) ενδέχεται να προκαλέσουν έντονη κύμασνη Rossby. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι στα μέσα γεωγραφικά πλάτη θα υπάρχει ολοένα και πιο έντονη ανάμειξη θερμότερων και ψυρότερων αερίων μαζών. Μία τέτοια κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε ανύψωση της Αζορικής ράχης (ridge) σε μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη, προκαλώντας μία νέα κατάβση ψύχους στην Ευρώπη. Για την ώρα δεν είναι ευκρινές με ποιόν τρόπο θα γίνει αυτό και αν τελικά θα γίνει, ωστόσο αποτελεί ένα πιθανό σενάριο. Σε μεγάλο βαθμό θα εξαρτηθεί από την δραστηριότητα εντός του Ατλαντικού και από την ένταση της δυτικής ροής εκεί. Το διάστημα 10-12/2/2020 θα καθοριστούν αρκετά σημεία που είναι κομβικά για αυτήν την πρόγνωση.

Σχήμα 1 – Προβλεπόμενη από το GFS κατάσταση στο βόρειο ημισφαίριο στις 12/2/2020. Χαρακτηριστική κύμανση που ίσως οδηγήσει σε ένα νέο επεισόδιο κατάβασης ψύχους στην Ευρώπη.

 

Στοιχείο δεύτερο: Οι δείκτες ΑΟ και ΝΑΟ (σχήμα 2) φαίνεται για ακόμη μία φορά να ακολουθούν καθοδική πορεία μετά τις 10/2/2020. Ιδιαίτερα έντονη η πτώση του ΑΟ, της αρκτικής δηλαδή ταλάντωσης, κάτι που μας δείχνει πιθανότητα για “απελευθέρωση” αρκτικών αερίων μαζών στα μέσα γεωγραφικά πλάτη. Σε συνδυασμό με το πρώτο στοιχείο ίσως δούμε, λοιπόν, μια νέα ψυχρή εισβολή στην Ευρώπη. Προβληματικός ο δείκτης ΝΑΟ (βορειοατλαντική ταλάντωση) που δεν σημειώνει για την ώρα την πτώση που θα θέλαμε ώστε να πούμε ότι θα ανακοπεί η έντονη δυτική ροή. Ωστόσο, τουλάχιστον στην πρόγνωση του GFS μπορούμε να δούμε μία τάση ανάπτυξης αντικυκλωνικών πεδίων στην βορειοδυτική Ευρώπη (σχήμα 3).

 

Σχήμα 2 – Εξέλιξη και πρόγνωση δεικτών ΑΟ και ΝΑΟ.

Σχήμα 3 – Προγνωστικά μέλη του GFS για την ατμοσφαιρική πίεση και τον υετό στην βορειοδυτική Γαλλία έως και τις 22/2/2020.

 

Στοιχείο τρίτο: Ασθενής στρατοσφαιρική θέρμανση αναμένεται να συμβεί μετά τις 10/2/2020 στην ανατολική Ευρώπη και την Σιβηρία. Αυτό μπορεί να είναι καλό ή και αδιάφορο, καθως μπορεί απλά να πρόκειται για φυσιολογική θέρμασνη λόγω εποχής πλέον (εξασθένηση του πολικού στροβίλου όσο κινούμαστε προς την άνοιξη). Το ότι είναι ασθενής βέβαια μπορεί να σημαίνει ότι πρόκειται για ασθενές σήμα που ίσως πρέπει να αγνοήσουμε. Να σημειώσουμε όμως ότι η έλευση χειμερινής κακοκαιρίας στη χώρα μας έχει συνδεθεί με τέτοιου βαθμού στρατοσφαιρική θέρμανση παρά με ένα έντονο επεισόδιο.

Σχήμα 4 – Εκτιμώμενη θερμοκρασία στα κατώτερα στρώματα της στρατόσφαιρας στις 13/2/2020.

 

Συμπερασματικά, όσο κι αν ακούγεται “άσχημο” δεν καταλήγουμε κάπου συγκεκριμένα. Ωστόσο, υπάρχουν οι πρώτες ενδείξεις για μία πιθανή κατάβαση ψύχους στην Ευρώπη μετά τις 13/2/2020. Θα υπάρχουν ενημερώσεις όταν τα στοιχεία γίνουν πιο “βάσιμα”.

 

 

 

Ένας άχρωμος χειμώνας ίσως επιφυλάσσει ένα εντυπωσιακότερο φινάλε. Μια νέα στροτοσφαιρική θέρμανση είναι προ των πυλών και φαίνεται να λαμβάνει χώρα την τρέχουσα εβδομάδα.

 

Μην ξεχνάτε να ακολουθείτε την ομάδα μας στο facebook, το κανάλι μας στο youtube και τον λογαριασμό μας στο Instagram για να μένετε πάντα ενημερωμένοι.

 

Το σετ των χαρτών στην στάθμη των 10mb (~30km από την επιφάνεια της γης) που ακολουθούν (σχήμα 1) δείχνουν μία νέα στρατοσφαρική θέρμανση να λαμβάνει χώρα αρχής γενομένης από την εβδομάδα που διανύουμε. Ουσιαστικά πρόκειται για μία στρατοσφαιρική θέρμανση με δύο φάσεις. Στην πρώτη στρατοσφαιρική θέρμανση λαμβάνει χώρα. Αυτή η διπλή φάση εκτιμάται ότι θα προκαλέσει έντονη μεσημβρινότητα στην κυκλοφορία μέσα στον Φεβρουάριο.

 

Σχήμα 1 – Θερμοκρασίας στρατόσφαιρας σε 4 διαφορετικές φάσεις το επόμενο 15ήμερο. Πηγή: Meteociel.

 

Στο σχήμα 2 φαίνεται η τάση που δημιουργείται όσον αφορά την ταχύτητα του πολικού αεροχειμάρρου στη στάθμη των 10mb στις 60° βόρειο γεωγραφικό πλάτος (γύρω από τον αρκτικό κύκλο). Αυτό που πρέπει να κρατήσουμε από το συγκεκριμένο διάγραμμα είναι η τάση εξασθένησης, αλλά και το γεγονός ότι 5 μέλη του αμερικάνικου προγνωστικού μοντέλου θέλουν τον τερματισμό του πολικού στρόβιλου αντιστρέφοντας ακόμα και την κυκλοφορία σε ανατολικές συνιστώσες (από έντονη δυτική που είναι η “κανονική” κατάσταση σε αυτές τις περιοχές).

 

Σχήμα 2 – Εκτίμηση έντασης ζωνικού ανέμου έως τις 11/2/2020 από τα προγνωστικά μέλη του GFS. Πηγή: severe-weather.eu

 

Λίγο πριν την αλλαγή του χρόνου έως και σήμερα ο Arctiv Oscillation Index (AO) παρέμεινε θετικός έως αρκετά θετικός αγγίζοντας τιμές κοντά στο -4 (διάγραμμα 3). Αυτό υποδεικνύει την απουσία ουσιαστικής μεσημβρινότητας και την διατήρηση/ανάπτυξη του πολικού στροβίλου.

 

Σχήμα 3 – Εξέλιξη δείκτη ΑΟ το φετινό φθινόπωρο και χειμώνα.

 

Προγνωστικά ο ΑΟ φαίνεται να έχει την τάση να υποχωρεί σε αρνητικά πρόσημα, αν και για την ώρα οι προγνώσεις φαίνεται να είναι ακόμα… “μπερδεμένες”. Ωστόσο με την στρατοσφαιρική θέρμανση να θεωρείται σχεδόν βέβαιη, θα πρέπει να περιμένουμε σταθεροποίηση του ΑΟ σε πιο αρνητικές τιμές.

Σχήμα 4 – Πρόγνωση ΑΟ για τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο 2020.

 

Το παζλ συμπληρώνει η τάση που αρχίζει να διαμορφώνεται στην κεντροδυτική Ευρώπη με σημαντικό ποσοστό των υπομοντέλων του GFS να θέλουν ανάπτυξη υψηλών πιέσεων (>1020mb) εκεί μέσα στον Φεβρουάριο. Παρόμοια και η τάση που παρουσιάζει το μεσοπρόθεσμο CFS.

 

Συμπερασματικά, υπάρχουν σημαντικές πιθανότητες ο Φεβρουάριος να είναι ένας μήνας με αρκετά πιο χειμερινή υφή για την Ευρώπη. Καθώς η διπλή αυτή φάση της στρατοσφαιρικής θέρμανσης φαίνεται να δημιουργεί αρχικά και να διατηρεί στη συνέχεια μία κατάσταση που θα ευνοεί μία πιο μεσημβρινή ροή στην ατμόσφαιρα. Συμπληρωματικά, η τάση που δημιουργείται για ανάπτυξη υψηλών πιέσεων στην δυτική Ευρώπη συμφωνεί ουσιαστικά με το τέλος της πρώτης φάσης της στρατοσφαιρικής θέρμανσης που θα λάβει χώρα πάνω από την Σιβηρία καταλήγοντας πάνω απο την Αμερική. Σε αυτή τη φάση (αρχές Φεβρουαρίου) θα πρέπει να περιμένουμε κάποιο ισχυρό κύμα ψύχους στην ανατολική Αμερική που θα ωθήσει ωστόσο τον Αζορικό μάλλον σε μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη. Προς το τέλος της πρώτης φάσης και κατά τη διάρκεια της δεύτερης θα πρέπει να περιμένουμε μία ή περισσότερες ψυχρές καταβάσεις στην Ευρώπη με έμφαση μάλλον στα ανατολικότερα αυτής.

 

 

 

Αρχής γενομένης λίγο πριν τα φετινά Χριστούγεννα, η ατμοσφαιρική κυκλοφορία πάνω από την Ευρώπη άλλαξε σημαντικά καθιστώντας τα Βαλκάνια την ψυχρότερη γωνιά της Ευρώπης. Θα συνεχιστεί όμως αυτό;

 

Αναλύοντας την κατάσταση όπως κάνουμε με ιδιαίτερη επιτυχία το τελευταίο διάστημα, θα προσπαθήσουμε να σκιαγραφήσουμε και την τάση του καιρού το επόμενο δεκαπενθήμερο.

 

Δείτε τις προγνώσεις μας για το διάστημα των γιορτών:

Η εκτίμηση των μακροπρόθεσμων μοντέλων για τον φετινό χειμώνα (2019-2020)

Προσεγγίζοντας τον καιρό των Χριστουγέννων

Η επερχόμενη ψυχρή εισβολή και τα τρία σενάρια

 

Για ό,τι νεότερο μπορείτε να ακολουθείτε την ομάδα μας στο facebook, το κανάλι μας στο youtube και τον λογαριασμό μας στο Instagram.

 

Το πρώτο σημείο στο οποίο πρέπει να σταθούμε είναι η προβλεπόμενη θέση του Αζορικού αντικυκλώνα, που αποτελεί και τον κινητήριο μοχλό και αναδιανομέα (αν θέλετε) των ψυχρών αερίων μαζών πάνω από την Ευρώπη. Παρατηρώντας το σχήμα 1 βλέπουμε ότι το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης θα παραμείνει υπό την επίδραση αντικυκλωνικών πιέσεων (υψηλής ατμοσφαιρικής πίεσης) για το επόμενο δεκαπενθήμερο. Από την Ιβηρική έως και την κεντρική Γαλλία η ατμοσφαρική πίεση φαίνεται απίθανο να υποχωρήσει κάτω από τα 1020mb, ενώ ακόμα και στα νοτιότερα της Μεγάλης Βρετανίας και της Νορβηγίας ενδεχομένως να παραμείνει υψηλή καθώς ο μέσος όρος των προγνωστικών μελών του GFS τείνει να κινείται κοντά στα 1020 με 1030mb.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Σημαίνει ότι οι ψυχρότερες αέριες μάζες προερχόμενες είτε από την Γροινλανδία είτε από την Σιβηρία δεν θα μπορούν να εισχωρήσουν στις προαναφερόμενες περιοχές, αλλά θα κινούνται περιφερειακά αυτών εκτοπιζόμενες τελικά στα ανατολικότερα της Ευρώπης, αλλά και στην Ελλάδα. Το “δύσκολο σημείο” που θέλει προσοχή και το οποίο θα κρίνει το που ακριβώς θα κινηθούν αυτές οι ψυχρές αέριες μάζες είναι ακριβώς η αβεβαιότητα των μοντέλων όσον αφορά την ατμοσφαιρική πίεση στα βορειοδυτικά της ηπείρου μας (βλ. σχήμα 1 διαγράμματα Ηνωμένου Βασιλείου και Νορβηγίας). Πολλά σενάρια θέλουν ο Αζορικός αντικυκλώνας να κινείται βορειότερα και κυρίως προς το Ηνωμένο Βασίλειο (μέσος όρος κοντά στα 1030mb) κάτι που αυξάνει τις πιθανότητες για ένα επεισόδιο χειμερινής κακοκαιρίας που θα επηρεάσει αυτή τη φορά τα κεντροβόρεια τμήματα της Ελλάδας κυρίως το διάστημα 5-13/1/2020. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να τονιστεί ότι η Ελλάδα έχει μεγάλες πιθανότητες να παραμείνει σε καθεστώς χαμηλών θερμοκρασιών τουλάχιστον για το πρώτο μισό του πρώτου μήνα του νέου έτους.

Σχήμα 1 – Πρόγνωση επιφανειακής ατμοσφαιρικής πίεσης και υετού από το GFS και τα προγνωστικά μέλη του έως και τις 14/1/2020 για τέσσερις περιοχές της δυτικής και βόρειας Ευρώπης.

 

Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν και τα διαγράμματα του Ευρωπαϊκού μοντέλου για Ιβηρική, Κεντρική Γαλλία, νότιο Ηνωμένο Βασίλειο και Νορβηγία, κάτι που ενισχύει ττην προηγούμενη επιχειρηματολογία.

 

Παράλληλα, οι δείκτες ΝΑΟ και ΑΟ φαίνεται και πάλι να υποχωρούν σε ελαφρώς αρνητικά επίπεδα, κάτι που όπως έχουμε πει και σε προηγούμενα μας άρθρα (δείτε εδώ) σηματοδοτεί την εξασθένηση των όποιων συστημάτων στον βόρειο Ατλαντικό και την κατάβαση ψυχρότερων αερίων μαζών σε νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη αντίστοιχα (σχήμα 2).

Σχήμα 2 – Πρόγνωση δεικτών NAO και ΑΟ (www.cpc.ncep.noaa.gov)

 

Τέλος, ένα στοιχείο που αυξάνει τις πιθανότητες για κατάβαση ψυχρών αερίων στην ανατολική Ευρώπη είναι και η στρατοσφαιρική θέρμανση που φαίνεται να λαμβάνει στη Σιβηρία και στα ανατολικότερα τμήματα της ηπείρου μας, κάτι που δείχνει ότι μέρος των πολύ ψυχρών αερίων μαζών από την Σιβηρία θα διοχετευτούν νοτιότερα και δεν θα παραμένουν/αναπτύσσονται εκεί (εξ ού και η θέρμανση στην στρατόσφαιρα σε εκείνη την περιοχή- σχήμα 3).

Σχήμα 3 – Θερμοκρασία στην στάθμη των 10mb (στρατόσφαιρα) όπως προβλέπεται από το GFS στις 6/1/2020.

 

Εν κατακλείδει, βαδίζουμε σίγουρα σε ένα ψυχρό διάστημα με ίσες πιθανότητες να δουν άσπρη μέρα τόσο οι κεντορβόρειες όσο και ανατολικές-νότιες περιοχές της χώρας μας το πρώτο δεκαπενθήμερο του Γενάρη.

Έχει παρατηρηθεί ότι ο επιφανειακός βορειοδυτικός άνεμος διαμορφώνει ιδιαίτερες συνθήκες κατά τη διάρκεια μιας κακοκαιρίας στην κοιλάδα του Αξιού, αλλά και την πόλη της Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, ακόμα και σήμερα προκαλεί διαφωνείες και ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο και πότε μπορεί αυτός ο άνεμος να μεταφέρει αποτελεσματικά ψύχος στην περιοχή ή όχι.

 

Στο συγκεκριμένο άρθρο γίνεται μία προσπάθεια να ξεδιαλύνουμε σκοτεινά σημεία και παρερμηνείες που κατά καιρούς έχουν δοθεί βάσει λανθασμένης εμπειρικής εκτίμησης.

 

 

Μπορείτε να ακολουθείτε το γκρουπ μας στο facebook, αλλά και το κανάλι μας στο youtube όπου αναμένεται συνεχής ενημέρωση με πλούσιο φωτο-βιντεο-ρεπορτάζ.

 

 

Η επίδραση του ΒΔ ανέμου στην κοιλάδα του Αξιού

Ακούγεται συχνά ότι η ένταση του ανέμου μπορεί να επηρεάσει την ένταση της ψυχρής μεταφοράς. Αυτός ο ισχυρισμός είναι λάθος.

Η ένταση του ανέμου μπορεί να επηρεάσει μόνο χρονικά την διαδικασία της ψυχρής μεταφοράς. Ο αέρας είναι ένα ασυμπίεστο μέσο. Τι σημαίνει αυτό; Αρκεί να σκεφτούμε ότι έχουμε ροή αέρα σε έναν σωλήνα συγκεκριμένης διατομής. Η ποσότητα της εκροής του αέρα θα πρέπει να είναι ίδια με αυτήν που εισέρευσε στον σωλήνα (δείτε λεπτομέρειες ΕΔΩ). Αν μεταφέρουμε αυτό το παράδειγμα στην κοιλάδα του Αξιού κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου ανέμου βορειοδυτικής συνιστώσας, η ψυχρή αέρια μάζα που βρίσκεται στα Σκόπια θα μεταφερθεί και τελικά θα πάρει τη θέση της αέριας μάζας πάνω από τη Θεσσαλονίκη. Αντίστοιχα, η αέρια μάζα πάνω από τη Θεσσαλονίκη θα εκτοπιστεί νοτιότερα κοκ. Μέσα στη χρονική κλίμακα κατά την οποία λαμβάνει χώρα μία κακοκαιρία στην περιοχή, η ανάμειξη των δύο αερίων μαζών είναι αμελητέα και πρακτικά μηδαμινή. Σε περίπτωση που ο άνεμος παρουσιάζει ισχυρότερη ένταση, η ψυχρή αέρια μάζα από τα Σκόπια θα κινηθεί γρηγορότερα προς τη Θεσσαλονίκη, όμως σε κάθε περίπτωση το τελικό αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο, δηλαδή η θερμοκρασία θα υποχωρήσει στα ίδια επίπεδα.

 

Στην περίπτωση της 4/12/2019, ο άνεμος ήταν ισχυρός κατά μήκος της κοιλάδας του Αξιού (σχήμα 1), αλλά όχι μέσα στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Η Θεσσαλονίκη είχε ισχυρότερα φαινόμενα, αφού στον τελικό απολογισμό η διαφορά συνολικού υετού μεταξύ Ανατολικού (περιοχή Σίνδου) και Θεσσαλονίκης ήταν κοντά στα 2-6mm (συνολικός υετός στον σταθμό Κηφισιάς 18mm ενώ στο Ανατολικό 12mm). Η ασθενέστερη ένταση ανέμου στην πόλη της Θεσσαλονίκης έδινε τη δυνατότητα στην αέρια μάζα να είναι συνεχώς σε κατάσταση κορεσμού και η θερμοκρασία της κοντά στην θερμοκρασία υγρού θερμομέτρου (wet bulb temperature). Για τον λόγο αυτό η θερμοκρασία στην πόλη κατήλθε σε επίπεδα ίσαι ή και χαμηλότερα από την κοιλάδα του Αξιού (σχήμα 2). Σε περίπτωση που ο άνεμος είχε ισχυρότερη ένταση, η ψυχρή αέρια μάζα θα μεταφερόταν γρηγορότερα και ενδεχομένως η σχετική υγρασία να ήταν χαμηλότερη με αποτέλεσμα η θερμοκρασία του αέρα πάνω από τη θεσσαλονίκη να είναι υψηλότερη.

 

Σχήμα 1. Διάγραμμα μέσης 10λεπτης έντασης ανέμου σταθμών δικτύου NorthMeteo για τις 4/12/2019. Μετά τις 10πμ σταθμός της Τούμπας σταμάτησε να καταγράφει λόγω τεχνικού προβλήματος.

 

Σχήμα 2. Διάγραμμα θερμοκρασιών σταθμών δικτύου NorthMeteo για τις 4/12/2019. Μετά τις 10πμ σταθμός της Τούμπας σταμάτησε να καταγράφει λόγω τεχνικού προβλήματος.

 

Στο Ανατολικό σημειώθηκε ελάχιστη θερμοκρασία 3.5°C, στο Κιλκίς 0.7°C και στο Ωραιόκαστρο 0°C (σε παρόμοιο υψόμετρο με το Κιλκίς). Φαίνεται λοιπόν ότι η ψυχρή μεταφορά είχε ολοκληρωθεί, καθώς δεν υπήρχε ψυχρότερος αέρας να μεταφερθεί ώστε να ρίξει περαιτέρω την θερμοκρασία μέσα στην κοιλάδα του Αξιού.

 

Σύγκριση πρόγνωσης τριών ημερών νωρίτερα με την πραγματικότητα

Τρεις μέρες πριν την κακοκαιρία της 4/12/2019 η πρόγνωση του GFS του προγνωστικού κύκλου 12z έδινε το σενάριο που φαίνεται στο σχήμα 3. Οι μαύρες καμπύλες απεικονίζουν το υψόμετρο στο οποίο βρίσκεται η ισόθερμη του μηδενός πάνω απο κάθε περιοχή, ενώ με τις χρωματικές διαβαθμίσεις απειξονίζεται το πάχος της ατμόσφαιρας μεταξύ των επιπέδων 1000 και 500hPa (thickness 500/1000 hPa). Το πάχος αυτό είναι ένα μέτρος της θερμοκρασίας κάθε αέριας μάζας (δείτε ΕΔΩ). Στην υψομετρική εξίσωση, η οποία μας δίνει σε μέτρα την απόσταση μεταξύ δύο πιέσεων, αν θέσουμε πιέσεις σταθερές 1000 και 500 hPa, τότε η μόνη ελεύθερη παράμετρος είναι η θερμοκρασία της μάζας. Οπότε καθώς σε όλα τα προηγούμενα ή επόμενα τρεξίματα του GFS η πίεση πάνω από τα Σκόπια ήταν σταθερή, αυτό το πάχος μας δίνει ένα μέτρο του πόσο ψυχρή θα ήταν η αέρια μάζα, η οποία εν τέλει θα μεταφερόταν μέσα στην κοιλάδα του Αξιού. Στην πρόγνωση της 30/11/2019 η αέρια μάζα είναι αρκετά θερμή πάνω από τα Σκόπια και το ψυχρότερο τμήμα της βρίσκεται πάνω από τη Βουλγαρία.

Μία μέρα πριν (3/12/2019), όπου πλέον η πρόγνωση είναι πολύ κοντά στην πραγματικότητα, η ψυχρή αυτή αέρια μάζα τελικά κατέληξε αρκετά δυτικότερα, πάνω από τα Σκόπια επιτρέποντας στην περιοχή μας τη διέλευση ψυχρότερου άερα και δίνοντας εν τέλει στην κοιλάδα τις ψυχρότερες δυνατές συνθήκες που θα μπορούσαν να υπάρχουν βάσει της συγκεκριμένης συνοπτικής διάταξης και κυκλοφορίας. Δεν υπήρχε ψυχρότερο δυνατό σενάριο καθώς δεν υπήρχε ψυχρότερη αέρια μάζα στα Βαλκάνια να μπορεί να κινηθεί προς την περιοχή μας. Απλά, επαληθεύθηκε το ψυχρότερο σενάριο. Ως μία γενική εκτίμηση, η θερμοκρασιακή διαφορά μεταξύ των τρεξιμάτων 30/11 και 3/12 είναι κοντά στους 2°C. Η πρακτική διαφορά τους όσον αφορά την πόλη της Θεσσαλονίκης ήταν χιόνι στα ψηλότερα του Χορτιάτη και χιόνι στο Ωραιόκαστρο, όμως σε καμία περίπτωση χιόνι στην πόλη της Θεσσαλονίκης.

Σχήμα 3. Υψόμετρα ισόθερμης των 0°C (μαύρες καμπύλες) και πάχος ατμόσφαιρας μεταξύ επιπέδων 1000/500hPa. Ο χάρτης αποτελεί πρόγνωση για τις 4/12/2019 6z και εκδόθηκε στις 30/11/2019 12z.

 

Σχήμα 4. Υψόμετρα ισόθερμης των 0°C (μαύρες καμπύλες) και πάχος ατμόσφαιρας μεταξύ επιπέδων 1000/500hPa. Ο χάρτης αποτελεί πρόγνωση για τις 4/12/2019 6z και εκδόθηκε στις 3/12/2019 12z.

 

 

 

Μετά από μία θερμή εκκίνηση του φετινού φθινοπώρου, ο καιρός φαίνεται τελικά να εναρμονίζεται με το ημερολόγιο ορίζοντας πλέον και επίσημα την έναρξη της φετινής χειμερινής περιόδου.

Διαβάστε ΕΔΩ για την επιτυχημένη μεσοπρόθεσμη εκτίμηση του καιρού στην Ευρώπη και τη χώρα μας για τις αρχές του Οκτώβρη.

 

Η διατήρηση των υψηλών πιέσεων πάνω από την φυσική τους θέση (Ιβηρική χερσόνησο) θα συνεχίσει να δίνει φθινοπωρινές αποχρώσεις στον καιρό της υπόλοιπης Ευρώπης. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα βορειοδυτικά της ηπείρου μας διανύουν το τελευταίο σχεδόν δίμηνο μία ιδιαίτερα υγρή περίοδο.

Τα συστήματα χαμηλών πιέσεων του βόρειου Ατλαντικού το αναφερόμενο διάστημα θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τη βορειοδυτική γωνιά της Ευρώπης έχοντας ωστόσο ανατολική κίνηση. Ως αποτέλεσμα, περιοχές της υπόλοιπης βόρειας Ευρώπης θα δέχονται κατά διαστήματα βροχές συνοδευόμενες από ισχυρούς ανέμους, ενώ χιόνια θα σημειώνονται σε ορεινά και ημιορεινά της βορειότερης Σκανδιναβίας. Στα νοτιότερα του Ηνωμένου Βασιλείου και το μεγαλύτερο μέρος της Γαλλίας αναμένεται πιο άστατος καιρός με κάποια ξηρά διαστήματα να παρεμβάλλονται των υγρότερων.

 

Για ό,τι νεότερο μπορείτε να ακολουθείτε την ομάδα μας στο facebook, το κανάλι μας στο youtube και τον λογαριασμό μας στο Instagram.

 

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και πάλι ο καιρός στη νοτιοανατολική Μεσόγειο και την περιοχή μας, όπου θα συνεχίσει ο άστατος καιρός με βροχές κατά διαστήματα. Μάλιστα τα φαινόμενα και πάλι αναμένεται να είναι ισχυρά, όταν εκδηλώνονται, στα δυτικά παράκτια της Βαλκανικής, τα νότια της Ιταλίας και τα δυτικά παράκτια της Τουρκίας. Χιόνια ενδεχομένως να σημειωθούν στις κορυφές των υψηλότερων βουνών κυρίως των βορειότερων περιοχών. Αιτία όπως αναφέρθηκε και στην αρχή οι υψηλές πιέσεις στην Ιβηρική που θα συνεχίσουν να πηδαλιουχούν ψυχρότερες αέριες μάζες προς την περιοχή μας. Στην Ελλάδα αναμένουμε σε γενικές γραμμές τον λεγόμενο καιρό “Π”, δηλαδή φαινόμενα κυρίως στη δυτική, βόρεια και ανατολική χώρα εξαιτίας του γενικότερου δυτικού ρεύματος. Αυτό δεν αποκλείει φαινόμενα και στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας, ωστόσο κατά κανόνα στις αναφερόμενες περιοχές τα φαινόμενα θα έχουν μεγαλύτερη ένταση και διάρκεια.