Posts

Για πρώτη φορά οι επιστήμονες φωτογράφισαν περισσότερους από έναν πλανήτες να περιστρέφονται γύρω από ένα αστέρι σαν τον Ήλιο μας σε ένα μακρινό πολυπλανητικό ηλιακό σύστημα και μάλιστα, είναι πελώριοι!

 

Οι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο της Χιλής (Very Large Telescope), για να «συλλάβουν» τις πρώτες εικόνες ενός νεαρού -σαν τον Ήλιο μας- αστεριού, με δύο γιγάντιους πλανήτες σε τροχιά γύρω του!

Αυτές οι εξαιρετικά σπάνιες φωτογραφίες, που λήφθηκαν ως μέρος της έρευνας Young Suns Exoplanet Survey (YSES) και δημοσιεύθηκαν στο Astrophysical Journal Letters, δείχνουν δύο γιγαντιαίους εξωπλανήτες αερίου να κινούνται γύρω από ένα αστέρι που ονομάζεται TYC 8998- 760-1.

Μέχρι τώρα, λοιπόν, οι αστρονόμοι δεν είχαν παρατηρήσει ή φωτογραφίσει άμεσα περισσότερους από έναν πλανήτες σε τροχιά γύρω από ένα αστέρι σαν τον Ήλιο.

Οι δύο πλανήτες, μάλιστα, είναι πελώριοι: 14 και 6 φορές μεγαλύτεροι από τον «γίγαντα» του δικού μας Ηλιακού συστήματος, του Δία!

 

Δείτε επίσης: Ο πλανήτης Άρης μέσα από 4Κ βίντεο και φωτογραφίες

 

Τι βλέπουμε στη φωτογραφία

Στην επάνω αριστερή γωνία της εικόνας βλέπουμε το νεαρό αστέρι που μοιάζει με τον Ήλιο, το TYC 8998-760-1, του οποίου το φως μπλοκαρίστηκε με τη χρήση ενός κορονογράφου. Αυτό το ειδικό όργανο επέτρεψε στο φως από τους δύο νέους καυτούς, κυριολεκτικά, πλανήτες, τον TYC 8998-760-1b και TYC 8998-760-1c, να αποκαλυφθούν σαν δύο φωτεινές κουκίδες στο κέντρο και κάτω δεξιά της φωτογραφίας.

Στο φόντο της φωτογραφίας, μάλιστα, βλέπουμε και πολλά αστέρια.

Το αστέρι TYC 8998- 760-1 των 17 εκατομμυρίων ετών απέχει περίπου 300 έτη φωτός από τη Γη στον αστερισμό της Μυία, η οποία είναι ορατή μόνο σε όσους ζουν στο νότιο ημισφαίριο της Γης.

 

Γιατί είναι σημαντική ανακάλυψη

Είναι η πρώτη φορά, όπως προείπαμε, που δύο πλανήτες απεικονίζονται σε τροχιά γύρω από ένα αστέρι σαν τον Ήλιο. «Είναι σαν μια πολύ νέα έκδοση του δικού μας Ήλιου», δήλωσε ο Alexander Bohn, διδακτορικός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Leiden στην Ολλανδία, που ηγήθηκε της έρευνας. «Αυτή η ανακάλυψη είναι ένα στιγμιότυπο ενός περιβάλλοντος που μοιάζει πολύ με το Ηλιακό μας σύστημα, αλλά σε πολύ πιο πρώιμο στάδιο της εξέλιξής του».

Δύο εξωπλανήτες έχουν φωτογραφηθεί ξανά να περιστρέφονται γύρω από ένα αστέρι, αλλά ήταν σε τροχιά γύρω από φαιούς, «αποτυχημένους», δηλαδή, αστέρες -που δεν κατάφεραν να γίνουν Ήλιοι, για να το πούμε απλά.

Αν και οι αστρονόμοι έχουν ανακαλύψει πάνω από 4.000 εξωπλανήτες, η ύπαρξή τους συνάγεται κυρίως από δεδομένα και όχι από φωτογραφίες. «Παρόλο που οι αστρονόμοι έχουν εντοπίσει έμμεσα χιλιάδες πλανήτες στον γαλαξία μας, μόνο ένα μικρό μέρος αυτών των εξωπλανητών έχει απεικονιστεί άμεσα», δήλωσε ο συν-συγγραφέας της έρευνας, Μάθιου Κένγουορυ, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Λάιντεν. «Οι άμεσες παρατηρήσεις είναι σημαντικές στην αναζήτηση περιβαλλόντων που μπορούν να στηρίξουν τη ζωή», δήλωσε ο Kenworthy.

 

 

Πηγή: gazzetta

Σε όλους έχει δημιουργηθεί κάποια στιγμή η απορία σχετικά με τις μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν σε άλλους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος.

Σε αυτό το άρθρο αναφέρεται συνοπτικά η γνώση που μέχρι σήμερα έχουμε:

 

1. Άρης

Είναι γνωστό ότι ο Άρης έχει μια πολύ λεπτή ατμόσφαιρα, η οποία δυσκολεύεται να κρατήσει τη ζέστη που φτάνει από τον ήλιο. Ως αποτέλεσμα, η επιφάνειά του είναι στεγνή και ξηρή και τεράστιοι κυκλώνες σκόνης σχηματίζονται συχνά, αν και στο παρελθόν γνωρίζουμε ότι η αρειανή ατμόσφαιρα ήταν ικανή να συντηρεί ακόμα και τρεχούμενο νερό.

Επιπλέον, οι πόλοι του πλανήτη είναι καλυμμένοι με παγωμένο διοξείδιο του άνθρακα ή, αλλιώς, ξηρό πάγο και τρομακτικές αμμοθύελλες θερίζουν την επιφάνειά του με την πρώτη ευκαιρία. Και δεν μιλάμε για τις καταιγίδες σκόνης που συναντά κανείς στη Γη, αλλά για θύελλες που μπορούν να καλύψουν ολόκληρο τον πλανήτη, μέσα σε λίγες μέρες.

Όσο για τις θερμοκρασίες που θα συναντήσουν οι επίδοξοι… άποικοι του Άρη, αυτές κυμαίνονται, στον αρειανό ισημερινό, από την άνεση των 20 βαθμών Κελσίου τη μέρα μέχρι την φονική παγωνιά των -50 βαθμών Κελσίου το βράδυ. Όχι και οι ιδανικότερες συνθήκες για να φτιάξει κανείς σπίτι. Και ας υποστηρίζουν αρκετοί ότι από τα κόκκινα εδάφη του ξεκίνησε το ταξίδι της ζωής για τη Γη.

Η σχεδόν ανύπαρκτη ατμόσφαιρα του Άρη

 

2. Αφροδίτη

Αν ψάχνουμε για ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς μπορεί να μοιάζει στο μέλλον η Γη, αν συνεχίσουμε να τροφοδοτούμε το φαινόμενο του θερμοκηπίου, αρκεί μια ματιά στην Αφροδίτη. Η ατμόσφαιρά της αποτελείται, κυρίως, από διοξείδιο του άνθρακα και είναι τόσο παχιά, ώστε να παγιδεύει περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία από όση μπορούμε να φανταστούμε.

Στην επιφάνειά της, τα θερμόμετρα, κυριολεκτικά, σπάνε. Για όλη τη διάρκεια του χρόνου, ο υδράργυρος παραμένει, σχετικά, σταθερός και δεν πέφτει πολύ κάτω από τους 480 βαθμούς Κελσίου. Συν τοις άλλοις, στην Αφροδίτη δεν βρέχει νερό, αλλά θειικό οξύ, το οποίο είναι εξαιρετικά διαβρωτικό και προκαλεί σοβαρά εγκαύματα στην ανθρώπινη σάρκα.

Δεν είναι για αυτό, όμως, που πρέπει να ανησυχούμε περισσότερο, αν πατήσουμε ποτέ το πόδι μας στον γειτονικό πλανήτη, αφού η όξινη βροχή εξατμίζεται από την υψηλή θερμοκρασία, πριν φτάσει στο έδαφος. Το μεγάλο πρόβλημα είναι οι βίαιες συγκρούσεις που προκαλούνται, όταν το θειικό οξύ συναντήσει τα υπολείμματα νερού που βρίσκονται στην ατμόσφαιρα.

Μην ξεχνάμε και το χιόνι από βασάλτη και απομεινάρια μετάλλων που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα. Όπως καταλαβαίνουμε, λοιπόν, παρόλο που το όνομά της το κρύβει καλά, η Αφροδίτη είναι κανονική κόλαση για τον άνθρωπο. Μέχρι σήμερα, δεν έχουμε καταφέρει να στείλουμε ούτε οχήματα που να αντέξουν πάνω από δύο ώρες στην επιφάνειά της.

Η επιφάνεια της Αφροδίτης, διάσπαρτη από κρατήρες και εμφανή τα σημάδια ηφαιστιακής δραστηριότητας

 

3. Δίας

Εκτός από το να πρωταγωνιστεί σε θεωρίες για το Άστρο της Βηθλεέμ, ο Δίας είναι γνωστός και για τις πραγματικά “βασιλικές” καταιγίδες που σαρώνουν την επιφάνειά του. Η διασημότερη από αυτές έχει όνομα: Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα. Τόσο μεγάλη, που στην περιοχή που καλύπτει θα μπορούσε να χωρέσει ο πλανήτης μας, η Γη, τρεις ολόκληρες φορές.

Για να πάρουμε μια γεύση των καιρικών συνθηκών που επικρατούν στον γίγαντα αερίων, αρκεί να αναλογιστούμε ότι η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα μαίνεται όπως ένας τυφώνας, εδώ και τέσσερις αιώνες, ενώ μια άλλη, μικρότερη, αλλά ολοένα και αυξανόμενη σε μέγεθος καταιγίδα, γνωστή σαν Οβάλ ΒΑ, κινείται με τις ίδιες αστρονομικές ταχύτητες.

Επιπροσθέτως, στον Δία, περισσότερα από 30 μεγάλα ρεύματα αέρα κινούνται, συνεχώς, σε όλο τον πλανήτη και σε αντίθετες κατευθύνσεις, φτάνοντας ταχύτητες 480 χιλιομέτρων την ώρα. Είναι τέτοια η ταχύτητά τους, που μπορούν να συγκρατούν τις μαινόμενες καταιγίδες που περιγράψαμε παραπάνω στη θέση τους.

Τα σύννεφα του Δία (οι λωρίδες που διακρίνονται στην επιφάνειά του) είναι, στην πραγματικότητα, παγωμένη αμμωνία, αφού οι θερμοκρασίες στο σημείο της ατμόσφαιρας όπου σχηματίζονται δεν ανεβαίνουν πάνω από τους -140 βαθμούς Κελσίου. Πρόσφατα, ανακαλύψαμε ότι στον Δία μπορεί να βρέχει διαμάντια. Πολύτιμα στη Γη, ενδεχομένως θανατηφόρα, όταν πέφτουν από ψηλά.

Δεν είναι πίνακας του Βαν Γκογκ, είναι ένα κοντινό των σύννεφων που στροβιλίζονται γύρω από τη Μεγάλη Ερυθρή Κηλίδα του Δία

 

4. Ερμής

Ως ο κοντινότερος πλανήτης στον ήλιο, δεν θα μπορούσε παρά να “φλέγεται”. Πράγματι, όταν βρίσκεται στο κοντινότερο σημείο της τροχιάς του από το άστρο μας, οι 430 βαθμοί Κελσίου είναι ο κανόνας, στην επιφάνειά του. Ωστόσο, δεδομένου ότι, ουσιαστικά, δεν έχει καθόλου ατμόσφαιρα που να συγκρατεί τη ζέστη, ο υδράργυρος πέφτει μέχρι και τους -180 βαθμούς Κελσίου το βράδυ. Μη νομίζετε, όμως, ότι οι εναλλαγές μέρας – νύχτας είναι συχνές. Ο πλανήτης, σε αντίθεση με τον συνονόματό του θεό, δεν φημίζεται για την ταχύτητά του. Συγκεκριμένα, η περιστροφή του είναι τόσο αργή, ώστε να έχει μόλις μιάμιση μέρα σε κάθε χρόνο. Άρα, ξεχάστε τα σκωτσέζικα ντους από τον καιρό. Ο επισκέπτης, είτε θα καεί είτε θα παγώσει, αναλόγως με το που θα προσγειωθεί.

Φωτογραφία του νότιου πόλου του Ερμή

 

5. Κρόνος

Οι άνεμοι είναι το θέμα σε αυτόν τον αέριο γίγαντα. Οι ταχύτητές τους μπορούν να φτάσουν μέχρι και τα 1610 χιλιόμετρα την ώρα. Για σκοπούς σύγκρισης, αναφέρουμε ότι οι υψηλότερες ταχύτητες μη ανεμοστροβιλικών ανέμων που καταγράφηκαν ποτέ στη Γη, στις 10 Απριλίου 1996, κατά τη διάρκεια του Κυκλώνα Ολίβια στην Αυστραλία, μετά βίας ξεπέρασαν τα 400 χιλιόμετρα την ώρα. Μάλιστα, στο βόρειο ημισφαίριο του Κρόνου, μαίνονται δύο τόσο μεγάλες καταιγίδες που μπορούν να περιγραφούν μόνο με τη λέξη εξωπραγματικές. Η μία από αυτές έχει εξάγωνο σχήμα, αντί για το κατά κανόνα σφαιρικό των καιρικών συστημάτων, με μήκος πλευράς, σχεδόν, ίσο με τη διάμετρο της Γης. Η άλλη έχει διάμετρο 10000 χιλιόμετρα, όσο η απόσταση Αθήνας – Αριζόνα. Κι αν ήταν μόνο τις ταχύτητες των ανέμων που μαίνονται στο εσωτερικό των τεράστιων καταιγίδων του Κρόνου που είχαμε για να ανησυχούμε, θα ήταν καλά. Κοντά στην επιφάνεια του πλανήτη, ο άνθρακας στην ατμόσφαιρα πιέζεται και σχηματίζεται γραφίτης. Ακόμα πιο κοντά, σχηματίζονται διαμάντια. Και όλα αυτά, παρασύρονται από τον αέρα, ταξιδεύοντας σαν σφαίρες.

Η περιστρεφόμενη δίνη στο κέντρο της εξάγωνης καταιγίδας μοιάζει υπέροχα όμορφη, αλλά είναι εξίσου δολοφονική

Η τεραστίων διαστάσεων εξάγωνη, φονική καταιγίδα που μαίνεται στον βόρειο πόλο του Κρόνου

 

6. Ποσειδώνας

Ο πιο μακρινός πλανήτης του ηλιακού συστήματος, μετά τον αποχαρακτηρισμό του Πλούτωνα, έχει καιρό παρόμοιο με εκείνον των παραπάνω γιγάντων της διαστημικής μας γειτονιάς, του Δία και του Κρόνου. Δηλαδή, ανέμους και καταιγίδες σε εξωπραγματικά μεγέθη και βροχή διαμαντιών. Ξεχωρίζει λόγω του ρεκόρ που κατέχει ως “οικοδεσπότης” του πιο βίαια γρήγορου ανέμου που έχουμε καταγράψει στο ηλιακό μας σύστημα, ταχύτητας 2415 χιλιομέτρων την ώρα. Οι ριπές του ανέμου πιάνουν αυτές τις ταχύτητες εξαιτίας της επίπεδης επιφάνειας του Ποσειδώνα και άρα, της απουσίας τριβής.

Αυτή η φωτογραφία του Ποσειδώνα αποκαλύπτει ένα στρώμα πανταχού παρούσας ομίχλης που καλύπτει τον πλανήτη, σχηματίζοντας ένα ημιδιαφανές στρώμα.

 

7. Ουρανός

Εδώ μιλάμε για πραγματικά φονικό κρύο. Ο Ουρανός είναι ο πιο παγωμένος από τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος με θερμοκρασίες που πέφτουν μέχρι τους -224 βαθμούς Κελσίου, σαν συνοδευτικό σε όλα τα “καλά” του καιρού που συναντά κανείς σε έναν αέριο γίγαντα: τεράστιοι τυφώνες και βροχή πολύτιμων λίθων.

Σπάνια φωτογραφία του συστήματος δακτυλίων του Ουρανού. Τα άκρα των δακτυλίων φαίνονται στη Γη μόνο κάθε 42 χρόνια.

Λεπτομέρεια από φωτογραφία του πλανήτη Ουρανού

 

Bonus: Πλούτωνας

Μόνο και μόνο επειδή ο Πλούτωνας δεν συγκαταλέγεται, πλέον, ανάμεσα στους πλανήτες, δεν μπορούμε να τον αφήσουμε έξω από τη λίστα μας, αφού μεγαλώσαμε μαθαίνοντας να τον υπολογίζουμε ως τον τελευταίο πλανήτη της γειτονιάς μας. Και πλανήτης ή όχι, έχει και αυτός μοναδικά καιρικά φαινόμενα, για να υπερηφανεύεται. Το απίθανο με αυτόν τον νάνο πλανήτη, λοιπόν, είναι ότι η εντυπωσιακά ελλειπτική του τροχιά προκαλεί τεράστιες διακυμάνσεις θερμοκρασίας: Όταν βρίσκεται στο πιο μακρινό σημείο από τον ήλιο παγώνει εντελώς, ενώ όταν τον πλησιάζει, τα αέρια που τον αποτελούν θερμαίνονται, δημιουργώντας μία αεριώδη ατμόσφαιρα και δρα περισσότερο σαν κομήτης. Κάτι σαν δύο σε ένα.

Χάρτης της επιφάνειας του Πλούτωνα με βάση φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από τηλεσκόπια. Η χρωματική ανομοιομορφία οφείλεται, μάλλον, στην πολύπλοκη κατανομή των παγετών που μεταναστεύουν σε όλη την επιφάνεια, ανάλογα την τροχιά και τις εποχές.

 

Πηγή: Pathfinder.gr

Αν και υπάρχουν πολλά προβλήματα που απασχολούν την καθημερινότητά μας, σίγουρα έχει περάσει από το μυαλό όλων πως μπορεί να μοιάζει το τέλος του ηλιακού μας συστήματος.

Ο Ήλιος δεν έχει αρκετή μάζα για να εκραγεί σε σουπερνόβα όταν πεθάνει, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν πυροτεχνήματα. Παρατηρήσεις σε ένα ετοιμοθάνατο άστρο που ανήκει στην ίδια κατηγορία με τον Ήλιο υποδεικνύουν ότι το μητρικό μας άστρο θα έχει εκρηκτικό τέλος. Δεν θα είμαστε όμως εδώ για να το δούμε, αφού η Γη θα έχει καταστραφεί πολύ νωρίτερα.

Σε περίπου 5.4 δισεκατομμύρια, το υδρογόνο στον πυρήνα του Ήλιου θα αρχίσει να εξαντλείται, οπότε οι θερμοπυρηνικές αντιδράσεις σύντηξης υδρογόνου θα μεταφερθούν σε ένα στρώμα που περιβάλλει τον πυρήνα. Λόγω αύξησης της θερμοκρασίας σε αυτό το στάδιο, ο Ήλιος θα αρχίσει να διογκώνεται και θα μετατραπεί τελικά σε «ερυθρό γίγαντα», με διάμετρο περίπου 250 φορές μεγαλύτερη από τη σημερινή.

Η Γη είτε θα χαθεί μέσα στον γιγάντιο ερυθρό γίγαντα, είτε θα επιβιώσει οριακά και καψαλισμένη, ανίκανη να συντηρήσει οποιαδήποτε μορφή ζωής. Στην τελευταία φάση της ζωής του, ο Ήλιος θα αποτινάξει τα εξωτερικά του στρώματα, των οποίων το υλικό θα απλωθεί στο Διάστημα και θα σχηματίσει ένα γιγάντιο σύννεφο που ονομάζεται πλανητικό νεφέλωμα. Στο κέντρο του νεφελώματος θα βρίσκεται το απομεινάρι του Ήλιου, ένα εξαιρετικά πυκνό σώμα γνωστό ως λευκός νάνος.

Οι αστροφυσικοί πιστεύουν γενικά ότι η μετάβαση από το στάδιο του ερυθρού γίγαντα στο τελικό στάδιο του λευκού νάνου είναι μια σχετικά ήπια διαδικασία. Αντίθετα, τα άστρα μεγαλύτερης μάζας πεθαίνουν με βίαιες εκρήξεις που ονομάζονται υπερκαινοφανείς αστέρες ή σουπερνόβα.

 

Ο καθηγητής Zijlstra εξηγεί στο NBC News: “Όταν ένα αστέρι πεθαίνει, εκπέμπει μια μάζα αερίου και σκόνης στο διάστημα. Η νέα μορφή, μπορεί να είναι όσο το ήμισυ της μάζας του αστεριού. Αποκαλύπτεται ο πυρήνας του αστεριού, ο οποίος “τελείωσε από καύσιμο”, και τελικά έσβησε”.

Σταδιακά ο Ήλιος θα εξαντλεί το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων υδρογόνου του. Τι θα γίνει όμως στη Γη; Στον πλανήτη μας η τρομερή αύξηση της ηλιακής ακτινοβολίας θα κάνει τους ωκεανούς να εξατμιστούν και τα πετρώματα να λιώσουν μέσα σε μια καυτή κόλαση. Κάθε μορφή ζωής θα έχει εξαφανιστεί πολλά χρόνια πριν φτάσουμε στην τελική φάση.

Η κατάρρευση και η διαστολή του Ήλιου θα καταπιεί τους γύρω πλανήτες, εξ αιτίας της βαρυτικής έλξης. Μετά από εκατομμύρια χρόνια, το νεφέλωμα αυτό θα συσταλεί και θα γίνει ο λευκός νάνος, χάνοντας σταθερά όγκο και μάζα, μέχρι να ψυχραθεί για πάντα.

 

Η νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «The Astrophysical Journal», υποδεικνύει ότι ακόμα και τα μικρότερα άστρα όπως ο Ήλιος πεθαίνουν κι αυτά με βίαιο τρόπο, αν και όχι τόσο βίαιο όσο τα σουπερνόβα. Διεθνής ομάδα ερευνητών εστιάστηκε στο άστρο IRAS 15103-575, ένα ετοιμοθάνατο άστρο που βρίσκεται στο στάδιο της μετάβασης από ερυθρό γίγαντα σε πλανητικό νεφέλωμα.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του IRAS 15103-575 είναι ένας πίδακας ακτινοβολίας που παράγεται από τη διέγερση μορίων νερού λόγω της αστρικής ακτινοβολίας. Η ύπαρξη του πίδακα επέτρεψε στους ερευνητές να μετρήσουν την ταχύτητα του υλικού που αποβάλλεται από το άστρο και εκτινάσσεται στο Διάστημα, όπου δημιουργεί το πλανητικό νεφέλωμα.

«Στο IRAS 15103-575 βλέπουμε για πρώτη φορά πίδακες με ταχύτητες εκατοντάδων χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο. Παρακολουθούμε σε πραγματικό χρόνο τη μεταμόρφωση ενός άστρου σε πλανητικό νεφέλωμα» λέει ο Χοσέ Φρανθίσκο Γκόμεθ του Ινστιτούτου Αστροφυσικής της Ανδαλουσίας, πρώτος συγγραφέας της δημοσίευσης.

«Οι υψηλές ταχύτητες μπορούν να εξηγηθούν παρά μόνο με μια έκρηξη» επισημαίνει ο ερευνητής. «Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι, αντίθετα με τις πιο διαδομένες θεωρίες, μια τεράστια έκρηξη, σύντομη αλλά με πολύ υψηλή ενέργεια, συμβαίνει όταν ένα άστρο μετατρέπεται σε πλανητικό νεφέλωμα». Τα ευρήματα, λέει η ερευνητική ομάδα, θα μπορούσαν να βοηθήσουν να γίνει κατανοητό πώς η εσωτερική δομή των άστρων αλλάζει απότομα λίγο πριν το τέλος.

 

Εικόνα του ετοιμοθάνατου άστρου IRAS 15103-575 στο φάσμα του υπέρυθρου φωτός και των ραδιοκυμάτων. Τα χρώματα δείχνουν την ταχύτητα του εκτινασσόμενου υλικού (Πηγή: Institute of Astrophysics of Andalusia)

 

 

Ένα πολύ όμορφο σχολικό βιβλίο μας εισάγει στις έννοιες της αστρονομίας. Δείτε όλόκληρο το βιβλίο ΕΔΩ.

 

 

Πηγή: Έθνος

Είναι μία από τις συγκλονιστικότερες φωτογραφίες της ανθρώπινης ιστορίας κι ας μην δείχνει τίποτα το εμφανώς ανθρώπινο.

H «χλωμή, μπλε κουκκίδα» (Pale Blue Dot), τραβήχτηκε μια Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου, πριν από 30 χρόνια ακριβώς, και, αν κοιτάξετε λίγο πιο δεξιά από το κέντρο, θα δείτε την Γη, όπως φαίνεται από απόσταση έξι δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων (απόσταση 40 φορές μεγαλύτερη από τη μέση απόσταση του πλανήτη μας από τον Ήλιο).
Μη επανδρωμένος «φωτογράφος» ήταν το Voyager 1, που είχε εκτοξευθεί 13 χρόνια νωρίτερα, το 1977, σε μια ιστορική αποστολή εξερεύνησης της αστρικής μας γειτονιάς.
Για να τιμήσει την σημερινή επέτειο, η Αμερικανική Υπηρεσία Διαστήματος επεξεργάστηκε τη φωτογραφία με σύγχρονες τεχνικές και λογισμικό, αναδεικνύοντας την κλασική φωτογραφία με τρόπους που δεν ήταν διαθέσιμοι στο μακρινό 1990: ολόκληρη η Γη, συρρικνωμένη στο μέγεθός ενός και μόνο πίξελ, με φόντο το σκοτεινό άπειρο του Διαστήματος.
Ήταν ένα από τα τελευταία κλικ του Voyager 1, πριν η κάμερά του κλείσει ώστε να διατηρήσει ενέργεια για το υπόλοιπο, πολυετές ταξίδι του ανάμεσα στους πλανήτες.
Ο Καρλ Σαγκάν και η Κάρολιν Πόρκο, αρμόδιοι τότε επιστήμονες για τις εικόνες που θα τραβούσε το διαστημόπλοιο, πρότειναν μια τελευταία, «οικογενειακή φωτογραφία» του ηλιακού συστήματος, πριν δοθεί η εντολή για το κλείσιμο των φακών, που θα ταξίδευε ως τις κεραίες του διαστημικού σκάφους με την ταχύτητα του φωτός.
Οι 60 εικόνες που έστειλε πίσω στο κέντρο επιχειρήσεων ο Voyager, απαθανάτισαν τον Ήλιο και έξι από τους πλανήτες: την Αφροδίτη, τη Γη, τον Δία, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα. Ο Άρης δεν διακρίνεται, καθώς τον καλύπτουν οι ακτίνες του Ήλιου που εισέβαλαν μέσα στον φακό και ανακλάστηκαν στα κάτοπτρά του.
Η φωτογραφία έκανε τον γύρο του κόσμου, μπήκε σε σχολικά βιβλία και εγκυκλοπαίδειες, έγινε πόστερ φοιτητών αστροφυσικής και, το 1994, ενέπνευσε τον Καρλ Σαγκάν να γράψει ένα ολόκληρο βιβλίο.
Το ονόμασε φυσικά “Pale Blue Dot”. «Κοιτάξτε ξανά αυτή την κουκκίδα. Αυτό είναι εδώ. Είναι το σπίτι μας. Είμαστε εμείς», έγραφε ο σπουδαίος αστροφυσικός, κοσμολόγος και συγγραφέας, που πέθανε στα 1996.
«Είναι μια κρυστάλλινα ξεκάθαρη θέα της θέσης μας στον Κόσμο», έλεγε το 2013 η Κάρολιν Πόρκο. «Διαλύει κάθε ψευδαίσθηση και μας φέρνει αντιμέτωπους με μία δυνατή στιγμή συνειδητοποίησης για τους εαυτούς μας, μια συνειδητοποίηση που δεν παύει να μας συγκινεί».
Το 2013, το διαστημικό σκάφος Cassini τράβηξε μια δική του φωτογραφία με σύγχρονα μέσα, αποδίδοντας φόρο τιμής στο Voyager 1 και στους πρωτεργάτες της εξερεύνησης του Διαστήματος. Ο Κρόνος και οι εντυπωσιακοί δακτύλιοί του αριστερά και, δεξιά, πάλι μια θαμπή, μπλε κουκκίδα. Η Γη.
Πηγή: www.lifo.gr
Αυτός είναι ο μικρότερος νάνος πλανήτης στο ηλιακό μας σύστημα

Η «Υγεία» είναι πλέον ο μικρότερος νάνος πλανήτης στο ηλιακό μας σύστημα.

Μια διεθνής ομάδα χρησιμοποίησε το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή. Η ομάδα ανακάλυψε ότι ο αστεροειδής Υγεία πρέπει να θεωρηθεί πλέον νάνος πλανήτης. Μάλιστα είναι ο μικρότερος γνωστός νάνος πλανήτης του ηλιακού συστήματος μας και όχι η Δήμητρα, όπως πιστευόταν έως τώρα.

Η Υγεία είναι το τέταρτο μεγαλύτερο σώμα στη ζώνη των αστεροειδών μετά τη Δήμητρα, την Εστία και την Παλλάδα. Για πρώτη φορά οι αστρονόμοι κατάφεραν να μελετήσουν καλύτερα την Υγεία και να διαπιστώσουν ότι έχει σχεδόν σφαιρικό σχήμα.

Οι τέσσερις προϋποθέσεις για να θεωρηθεί νάνος πλανήτης ένα σώμα της ζώνης των αστεροειδών, είναι να βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο, να μην είναι δορυφόρος άλλου σώματος, να μην έχει «καθαρίσει» από άλλα μικρότερα σώματα την περιοχή γύρω από την τροχιά της (αντίθετα με τους κανονικούς πλανήτες που έχουν κάνει κάτι τέτοιο) και, τέλος, να έχει αρκετή μάζα, ώστε η δική της βαρύτητα να έχει προσδώσει στο ουράνιο σώμα περίπου σφαιρικό σχήμα. Η Υγεία φαίνεται, μετά τις νέες παρατηρήσεις, ότι πληροί και τα τέσσερα αυτά κριτήρια για τους νάνους πλανήτες.

Οι ερευνητές από πολλές χώρες, με επικεφαλής τον Πιέρ Βερνατσά του Εργαστηρίου Αστροφυσικής του Πανεπιστημίου της Μασσαλίας στη Γαλλία, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό αστρονομίας «Nature Astronomy», υπολόγισαν ότι η διάμετρος της Υγείας είναι περίπου 430 χιλιόμετρα, σε σύγκριση με 2.400 χιλιόμετρα που είναι η διάμετρος του Πλούτωνα, του μεγαλύτερου και πιο γνωστού νάνου πλανήτη, ενώ η Δήμητρα έχει σχεδόν 950 χλμ.

Περιέργως η Υγεία δεν έχει κάποιο μεγάλο κρατήρα πρόσκρουσης στην επιφάνεια της, κάτι που περίμεναν να βρουν οι επιστήμονες, όπως π.χ. συμβαίνει στη Δήμητρα. Η Υγεία εκτιμάται ότι προέρχεται -όπως και περίπου 7.000 άλλοι αστεροειδείς- από ένα μητρικό σώμα που πριν περίπου δύο δισεκατομμύρια χρόνια συγκρούσθηκε με ένα άλλο αντικείμενο διαμέτρου 75 έως 150 χιλιομέτρων. Από τη βίαιη πρόσκρουση, που διέλυσε τελείως το μητρικό σώμα, δημιουργήθηκαν χιλιάδες μικρότερα σώματα. Μερικά από αυτά συγκολλήθηκαν σταδιακά και έδωσαν στην Υγεία το σημερινό σφαιρικό σχήμα της.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Θα ταξιδέψουν ποτέ οι άνθρωποι σε εξωπλανήτη;

Οι άνθρωποι δεν θα μεταναστεύσουν ποτέ σε έναν πλανήτη έξω από το ηλιακό μας σύστημα, καθώς θα χρειαζόταν πάρα πολύς χρόνος για να φτάσουμε εκεί, εκτιμά ο Μισέλ Μαγιόρ, Ελβετός αστροφυσικός και νικητής του φετινού Νόμπελ Φυσικής.

Ο Μαγιόρ και ο συνάδελφός του, Ντιντιέ Κελό, κέρδισαν την προηγούμενη εβδομάδα το βραβείο Νόμπελ Φυσικής για τη δουλειά τους πάνω στις τεχνικές εντοπισμού εξωπλανητών.

«Αν μιλάμε για εξωπλανήτες, τα πράγματα θα έπρεπε να είναι ξεκάθαρα: Δεν θα μεταναστεύσουμε εκεί» είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο (AFP) ο Μαγιόρ στο περιθώριο συνδιάσκεψης κοντά στη Μαδρίτη, ερωτηθείς για το ενδεχόμενο μετανάστευσης ανθρώπων σε άλλους πλανήτες.

«Οι πλανήτες αυτοί είναι πολύ, πολύ μακριά. Ακόμα και στην αισιόδοξη περίπτωση ενός πλανήτη όπου θα μπορούσαμε να ζήσουμε και ο οποίος δεν είναι πολύ μακριά, ας πούμε μερικές δεκάδες έτη φωτός, που δεν είναι πολλά στη γειτονιά μας, ο χρόνος για να φτάσουμε εκεί είναι σημαντικός» πρόσθεσε. «Μιλάμε για εκατοντάδες εκατομμύρια ημέρες με τα σημερινά μέσα. Πρέπει να προσέχουμε τον πλανήτη μας, είναι πολύ όμορφος και ακόμα απολύτως κατοικήσιμος».

Ο 77χρονος είπε ότι ένιωθε την ανάγκη να «σκοτώσει» όλες τις τοποθετήσεις που λένε πως «εντάξει, θα πάμε σε έναν κατοικήσιμο πλανήτη εάν κάποια στιγμή η ζωή δεν είναι δυνατή στη Γη». «Είναι εντελώς τρελό» πρόσθεσε σχετικά ο νομπελίστας αστροφυσικός.

Χρησιμοποιώντας ειδικά όργανα στο αστεροσκοπείο τους στη νότια Γαλλία, ο Μαγιόρ και ο Κελό ανακάλυψαν τον Οκτώβριο του 1995 έναν πλανήτη εκτός του ηλιακού μας συστήματος- κάτι που μέχρι τότε υπήρχε μόνο στην επιστημονική φαντασία. Ο Μαγιόρ ήταν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης και ο Κελό διδακτορικός φοιτητής του όταν έκαναν την ανακάλυψη αυτή, που έφερε επανάσταση στην αστρονομία. Έκτοτε πάνω από 4.000 εξωπλανήτες έχουν εντοπιστεί στον γαλαξία μας.

«Ήταν ένα πολύ παλιό ερώτημα, το οποίο συζητούσαν οι φιλόσοφοι: Υπάρχουν άλλοι κόσμοι στο σύμπαν; Αναζητούμε πλανήτες κοντά μας, που θα μπορούσαν να μοιάζουν με τη Γη. Μαζί με τον συνάδελφό μου αρχίσαμε αυτή την αναζήτηση για πλανήτες, δείξαμε πως ήταν δυνατόν να τους μελετήσουμε» είπε ο ίδιος, προσθέτοντας πως επαφίεται στην επόμενη γενιά να απαντήσει στο ερώτημα εάν υπάρχει ζωή σε άλλους πλανήτες.

Πηγή: Naftemporiki.gr