Posts

Σε όλους έχει δημιουργηθεί κάποια στιγμή η απορία σχετικά με τις μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν σε άλλους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος.

Σε αυτό το άρθρο αναφέρεται συνοπτικά η γνώση που μέχρι σήμερα έχουμε:

 

1. Άρης

Είναι γνωστό ότι ο Άρης έχει μια πολύ λεπτή ατμόσφαιρα, η οποία δυσκολεύεται να κρατήσει τη ζέστη που φτάνει από τον ήλιο. Ως αποτέλεσμα, η επιφάνειά του είναι στεγνή και ξηρή και τεράστιοι κυκλώνες σκόνης σχηματίζονται συχνά, αν και στο παρελθόν γνωρίζουμε ότι η αρειανή ατμόσφαιρα ήταν ικανή να συντηρεί ακόμα και τρεχούμενο νερό.

Επιπλέον, οι πόλοι του πλανήτη είναι καλυμμένοι με παγωμένο διοξείδιο του άνθρακα ή, αλλιώς, ξηρό πάγο και τρομακτικές αμμοθύελλες θερίζουν την επιφάνειά του με την πρώτη ευκαιρία. Και δεν μιλάμε για τις καταιγίδες σκόνης που συναντά κανείς στη Γη, αλλά για θύελλες που μπορούν να καλύψουν ολόκληρο τον πλανήτη, μέσα σε λίγες μέρες.

Όσο για τις θερμοκρασίες που θα συναντήσουν οι επίδοξοι… άποικοι του Άρη, αυτές κυμαίνονται, στον αρειανό ισημερινό, από την άνεση των 20 βαθμών Κελσίου τη μέρα μέχρι την φονική παγωνιά των -50 βαθμών Κελσίου το βράδυ. Όχι και οι ιδανικότερες συνθήκες για να φτιάξει κανείς σπίτι. Και ας υποστηρίζουν αρκετοί ότι από τα κόκκινα εδάφη του ξεκίνησε το ταξίδι της ζωής για τη Γη.

Η σχεδόν ανύπαρκτη ατμόσφαιρα του Άρη

 

2. Αφροδίτη

Αν ψάχνουμε για ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς μπορεί να μοιάζει στο μέλλον η Γη, αν συνεχίσουμε να τροφοδοτούμε το φαινόμενο του θερμοκηπίου, αρκεί μια ματιά στην Αφροδίτη. Η ατμόσφαιρά της αποτελείται, κυρίως, από διοξείδιο του άνθρακα και είναι τόσο παχιά, ώστε να παγιδεύει περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία από όση μπορούμε να φανταστούμε.

Στην επιφάνειά της, τα θερμόμετρα, κυριολεκτικά, σπάνε. Για όλη τη διάρκεια του χρόνου, ο υδράργυρος παραμένει, σχετικά, σταθερός και δεν πέφτει πολύ κάτω από τους 480 βαθμούς Κελσίου. Συν τοις άλλοις, στην Αφροδίτη δεν βρέχει νερό, αλλά θειικό οξύ, το οποίο είναι εξαιρετικά διαβρωτικό και προκαλεί σοβαρά εγκαύματα στην ανθρώπινη σάρκα.

Δεν είναι για αυτό, όμως, που πρέπει να ανησυχούμε περισσότερο, αν πατήσουμε ποτέ το πόδι μας στον γειτονικό πλανήτη, αφού η όξινη βροχή εξατμίζεται από την υψηλή θερμοκρασία, πριν φτάσει στο έδαφος. Το μεγάλο πρόβλημα είναι οι βίαιες συγκρούσεις που προκαλούνται, όταν το θειικό οξύ συναντήσει τα υπολείμματα νερού που βρίσκονται στην ατμόσφαιρα.

Μην ξεχνάμε και το χιόνι από βασάλτη και απομεινάρια μετάλλων που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα. Όπως καταλαβαίνουμε, λοιπόν, παρόλο που το όνομά της το κρύβει καλά, η Αφροδίτη είναι κανονική κόλαση για τον άνθρωπο. Μέχρι σήμερα, δεν έχουμε καταφέρει να στείλουμε ούτε οχήματα που να αντέξουν πάνω από δύο ώρες στην επιφάνειά της.

Η επιφάνεια της Αφροδίτης, διάσπαρτη από κρατήρες και εμφανή τα σημάδια ηφαιστιακής δραστηριότητας

 

3. Δίας

Εκτός από το να πρωταγωνιστεί σε θεωρίες για το Άστρο της Βηθλεέμ, ο Δίας είναι γνωστός και για τις πραγματικά “βασιλικές” καταιγίδες που σαρώνουν την επιφάνειά του. Η διασημότερη από αυτές έχει όνομα: Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα. Τόσο μεγάλη, που στην περιοχή που καλύπτει θα μπορούσε να χωρέσει ο πλανήτης μας, η Γη, τρεις ολόκληρες φορές.

Για να πάρουμε μια γεύση των καιρικών συνθηκών που επικρατούν στον γίγαντα αερίων, αρκεί να αναλογιστούμε ότι η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα μαίνεται όπως ένας τυφώνας, εδώ και τέσσερις αιώνες, ενώ μια άλλη, μικρότερη, αλλά ολοένα και αυξανόμενη σε μέγεθος καταιγίδα, γνωστή σαν Οβάλ ΒΑ, κινείται με τις ίδιες αστρονομικές ταχύτητες.

Επιπροσθέτως, στον Δία, περισσότερα από 30 μεγάλα ρεύματα αέρα κινούνται, συνεχώς, σε όλο τον πλανήτη και σε αντίθετες κατευθύνσεις, φτάνοντας ταχύτητες 480 χιλιομέτρων την ώρα. Είναι τέτοια η ταχύτητά τους, που μπορούν να συγκρατούν τις μαινόμενες καταιγίδες που περιγράψαμε παραπάνω στη θέση τους.

Τα σύννεφα του Δία (οι λωρίδες που διακρίνονται στην επιφάνειά του) είναι, στην πραγματικότητα, παγωμένη αμμωνία, αφού οι θερμοκρασίες στο σημείο της ατμόσφαιρας όπου σχηματίζονται δεν ανεβαίνουν πάνω από τους -140 βαθμούς Κελσίου. Πρόσφατα, ανακαλύψαμε ότι στον Δία μπορεί να βρέχει διαμάντια. Πολύτιμα στη Γη, ενδεχομένως θανατηφόρα, όταν πέφτουν από ψηλά.

Δεν είναι πίνακας του Βαν Γκογκ, είναι ένα κοντινό των σύννεφων που στροβιλίζονται γύρω από τη Μεγάλη Ερυθρή Κηλίδα του Δία

 

4. Ερμής

Ως ο κοντινότερος πλανήτης στον ήλιο, δεν θα μπορούσε παρά να “φλέγεται”. Πράγματι, όταν βρίσκεται στο κοντινότερο σημείο της τροχιάς του από το άστρο μας, οι 430 βαθμοί Κελσίου είναι ο κανόνας, στην επιφάνειά του. Ωστόσο, δεδομένου ότι, ουσιαστικά, δεν έχει καθόλου ατμόσφαιρα που να συγκρατεί τη ζέστη, ο υδράργυρος πέφτει μέχρι και τους -180 βαθμούς Κελσίου το βράδυ. Μη νομίζετε, όμως, ότι οι εναλλαγές μέρας – νύχτας είναι συχνές. Ο πλανήτης, σε αντίθεση με τον συνονόματό του θεό, δεν φημίζεται για την ταχύτητά του. Συγκεκριμένα, η περιστροφή του είναι τόσο αργή, ώστε να έχει μόλις μιάμιση μέρα σε κάθε χρόνο. Άρα, ξεχάστε τα σκωτσέζικα ντους από τον καιρό. Ο επισκέπτης, είτε θα καεί είτε θα παγώσει, αναλόγως με το που θα προσγειωθεί.

Φωτογραφία του νότιου πόλου του Ερμή

 

5. Κρόνος

Οι άνεμοι είναι το θέμα σε αυτόν τον αέριο γίγαντα. Οι ταχύτητές τους μπορούν να φτάσουν μέχρι και τα 1610 χιλιόμετρα την ώρα. Για σκοπούς σύγκρισης, αναφέρουμε ότι οι υψηλότερες ταχύτητες μη ανεμοστροβιλικών ανέμων που καταγράφηκαν ποτέ στη Γη, στις 10 Απριλίου 1996, κατά τη διάρκεια του Κυκλώνα Ολίβια στην Αυστραλία, μετά βίας ξεπέρασαν τα 400 χιλιόμετρα την ώρα. Μάλιστα, στο βόρειο ημισφαίριο του Κρόνου, μαίνονται δύο τόσο μεγάλες καταιγίδες που μπορούν να περιγραφούν μόνο με τη λέξη εξωπραγματικές. Η μία από αυτές έχει εξάγωνο σχήμα, αντί για το κατά κανόνα σφαιρικό των καιρικών συστημάτων, με μήκος πλευράς, σχεδόν, ίσο με τη διάμετρο της Γης. Η άλλη έχει διάμετρο 10000 χιλιόμετρα, όσο η απόσταση Αθήνας – Αριζόνα. Κι αν ήταν μόνο τις ταχύτητες των ανέμων που μαίνονται στο εσωτερικό των τεράστιων καταιγίδων του Κρόνου που είχαμε για να ανησυχούμε, θα ήταν καλά. Κοντά στην επιφάνεια του πλανήτη, ο άνθρακας στην ατμόσφαιρα πιέζεται και σχηματίζεται γραφίτης. Ακόμα πιο κοντά, σχηματίζονται διαμάντια. Και όλα αυτά, παρασύρονται από τον αέρα, ταξιδεύοντας σαν σφαίρες.

Η περιστρεφόμενη δίνη στο κέντρο της εξάγωνης καταιγίδας μοιάζει υπέροχα όμορφη, αλλά είναι εξίσου δολοφονική

Η τεραστίων διαστάσεων εξάγωνη, φονική καταιγίδα που μαίνεται στον βόρειο πόλο του Κρόνου

 

6. Ποσειδώνας

Ο πιο μακρινός πλανήτης του ηλιακού συστήματος, μετά τον αποχαρακτηρισμό του Πλούτωνα, έχει καιρό παρόμοιο με εκείνον των παραπάνω γιγάντων της διαστημικής μας γειτονιάς, του Δία και του Κρόνου. Δηλαδή, ανέμους και καταιγίδες σε εξωπραγματικά μεγέθη και βροχή διαμαντιών. Ξεχωρίζει λόγω του ρεκόρ που κατέχει ως “οικοδεσπότης” του πιο βίαια γρήγορου ανέμου που έχουμε καταγράψει στο ηλιακό μας σύστημα, ταχύτητας 2415 χιλιομέτρων την ώρα. Οι ριπές του ανέμου πιάνουν αυτές τις ταχύτητες εξαιτίας της επίπεδης επιφάνειας του Ποσειδώνα και άρα, της απουσίας τριβής.

Αυτή η φωτογραφία του Ποσειδώνα αποκαλύπτει ένα στρώμα πανταχού παρούσας ομίχλης που καλύπτει τον πλανήτη, σχηματίζοντας ένα ημιδιαφανές στρώμα.

 

7. Ουρανός

Εδώ μιλάμε για πραγματικά φονικό κρύο. Ο Ουρανός είναι ο πιο παγωμένος από τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος με θερμοκρασίες που πέφτουν μέχρι τους -224 βαθμούς Κελσίου, σαν συνοδευτικό σε όλα τα “καλά” του καιρού που συναντά κανείς σε έναν αέριο γίγαντα: τεράστιοι τυφώνες και βροχή πολύτιμων λίθων.

Σπάνια φωτογραφία του συστήματος δακτυλίων του Ουρανού. Τα άκρα των δακτυλίων φαίνονται στη Γη μόνο κάθε 42 χρόνια.

Λεπτομέρεια από φωτογραφία του πλανήτη Ουρανού

 

Bonus: Πλούτωνας

Μόνο και μόνο επειδή ο Πλούτωνας δεν συγκαταλέγεται, πλέον, ανάμεσα στους πλανήτες, δεν μπορούμε να τον αφήσουμε έξω από τη λίστα μας, αφού μεγαλώσαμε μαθαίνοντας να τον υπολογίζουμε ως τον τελευταίο πλανήτη της γειτονιάς μας. Και πλανήτης ή όχι, έχει και αυτός μοναδικά καιρικά φαινόμενα, για να υπερηφανεύεται. Το απίθανο με αυτόν τον νάνο πλανήτη, λοιπόν, είναι ότι η εντυπωσιακά ελλειπτική του τροχιά προκαλεί τεράστιες διακυμάνσεις θερμοκρασίας: Όταν βρίσκεται στο πιο μακρινό σημείο από τον ήλιο παγώνει εντελώς, ενώ όταν τον πλησιάζει, τα αέρια που τον αποτελούν θερμαίνονται, δημιουργώντας μία αεριώδη ατμόσφαιρα και δρα περισσότερο σαν κομήτης. Κάτι σαν δύο σε ένα.

Χάρτης της επιφάνειας του Πλούτωνα με βάση φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από τηλεσκόπια. Η χρωματική ανομοιομορφία οφείλεται, μάλλον, στην πολύπλοκη κατανομή των παγετών που μεταναστεύουν σε όλη την επιφάνεια, ανάλογα την τροχιά και τις εποχές.

 

Πηγή: Pathfinder.gr

Τονίσαμε και σε προηγούμενες αναλύσεις την πιθανότητα ο Φεβρουάριος να θυμίζει περισσότερο…χειμώνα απ’ ότι οι δύο προηγούμενοι μήνες. Όντως τα στοιχεία συνηγορούν σε αυτό το σενάριο.

 

Δείτε επίσης: Ο Φεβρουάριος ίσως “σώσει την παρτίδα” του φετινού χειμώνα

 

Μην ξεχνάτε να ακολουθείτε την ομάδα μας στο facebook, το κανάλι μας στο youtube και τον λογαριασμό μας στο Instagram για να μένετε πάντα ενημερωμένοι.

 

Δεν αποκλείεται μετά τις 13-15/2/2020 να έχουμε σοβαρές ενδείξεις για μία νέα κατάβαση ψυχρότερων αερίων μαζών από τα μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη στην Ευρώπη. Ας δούμε πολύ σύντομα κάποια από τα στοιχεία που μας οδηγούν σε αυτό το συμπέρασμα ή έστω μας κάνουν να… ελπίζουμε σε χειμώνα….

 

Στοιχείο πρώτο: Συνεχείς καταβάσεις ψύχους στην ανατολική Αμερική διαφορετικού μεγέθους και χαρακτηριστικών (σχήμα 1) ενδέχεται να προκαλέσουν έντονη κύμασνη Rossby. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι στα μέσα γεωγραφικά πλάτη θα υπάρχει ολοένα και πιο έντονη ανάμειξη θερμότερων και ψυρότερων αερίων μαζών. Μία τέτοια κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε ανύψωση της Αζορικής ράχης (ridge) σε μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη, προκαλώντας μία νέα κατάβση ψύχους στην Ευρώπη. Για την ώρα δεν είναι ευκρινές με ποιόν τρόπο θα γίνει αυτό και αν τελικά θα γίνει, ωστόσο αποτελεί ένα πιθανό σενάριο. Σε μεγάλο βαθμό θα εξαρτηθεί από την δραστηριότητα εντός του Ατλαντικού και από την ένταση της δυτικής ροής εκεί. Το διάστημα 10-12/2/2020 θα καθοριστούν αρκετά σημεία που είναι κομβικά για αυτήν την πρόγνωση.

Σχήμα 1 – Προβλεπόμενη από το GFS κατάσταση στο βόρειο ημισφαίριο στις 12/2/2020. Χαρακτηριστική κύμανση που ίσως οδηγήσει σε ένα νέο επεισόδιο κατάβασης ψύχους στην Ευρώπη.

 

Στοιχείο δεύτερο: Οι δείκτες ΑΟ και ΝΑΟ (σχήμα 2) φαίνεται για ακόμη μία φορά να ακολουθούν καθοδική πορεία μετά τις 10/2/2020. Ιδιαίτερα έντονη η πτώση του ΑΟ, της αρκτικής δηλαδή ταλάντωσης, κάτι που μας δείχνει πιθανότητα για “απελευθέρωση” αρκτικών αερίων μαζών στα μέσα γεωγραφικά πλάτη. Σε συνδυασμό με το πρώτο στοιχείο ίσως δούμε, λοιπόν, μια νέα ψυχρή εισβολή στην Ευρώπη. Προβληματικός ο δείκτης ΝΑΟ (βορειοατλαντική ταλάντωση) που δεν σημειώνει για την ώρα την πτώση που θα θέλαμε ώστε να πούμε ότι θα ανακοπεί η έντονη δυτική ροή. Ωστόσο, τουλάχιστον στην πρόγνωση του GFS μπορούμε να δούμε μία τάση ανάπτυξης αντικυκλωνικών πεδίων στην βορειοδυτική Ευρώπη (σχήμα 3).

 

Σχήμα 2 – Εξέλιξη και πρόγνωση δεικτών ΑΟ και ΝΑΟ.

Σχήμα 3 – Προγνωστικά μέλη του GFS για την ατμοσφαιρική πίεση και τον υετό στην βορειοδυτική Γαλλία έως και τις 22/2/2020.

 

Στοιχείο τρίτο: Ασθενής στρατοσφαιρική θέρμανση αναμένεται να συμβεί μετά τις 10/2/2020 στην ανατολική Ευρώπη και την Σιβηρία. Αυτό μπορεί να είναι καλό ή και αδιάφορο, καθως μπορεί απλά να πρόκειται για φυσιολογική θέρμασνη λόγω εποχής πλέον (εξασθένηση του πολικού στροβίλου όσο κινούμαστε προς την άνοιξη). Το ότι είναι ασθενής βέβαια μπορεί να σημαίνει ότι πρόκειται για ασθενές σήμα που ίσως πρέπει να αγνοήσουμε. Να σημειώσουμε όμως ότι η έλευση χειμερινής κακοκαιρίας στη χώρα μας έχει συνδεθεί με τέτοιου βαθμού στρατοσφαιρική θέρμανση παρά με ένα έντονο επεισόδιο.

Σχήμα 4 – Εκτιμώμενη θερμοκρασία στα κατώτερα στρώματα της στρατόσφαιρας στις 13/2/2020.

 

Συμπερασματικά, όσο κι αν ακούγεται “άσχημο” δεν καταλήγουμε κάπου συγκεκριμένα. Ωστόσο, υπάρχουν οι πρώτες ενδείξεις για μία πιθανή κατάβαση ψύχους στην Ευρώπη μετά τις 13/2/2020. Θα υπάρχουν ενημερώσεις όταν τα στοιχεία γίνουν πιο “βάσιμα”.

 

 

 

Έχοντας διανύσει έναν αρκετά ήπιο χειμώνα στο σύνολο της Ευρώπης, για πρώτη φορά αυτόν τον χειμώνα η κατάσταση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από μετεωρολογική άποψη.

 

Δείτε επίσης το αναλυτικό μας άρθρο γι αυτήν την μεταβολή: Ο Φεβρουάριος ίσως “σώσει την παρτίδα” του φετινού χειμώνα

 

Μην ξεχνάτε να ακολουθείτε την ομάδα μας στο facebook, το κανάλι μας στο youtube και τον λογαριασμό μας στο Instagram για να μένετε πάντα ενημερωμένοι.

 

Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι ο καιρός θα αλλάξει μέσα στον Φεβρουάριο φέρνοντας κρύο (έως και ψύχος) και χιόνια στην Ευρώπη. Αιτία αποτελεί το διαφαινόμενο “σπάσιμο” του πολικού στροβίλου την τρέχουσα εβδομάδα. Με τον όρο “πολικός στρόβιλος” εννούμε, απλοϊκά, μία συμπαγή ψυχρή αέρια μάζα με συνοχή και καθ’ ύψος δομή που φτάνει μέχρι την στρατόσφαιρα και βρίσκεται γεωγραφικά εντός του αρκτικού κύκλου. Ένας λόγος που ο πολικός αυτός στρόβιλος αναπτύσσεται είναι και η απουσία/μικρή διάρκεια της μερας σε αυτά τα γεωγραφικά πλάτη.

Όταν αυτή η αέρια μάζα διασπάται από την εισχώρηση, σε αυτήν, αντικυκλωνικών συστημάτων (συστημάτων που συνδέονται με καλοκαιρία), τότε η ισορροπία διαταράσσεται και μέρος από αυτές τις ψυχρές αέριες μάζες κατευθύνονται σε νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη.

Αυτή τη φορά υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι ο καιρός θα αλλάξει ριζικά στην Ευρώπη τον τελευταίο αυτόν μήνα του φετινού χειμώνα. Μέσα στις πρώτες μέρες του Φεβρουαρίου θα πρέπει να αναμένουμε ένα πολύ ισχυρό κύμα ψύχους στην βορειοανατολική Αμερική, το οποίο θα δώσει ισχυρές χιονοπτώσεις σε αυτές τις περιοχές. Ωστόσο, αυτή θα είναι μόνο η αρχή, καθώς στη συνέχεια, αυτή η έντονη ανισορροπία που θα προκληθεί, θα επηρεάσει και τον καιρό της Ευρώπης με ένα νέο κύμα ψύχους (σχήμα 1).

Για την ώρα είναι άγνωστο το πως ακριβώς θα κινηθεί αυτή η πολική αέρια μάζα πάνω από την Ευρώπη. Υπάρχουν αρκετά σενάρια που την θέλουν να απασχολεί κυρίως τις κεντροανατολικές περιοχές της Ευρώπης συμπεριλαμβανομένης της χώρας μας, ωστόσο υπάρχει ένα μικρό αλλά υπαρκτό ποσοστό όλη αυτή η δραστηριότητα να μεταφερθεί στα δυτικότερα της ηπείρου μας.

Θα πρέπει να τονίσουμε, βέβαια, ότι εκτιμήσεις σαν την παρούσα αποτελούν ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ εκτιμήσεις της ΤΑΣΗΣ του καιρού και δεν μπορούν να θεωρηθούν προγνώσεις με μεγάλα ποσοστά επαλήθευσης. Για τον λόγο αυτό και αναφέρουμε πάντα (και κάθε επιστήμονας που σέβεται την ιδιότητά του) τα σενάρια αυτά ως λίγο ή πολύ πιθανά και όχι ως μία βεβαιότητα.

 

Δρ. Σταύρος Κέππας – Μετεωρολόγος

 

Σχήμα 1 – Πιθανή εξέλιξη της κυκλοφορίας στο βόρειο ημισφαίριο (με έμφαση στην Αμερική και την Ευρώπη) το επόεμνο 15ήμερο.

 

Η χρονιά που δεν ήρθε το καλοκαίρι. Τι συνέβη το 1816 όταν χιόνισε Iούνιο, οι καταιγίδες «βούλιαξαν» την Ευρώπη και η Ελλάδα είχε μηδενικές θερμοκρασίες.

Τέσσερις εποχές εξίσου σημαντικές για την απόλυτη ισορροπία της φύσης. Η καθεμία προσφέρει ανάλογα φαινόμενα που βοηθούν στην ομαλή λειτουργία του πλανήτη.Και όμως το 1816, ήταν η χρονιά που διαταράχθηκε αυτός ο κύκλος και το καλοκαίρι δεν ήρθε ποτέ. Οι κάτοικοι του βόρειου ημισφαιρίου όχι απλά το φαντάστηκαν, αλλά το έζησαν. Η έκρηξη του ηφαιστείου «Tabora» στην Ινδονησία και οι καταστροφικές συνέπειες «Η χρονιά χωρίς καλοκαίρι» ήταν αποτέλεσμα της έκρηξης του ηφαιστείου Ταμπόρα, στις 10 Απριλίου 1816. Σκότωσε 70 χιλιάδες ανθρώπους. Ημερολογιακά, είχε ήδη μπει η άνοιξη. Η ξαφνική αυτή έκρηξη όμως έκανε την εποχή ασυνήθιστα ψυχρή, με ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες. Ήταν η μεγαλύτερη έκρηξη σε 1.630 χρόνια στο συγκεκριμένο σημείο. Οι περιοχές που επλήγησαν περισσότερο ήταν αυτές της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, όπου λόγω των χιονοπτώσεων και του ολικού παγετού ακόμα και τον Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο, οι καλλιέργειες καταστράφηκαν και οι αγρότες έσφαξαν τα ζώα τους διότι δεν είχαν τροφή να τους δώσουν. Προκλήθηκαν λιμοί καθώς και επιδημίες χολέρας στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.
Η ηφαιστειακή στάχτη εξαπλώθηκε 1.300 χιλιόμετρα από το σημείο της έκρηξης. Το ηφαίστειο σταμάτησε να βρυχάται στις 15 Ιουλίου 1815, αλλά ο καπνός εξακολουθούσε να είναι πυκνός πάνω από την κορυφή του έως τις 23 Αυγούστου του ίδιου έτους. Για τέσσερα χρόνια έδινε μικρότερες αλλά τελείως ακίνδυνες εκρήξεις….

Στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στην Ιρλανδία από τις 153 ημέρες της περιόδου Μαΐου-Σεπτεμβρίου τις 142 ημέρες έβρεχε καταρρακτωδώς, ενώ στην Αγγλία ο μέσος όρος θερμοκρασίας κυμάνθηκε στους 13,37 βαθμούς. Ήταν το τρίτο πιο ψυχρό καλοκαίρι από τότε που τηρούνται μετεωρολογικά αρχεία δηλαδή από το 1659. Σύμφωνα με στοιχεία στη Γαλλία και στην Αυστρία 200.000 άνθρωποι πέθαναν από την πείνα και από τις επιδημίες χολέρας και τύφου. Οι πάγοι της Αρκτικής καθώς και οι παγετώνες των Άλπεων μεγάλωσαν, ενώ αντιθέτως το καλοκαίρι στην Ουκρανία θεωρήθηκε και ζεστό.

Σχήμα 1 – Χάρτης με τις θερμοκρασιακές αποκλίσεις από το μέσο όρο όπως διαμορφώθηκαν μετά τον Μάιο του 1816.

Στις 4 Ιουνίου σημειώθηκε παγετός στο Κονέκτικατ και στις 8 Ιουνίου χιόνισε στη Νέα Υόρκη! Μέχρι τις 23 Αυγούστου πάγωναν διαδοχικά όλες οι πόλεις. Συγκοινωνία δεν υπήρχε, τα καυσόξυλα τελείωναν και τα αποθέματα τροφής στέρευαν. Οι πλημμύρες έπνιξαν όλες τις καλλιέργειες. Λόγω της ηφαιστειακής σκόνης το χιόνι στην Ουγγαρία είχε καφέ χρώμα, ενώ στην Ιταλία κόκκινο. Και το καλοκαίρι της επόμενης χρονιάς ήταν εξαιρετικά δύσκολο. Οι θερμοκρασίες ήταν ακόμα αλλοπρόσαλλες, με τον υδράργυρο στους -26 οι συνέπειες από την έκρηξη ήταν ακόμα έντονες και εξελίσσονταν αρνητικά.

Πηγή: www.mixanitouxronou.gr

Tουλάχιστον 12 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους εξαιτίας του μετεωρολογικού φαινομένου Polar Vortex, το οποίο πλήττει τις βόρειες πολιτείες των ΗΠΑ. 

Οι αρχές έχουν αναγκαστεί να κλείσουν σχολεία και να ανοίξουν εκατοντάδες κέντρα φιλοξενίας για τους άστεγους.   Εκατοντάδες δρομολόγια τρένων και αεροπλάνων δεν εκτελούνται.

Στις μεσοδυτικές πολιτείες η θερμοκρασία κυμαίνεται χαμηλότερα από -45 βαθμούς Κελσίου. Οι χιονοπτώσεις επεκτείνονται σταδιακά προς τα ανατολικά.

Η πρόβλεψη των μετεωρολόγων για αύξηση της θερμοκρασίας το Σαββατοκύριακο δεν φαίνεται να παρηγορεί τους πολίτες, καθώς θα επιμείνουν οι θυελλώδεις άνεμοι και ο υδράργυρος θα παραμείνει γύρω στους -34 βαθμούς κελσίου.

«Σήμερα το πρωί, καταγράφηκαν ορισμένες από τις χαμηλότερες θερμοκρασίες στο βορειότερο τμήμα των μεσοδυτικών πολιτειών», ενώ επιμένει το επικίνδυνο ψύχος, δήλωσε ο Άντριου Όρισον, μετεωρολόγος της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, σε τηλεφωνική συνέντευξη στο Reuters.

Για σήμερα, στη Μινεσότα και το Μίσιγκαν, ο υδράργυρος αναμένεται στους -29 βαθμούς κελσίου και στη Βόρεια Ντακότα στους -34 βαθμούς, προειδοποιούν οι μετεωρολόγοι.

Οι συνθήκες βαρυχειμωνιάς μετατοπίζονται στα ανατολικά, μεταξύ άλλων στη Μασαχουσέτη, τη Νέα Υόρκη και την Πενσιλβάνια. Στη Βοστόνη, ο υδράργυρος θα πέσει στους -21 βαθμούς κελσίου.   «Το πρωινό σήμερα είναι το χειρότερο από τα χειρότερα σε σχέση με το κρύο» είπε ο Όρισον.

Από το περασμένο Σάββατο, το ψύχος έχει προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον 12 ανθρώπων στις μεσοδυτικές πολιτείες, σύμφωνα με αξιωματούχους και αμερικανικά ΜΜΕ.

Ορισμένοι σκοτώθηκαν σε τροχαία δυστυχήματα, άλλοι από την έκθεσή τους στα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Σε βίντεο που αναρτήθηκαν αυτήν την εβδομάδα στο Διαδίκτυο, πολίτες στο Σένταρ Ράπιντς, στην Αϊόβα, ρίχνουν βραστό νερό στον αέρα, το οποίο αμέσως παγώνει, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο θέαμα, ενώ σε άλλα υπάλληλοι του σιδηροδρόμου στο Σικάγο βάζουν φωτιά στις σιδηροτροχιές για να μην κλειδώσουν από το κρύο.

Την ίδια ώρα, οι αρχές έχουν καταγράψει περισσότερες από 30 θερμοκρασίες ρεκόρ στις μεσοδυτικές πολιτείες. Χθες η χαμηλότερη ήταν στους -40 βαθμούς κελσίου, στο Ιντερνάτιοναλ Φολς στη Μινεσότα. Στο Σικάγο, ο υδράργυρος έπεσε στους -30 χθες το πρωί και στους -26 το απόγευμα της Τετάρτης.

Το ψύχος προκάλεσε εκατοντάδες τροχαία στους δρόμους, μεταξύ αυτών μια καραμπόλα περίπου 20 αυτοκινήτων στο Γκραντ Ράπιντ στο Μίσιγκαν.   Επιπλέον, 2.500 πτήσεις ακυρώθηκαν και σε περισσότερες από 3500 σημειώθηκαν καθυστερήσεις σήμερα το πρωί.   Από την πλευρά τους, τα αμερικανικά ταχυδρομεία γνωστοποίησαν ότι διέκοψαν τη διανομή αλληλογραφίας σήμερα σε αρκετές αμερικανικές πολιτείες.

Μπροστά σε αυτήν «αρκτική αέρια μάζα χωρίς προηγούμενο», που επηρεάζει τις ζωές τουλάχιστον 60 εκατομμυρίων ανθρώπων, οι αρχές απευθύνουν έκκληση στους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους.

Στην περιοχή των μεγάλων λιμνών, οι ασυνήθιστες μετεωρολογικές συνθήκες προκάλεσαν πρωτόγνωρα φυσικά φαινόμενα. Ένα μέρος από τους καταρράκτες του Νιαγάρα στην κυριολεξία πάγωσε.

Πηγή: www.lifo.gr

Ο καιρός έχει… τρελαθεί στις ΗΠΑ και ένα πρωτοφανές κύμα ψύχους, με χιονοπτώσεις και πολικές θερμοκρασίες που έφτασαν ακόμη και τους -50 βαθμούς Κελσίου, πλήττει μεγάλο μέρος των βόρειων Ηνωμένων Πολιτειών σήμερα, με αποτέλεσμα να προκληθούν πολλά προβλήματα στις μεταφορές αλλά και τη λειτουργία των υπηρεσιών.

Καιρός για… πρωτοφανείς καταστάσεις στις ΗΠΑ

Η μετεωρολογική υπηρεσία έχει σημάνει συναγερμό από την Δευτέρα για πολλές μεσοδυτικές Πολιτείες, από τη Βόρεια Ντακότα μέχρι το Οχάιο, όπου η θερμοκρασία μπορεί να καταγράψει αρνητικό ρεκόρ εικοσαετίας. Το χαμηλό βαρομετρικό που προήλθε από τα βορειοδυτικά αναμένεται να φτάσει στα ανατολικά παράλια των ΗΠΑ εντός της εβδομάδας.καιρόςκαιρός

Στο αεροδρόμιο της Μινεάπολις Σεντ Πολ, ο υδράργυρος έδειχνε -32 βαθμούς Κελσίου στις 00.25 (τοπική ώρα). Οι μετεωρολόγοι προβλέπουν ότι το πολικό ψύχος θα συνεχιστεί μέχρι και το πρωί της Παρασκευής.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μέσω του Twitter, κάλεσε τους συμπατριώτες του να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. “Στα πανέμορφα μεσοδυτικά, η θερμοκρασία θα φτάσει τους -60 βαθμούς (Φαρενάιτ, -51 βαθμοί Κελσίου), η πιο χαμηλή που έχει καταγραφεί ποτέ”. Και πρόσθεσε ειρωνευόμενος: “Τι στο καλό συμβαίνει με την παγκόσμια υπερθέρμανση; Σε παρακαλώ, γύρνα γρήγορα, σε χρειαζόμαστε”.

Στο Ντε Μόινς (Άιοβα), το Σικάγο και το Μιλγουόκι, η θερμοκρασία προβλέπεται ότι θα πέσει στους -29 βαθμούς Κελσίου. Στο Σικάγο, την “πόλη των ανέμων”, χιονίζει καθημερινά από τις 17 Ιανουαρίου, δηλαδή επί 13 συνεχόμενες ημέρες, κάτι που συνέβη για τελευταία φορά τον χειμών του 1978-79.

Το κρύο συνοδεύεται από ισχυρούς ανέμους και οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι είναι πολύ επικίνδυνο να εκτίθεται κανείς σε τέτοιες συνθήκες αφού μπορεί να υποστεί κρυοπαγήματα μέσα σε μερικά λεπτά.

Από την Δευτέρα παραμένουν κλειστά τα σχολεία στο Γουισκόνσιν, το Μίσιγκαν, την Ιντιάνα, το Ιλινόι και την Άιοβα, ενώ εκκλησίες και κοινωνικά κέντρα ανέστειλαν ορισμένες δραστηριότητές τουος. Στο Γουισκόνσιν έκλεισαν επίσης τα δικαστήρια και οι περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες.

Περίπου χίλιες πτήσεις έχουν ματαιωθεί από χθες στα δύο αεροδρόμια του Σικάγο.

Οι βορειοανατολικές ΗΠΑ ετοιμάζονται επίσης για τα πρώτα χιόνια από σήμερα το απόγευμα. Στην Ουάσινγκτον, οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες και τα σχολεία θα κλείσουν δύο ώρες νωρίτερα. Η θερμοκρασία θα πέσει σημαντικά το βράδυ και μπορεί να σχηματιστεί παγετός.

Η κακοκαιρία έχει φτάσει μέχρι την Τζόρτζια, όπου έχει ήδη ξεκινήσει να χιονίζει, σύμφωνα με τις φωτογραφίες που ανήρτησε στο Twitter η μετεωρολογική υπηρεσία.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
Φωτογραφίες: Reuters

Τι είναι ο πολικός στρόβιλος (polar vortex) και γιατί μας ενδιαφέρει; Πολλές φορές παρερμηνεύεται αυτό το φαινόμενο όταν βρίσκεται στην επικαιρότητα κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Συχνά γίνεται λόγος για “πολική δίνη” ή, ορθότερα, τον πολικό στρόβιλο κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Στα πλαίσια του “αγώνα δρόμου” για ενημέρωση (;) δεν είναι λοιπόν λίγες οι φορές που μία τόσο εντυπωσιακή ατμοσφαιρική διάταξη, όπως ο πολικός στρόβιλος, παρερμηνεύεται και παρουσιάζεται σαν ένα πρωτόγνωρο μετεωρολογικό φαινόμενο. Για το λόγο αυτό, και προς “αποφυγή παρεξηγήσεων”, το παρόν άρθρο έχει ως στόχο την ορθή ενημέρωση σχετικά με τον πολικό στρόβιλο. Τμήματα του παρακάτω κειμένου τα δανειστήκαμε από την μετεωρολογική υπηρεσία των ΗΠΑ.

 

 

Ο πολικός στρόβιλος, λοιπόν,:

1) ΕΙΝΑΙ ένας μόνιμος, μεγάλης κλίμακας κυκλώνας (βαρομετρικό σύστημα χαμηλών πιέσεων) που εντοπίζεται στην ατμόσφαιρα και των δύο πόλων της Γης.
2) Υπάρχει ΠΑΝΤΑ, αλλά εμφανίζεται ενισχυμένος κατά τη διάρκεια του χειμώνα και εξασθενημένος κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
3) Σε αρκετές περιπτώσεις κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ΔΙΑΤΑΡΑΣΣΕΤΑΙ με αποτέλεσμα την αποκοπή ενός μέρους του, το οποίο στη συνέχεια κινείται προς νότο πηδαλιουχούμενο από τον αεροχείμαρρο, όπως συμβαίνει κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών.

Ο πολικός στρόβιλος:

1) ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ κάποιο νέο ατμοσφαιρικό φαινόμενο.
2) ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ κάτι που εντοπίζεται κοντά στην επιφάνεια της Γης, αλλά μία ατμοσφαιρική διάταξη της ανώτερης ατμόσφαιρας.
3) ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ένα φαινόμενο που μπορεί να γίνει άμεσα αντιληπτό όπως οι ανεμοστρόβιλοι ή οι κεραυνοί.
4) ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ένα φαινόμενο άμεσα επικίνδυνο για τον άνθρωπο, αν και ο Αρκτικός ατμοσφαιρικός αέρας που συνδέεται με αυτόν μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο.

Πρέπει να τονιστεί πως ο πολικός στρόβιλος δεν αποτελεί κάποια νέα σπουδαία ανακάλυψη της επιστήμης, όπως, δυστυχώς, διατείνονται αρκετά διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης από την Ελλάδα και όχι μόνο. Αντί της δαιμονοποίησης του, θα ήταν καλό να αφιερώσουμε ελάχιστο χρόνο για να μάθουμε τι πραγματικά είναι.

 

Ο πολικός στρόβιλος
Ο πολικός στρόβιλος είναι μία επίμονη μεγάλης κλίμακας κυκλωνική κυκλοφορία του ατμοσφαιρικού αέρα, η οποία παρατηρείται στα μέσα και ανώτερα στρώματα της τροπόσφαιρας και της στρατόσφαιρας. Το κέντρο αυτής της κυκλοφορίας εντοπίζεται πάνω από τους πόλους του πλανήτη μας. Θα πρέπει να σημειωθεί πως ο πολικός στρόβιλος είναι ένας τύπος κυκλοφορίας του οποίου το “αποτύπωμα” είναι ορατό μόνο στην ανώτερη ατμόσφαιρα (τυπικά πάνω από τα 5 km) και σε καμία περίπτωση στην επιφάνεια.

Ο πολικός στρόβιλος της Αρκτικής χαρακτηρίζεται από την παρουσία ισχυρών δυτικών ζωνικών ανέμων στα μεσαία και ανώτερα στρώματα της τροπόσφαιρας και της στρατόσφαριας (περιστρόφη με φορά αντίθετη από αυτή των δεικτών του ρολογιού. Εξαιτίας της παρουσίας του στροβίλου, το στρώμα του ατμοσφαιρικού αέρα επάνω ακριβώς από την περιοχή του πόλου απομονώνεται και αναπτύσσει εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η θερμοκρασία της στρατόσφαιρας στο ύψος των 10 hPa μπορεί να πέσει ακόμα και στους -70 με -80 C.

 

Οι περιπτώσεις και οι επιπτώσεις του σπασίματος του πολικού στροβίλου

Η θέρμανση της στρατόσφαιρας πάνω από την αρκτική περιοχή, λοιπόν, μπορεί να είναι ένα γεγονός που υποδεικνύει το σπάσιμο του πολικού στροβίλου. Ένα επεισόδιο στρατοσφαιρικής θέρμανσης ωστόσο, δεν χαρακτηρίζεται μόνο από άνοδο της θερμοκρασίας στην στρατόσφαιρα, αλλά και από αλλά και από μεταβολή της ροής από αριστερόστροφη σε δεξιόστροφη. Δεν αρκεί δηλαδή μόνο μία απλή θέρμανση στην τροπόσφαιρα, αλλά και μεταβολή της ροής σε αντικυκλωνική. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται κατανοητό ότι ο πολικός στρόβιλος εξασθενεί και, στην πράξη εκθρονίζεται, για να αντικατασταθεί από ένα αντικυκλωνικό σύστημα.

Για να συμβεί το παραπάνο επεισόδιο, χρειαζόμαστε ένα ισχυρό αντικυκλωνικό σύστημα (στην περίπτωση της Ευρώπης τον Αζορικό αντικυκλώνα) να επεκταθεί βορειότερα. Τότε, καθώς η κυκλοφορία εντός τέτοιου συστήματος είναι δεξιόστροφη, προκαλεί, όπως συχνά αναφέρεται στη “μετεωρολογική αργκό”, σπάσιμο του πολικού στροβίλου και ψυχρές αέριες μάζες (μέρος δηλαδή του πολικού στροβίλου) κατευθύνονται σε νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη, με αποτέλεσμα την εξασθένησή του στην περιοχή από την οποία προέρχεται.