Τι είναι οι κεραυνοί και πως προστατευόμαστε από αυτούς; Με αφορμή την επερχόμενη κακοκαιρία Ήρα αποφασίσαμε να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα . Το άρθρο είναι του  Τάσου Καρανίκα Ηλεκτρολόγου Μηχανικόυ του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου .

 

Κεραυνικές υπερτάσεις

Γενικα

Οι κεραυνοί είναι μια παροδική ,υψηλή τρέχουσα ηλεκτρική εκκένωση η πορεία της οποίας μετριέται σε χιλιόμετρα.Ο κεραυνός εμφανίζεται όταν κάποια περιοχή της ατμόσφαιρας επιτυγχάνει μια ηλεκτρική φόρτιση αρκετά μεγάλη ώστε τα ηλεκτρικά πεδία που συνδέονται με τη φόρτιση προκαλούν την ηλεκτρική διάσπαση του αέρα.Ο κεραυνός δημιουργείται κυρίως σε νέφη καταιγίδας ,αν και κεραυνοί έχουν εμφανιστεί και σε χιονοθύελλες και νέφη πάνω απο ηφαίστεια που εκρήγνυνται και ακόμη και σε καθαρό ουρανό.

Κατηγορίες

Διακρίνονται σε 3 κατηγορίες:

  1. Εντός του ίδιου του νέφους:Ο κεραυνός εντός του ίδιου νέφους είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος εκφορτίσεως.Στην περίπτωση ,αυτή η εκκένωση  λαμβάνει χώρα ανάμεσα στο ανώτερο θετικό και κατώτερο αρνητικό κέντρο του χωρικού φορτίου.Η διάρκεια εκκένωσης είναι μεγάλη και το ρεύμα της έχει τιμές απο μερικές εκατοντάδες εως 1000Amperes.Η διαδικασία συμβαίνει μέσα στο νέφος ,ένω έξω απο το νέφος φαίνεται ως διαχέουσα λαμπρότητα που τρεμοσβήνει.
  2. Μεταξύ των νεφών:Κεραυνοί αυτού του τύπου εκδηλώνονται σε ύψος μεγαλύτερο απο 1km και μικρότερο των 12km.Οι κεραυνοί αυτοί έχουν μεγάλο  μήκος κεραυνικού τόξου ,έως και 40km.
  3. Μεταξύ νέφους και γής και αντίστροφα:Οι κεραυνοί αυτοί παρατηρούνται είτε όταν το ηλεκτρικό πεδίο πάρει την κρίσιμη τιμή πλησίον του νέφους (εκκένωση κατερχόμενη) ,είτε όταν το ηλεκτρικό πεδίο πάρει την κρίσιμη τιμή πλησίον της γής (εκκένωση ανερχόμενη).

Οι κεραυνοί μεταξύ νέφους και γής είναι η πιο καταστροφική και επικίνδυνη μορφή κεραυνού.

 

Τα κεραυνικά πλήγματα στον άνθρωπο διακρίνονται σε:

  1. Απευθείας πλήγματα
  2. Πλήγματα λόγω ανάστροφης διάσπασης .Για παράδειγμα κεραυνικό πλήγμα σε δέντρο ,διάσπαση του αέρα (ηλεκτρικό τόξο) και τελικώς πλήγμα στον άνθρωπο.
  3. Πλήγματα λόγω της αναπτυσσόμενης στο έδαφος βηματικής τάσης.

Επιπτώσεις και προστασία

  • Καρδιοπνευμονικές επιπλοκές
  • Απώλεια συνείδησης
  • Παραπληγία
  • Κώμα
  • Εσωτερική αιμορραγία
  • Αιματώματα
  • Εγκάυματα
  • Αλλοίωση κερατοειδούς
  • Αποκόλληση αμφιβληστροειδούς
  • Βλάβη οπτικού νέυρου
  • Διάτρηση τυμπάνου

Απευθείας κεραυνικά πλήγματα στον άνθρωπο σπάνια συναντώνται.Οι περισσότερες περιπτώσεις κεραυνικών πληγμάτων σε άνθρωπο σχετίζονται με τις βηματικές τάσεις.

Έτσι στην ύπαιθρο σε περίπτωση καταιγίδας καλό είναι να αποφεύγεται η παραμονή κάτω απο ψηλά δένδρα ή ψηλούς τοίχους.Επίσης καλό είναι να μην στέκεται κανείς όρθιος ,καθώς το πεδίο στο ανθρώπινο σώμα είναι αυξημένο και μπορεί να προσελκύσει κεραυνό ,όπως επίσης και τα πόδια να παραμένουν κλειστά ,για αποφυγή βηματικών τάσεων.

Αλεξικέραυνο τύπου βαλβίδας

Είναι ουσιαστικά μη γραμμικές αντιστάσεις όπου στην συχνότητα του δικτύου (50hz) αποτελεί ανοικτοκύκλωμα και στις συχνότητες του κεραυνικού μετώπου βραχυκύκλωμα με το οποίο άγεται όλο το φορτίο προς την γή.

Για ζωντανή καιρική ενημέρωση και πλούσιο φωτογραφικό υλικό γίνετε μέλη της ομάδας μας στο facebook  ΕΔΩ