Ο Άρης είναι ένας πλανήτης για τον οποίον ακόμα ξέρουμε λίγα. Ήδη έχουμε όμως μία βάση δεδομένων για να γνωρίσουμε την μετεωρολογία του κόκκινου πλανήτη.

 

Τα μετεωρολογικά δεδομένα που κατέγραψε το ρομποτικό όχημα Curiosity, το οποίο έμεινε στον κόκκινο πλανήτη για 458 sols (1 sol = 1 ημέρα στον πλανήτη Άρη, στην οποία ο πλανήτης κάνει μία πλήρη περιστροφή γύρω από τον εαυτό του), ήταν άκρως ενδιαφέροντα. Μάθαμε λοιπόν ότι ο Άρης παρουσιάζει εποχές όπως και η Γη, αλλά ο πλανήτης είναι αρκετά ψυχρότερος και ξηρότερος. Οι επιστήμονες συμπεραίνουν επίσης ότι ο Άρης στο παρελθόν έμοιαζε περισσότερο στη Γη, με μία πιο πυκνή ατμόσφαιρα, υψηλότερες θερμοκρασίες και τρεχούμενο νερό στην επιφάνειά του. Αυτό που δεν γνωρίζουμε ακόμα είναι το πως κατέληξε ο κόκκινος πλανήτης στη σημερινή του μορφή.

Στη συνέχεια, η αποστολή Insight προσεδαφίστηκε στον Άρη τον Οκτώβριο του 2018 με σκοπό να συλλέξει πληροφορίες για την ατμόσφαιρα και την τεκτονική του πλανήτη, ώστε να γίνει τελικά αναπαράσταση της ζωής του από την δημιουργία του έως σήμερα.

Τα μετεωρολογικά δεδομένα που λαμβάνονται από τα όργανα μέτρησης προέρχονται από την περιοχή Elysium Planitia, η οποία βρίσκεται κοντά στον “ισημερινό” του πλανήτη, σε γεωγραφικό πλάτος 1.8° Βόρειο και υψόμετρο -2600 μέτρα. Να σημειωθεί εδώ ότι ως σημείο μηδέν έχει οριστεί το σημείο με ατμοσφαιρική πίεση τα 610.5 Pascals ή αλλιώς 6 mb (η μέση ατμοσφαιρική πίεση στην επιφάνεια της Γης είναι 1015mb). Αυτό είναι το τριπλό σημείο του νερού στον Άρη, στο οποίο μπορεί να βρίσκεται σε αέρια, υγρή και στερεή μορφή.

 

 

Πάμε να ρίξουμε μία ματια στα εποχιακά στοιχεία από τότε που προσεδαφίστηκε το Insight στον κόκκινο πλανήτη. Στο ακόλουθο γράφημα, ο γήινος χρόνος φαίνεται στο επάνω μέρος, ενώ στον κάτω άξονα φαίνονται η μέρες στον Άρη (sols). Οι κατακόρυφες χρωματισμένες στήλες διαχωρίζουν τις επχές στον Άρη.

Το πρώτο γράφημα απεικονίζει μέση ημερήσια θερμοκρασία (μαύρη γραμμή) και ημερήσια ελάχιστη/μέγιστη θερμοκρασία με τις γκρι μπάρες. Φαίνεται πως αν και η μέση θερμοκρασία δεν παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις μέσα σε ένα έτος κυμαίνοντας γύρω στους -60°C, η θερμοκρασιακή διαφορά μέσα σε μία μέρα είναι τρομακτική φτάνοντας ένα εύρος ακόμα και 90°C. Φαίνεται πως ένα βράδυ μέσα στην άνοιξη η θερμοκρασία μπορεί να πέσει και κάτω από τους -100°C, ενώ μία καλοκαιρινή ή φθινοπωρινή ημέρα μπορεί να ξεπεράσει και τους 0°C.

Το δεύτερο γράφημα δείχνει την ατμοσφαιρική πίεση, η οποία φαίνεται να εμφανίζει σημαντική μείωση το καλοκαίρι λόγω πιθανώς και της αύξησης θερμοκρασίας, η οποία έχει ως αποτέλεσμα και μία πιο αραιή ατμόσφαιρα.

Στο τρίτο και τέταρτο γράφημα φαίνεται η ταχύτητα και η διεύθυνση του ανέμου αντίστοιχα. Αν και δεν υπάρχει απαραίτητα ευκρινής τάση όσον αφορά την ταχύτητα, φαίνεται πως τους θερινούς μήνες είναι πιο αυξημένη ξεπερνώντας τα 20m/s ή αλλιώς τα 9 μποφόρ μέσα σε μία τυπική ημέρα. Η μέση ημερήσια ταχύτητα πάντως κυμαίνεται στα 3-4 μποφόρ (~5m/s). Όσον αφορά τη διεύθυνση του ανέμου το καλοκαίρι οι άνεμοι είναι νοτιάδες, ενώ τις υπόλοιπες εποχές πνέουν από βορειοδυτικές διευθύνσεις.

Το τελευταίο διάγραμμα δείχνει την αδιαφάνεια της ατμόσφαιρας. Πρόκειται για ένα μέτρο της ποσότητας του ηλιακού φωτός που μπλοκάρεται εξαιτίας της σκόνης. Φαίνεται πως τους χειμερινούς μήνες παρατηρείται μία αύξηση της αδιαφάνειας, η οποία ίσως να υπονοεί και πιο ασταθείς συνθήκες και επεισόδια καταιγίδων σκόνης.

 

Τονίζουμε ότι τα δεδομένα αφορούν συγκεκριμένο σημείο κοντά στον ισημερινό του Άρη. Αυτό σημαίνει ότι άλλες περιοχές του πλανήτη μπορεί να έχουν διαφορετικά κλιματικά χαρακτηριστικά.

 

 

Πηγή γραφήματος: NASA/JPL-Caltech/Cornell/CAB

 

 

Περισσότερες λεπτομέρεις μπορείτε να βρείτε και στα παρακάτω Links:

mars.nasa.gov

weather.com

www.abc.net.au