Posts

Είναι η πρώτη φορά που διαστημική συσκευή παράγει οξυγόνο σε άλλο πλανήτη

Ένα επιστημονικό όργανο πάνω στο ρομποτικό ρόβερ Perseverance στον Άρη πέτυχε για πρώτη φορά να παράγει οξυγόνο, όπως ανακοίνωσε η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA).

Είναι η πρώτη φορά που μία διαστημική συσκευή παράγει οξυγόνο σε έναν άλλο πλανήτη, ένα ορόσημο με μεγάλη σημασία για τις μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές αποίκισης. Είναι, επίσης, ακόμη μία πρωτιά για την αποστολή του Perseverance, μετά την επιτυχή πρώτη πτήση ενός μικρού ρομποτικού ελικοπτέρου, του Ingenuity, τη Δευτέρα στον Άρη.

 

Το όργανο του πειράματος MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment) παρήγαγε το οξυγόνο στον αρειανό κρατήρα Jezero, μέσω μετατροπής του διοξειδίου του άνθρακα της ατμόσφαιρας, κάνοντας ένα πρώτο σημαντικό βήμα για την επιτόπια παραγωγή οξυγόνου είτε για πυραυλικά καύσιμα είτε για αναπνεύσιμο αέρα.

Η αραιή ατμόσφαιρα του Άρη διαθέτει απειροελάχιστο οξυγόνο και αποτελείται κατά 96% από διοξείδιο του άνθρακα, συνεπώς θα μπορούσε να σκοτώσει γρήγορα έναν άνθρωπο που θα την ανέπνεε. Το MOXIE, που έχει μέγεθος φρυγανιέρας, απορροφά τον αρειανό τοξικό αέρα και διαχωρίζει -με μία διαδικασία ηλεκτρόλυσης που αναπτύσσει θερμοκρασία περίπου 800 βαθμών Κελσίου- τα μόρια του άνθρακα από εκείνα του οξυγόνου. Στη συνέχεια αποβάλλει τον άχρηστο άνθρακα και κρατά το πολύτιμο οξυγόνο, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί.

Το πρώτο τεστ παρήγαγε περίπου 5,4 γραμμάρια οξυγόνου, «αρκετά για να κρατήσουν έναν αστροναύτη υγιή για περίπου δέκα λεπτά κανονικής δραστηριότητας», σύμφωνα με τη NASA. Το MOXIE, προς το παρόν, μπορεί να παράγει περίπου δέκα γραμμάρια οξυγόνου την ώρα.

Ασφαλώς, οι πύραυλοι που καίνε υγρό οξυγόνο θα χρειαστούν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες για να μπορέσουν να εκτοξευθούν από τον Άρη. Για παράδειγμα, η εκτόξευση τεσσάρων αστροναυτών από τον «κόκκινο» πλανήτη θα απαιτήσει περίπου 7.000 κιλά πυραυλικών καυσίμων και 25.000 κιλά οξυγόνου.

Κάποια μέρα, στο μέλλον, σύμφωνα με τη NASA, μπορεί να σταλούν στον γειτονικό πλανήτη πολύ μεγαλύτερες μονάδες MOXIE, ικανές για μαζική παραγωγή οξυγόνου, πριν φθάσουν εκεί οι πρώτοι άνθρωποι.

Η NASA σχεδιάζει να παράγει οξυγόνο περίπου δέκα φορές στη διάρκεια της αποστολής του εξάτροχου Perseverance (το οποίο έφθασε στον Άρη φέτος στις 18 Φεβρουαρίου με στόχο να αναζητήσει ίχνη ζωής), δοκιμάζοντας να το κάνει σε διαφορετικές ώρες της ημέρας, τοποθεσίες και θερμοκρασίες.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ, Καθημερινή

Η καταστροφή του ηλιακού συστήματος προβλέπεται νωρίτερα από όσο πιστεύαμε

Τίποτα στον πλανήτη μας δεν κρατάει για πάντα. Έτσι και το ηλιακό μας σύστημαμια μέρα θα πάψει να υπάρχει. Μία μέρα δεν θα είναι τίποτα περισσότερο από ένα κρύο, σκοτεινό και νεκρό κομμάτι βράχου.

Σύμφωνα με νέες προσομοιώσεις, μετά τον θάνατο του ηλιακού συστήματος θα χρειαστούν μόλις 100 δισεκατομμύρια χρόνια για τους υπόλοιπους πλανήτες να πέσουν στον γαλαξία.

Οι αστρονόμοι και οι φυσικοί προσπαθούν να ξεγελάσουν την τελική μοίρα του ηλιακού συστήματος εδώ και τουλάχιστον εκατοντάδες χρόνια.

“Η κατανόηση της μακροπρόθεσμης δυναμικής σταθερότητας του ηλιακού συστήματος αποτελεί μια από τις παλαιότερες αναζητήσεις της αστροφυσικής, που ανιχνεύει τον ίδιο τον Νεύτωνα, ο οποίος εικάζει ότι οι αμοιβαίες αλληλεπιδράσεις μεταξύ των πλανητών θα οδηγούσαν τελικά το σύστημα να είναι ασταθές”, έγραψαν οι αστρονόμοι Jon Zink του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας και του Λος Άντζελες, ο Konstantin Batygin του Caltech και ο Fred Adams του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν στο νέο τους έγγραφο.

Πρόβλημα Ν-Σωμάτων

Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των σωμάτων που συμμετέχουν και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους σε ένα δυναμικό σύστημα, τόσο πιο περίπλοκο είναι το σύστημα που μεγαλώνει και τόσο πιο δύσκολο είναι να προβλεφθεί. Αυτό στην αστροφυσική, ονομάζεται πρόβλημα Ν-Σωμάτων.

Λόγω αυτής της πολυπλοκότητας, είναι αδύνατο να προβλεφθούν οι τροχιές των αντικειμένων του Ηλιακού Συστήματος μετά από συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα.

Αλλά, αν καταλάβουμε τι πρόκειται να συμβεί στο Ηλιακό μας Σύστημα, θα μπορούσαμε ίσως να καταλάβουμε κάποια πράγματα για το πως θα εξελιχθεί το Σύμπαν, σε χρονικές κλίμακες πολύ μεγαλύτερες από την τρέχουσα των 13,8 δισεκατομμυρίων ετών.

Ίσως το ηλιακό σύστημα να καταρρεύσει νωρίτερα

Το 1999, οι αστρονόμοι προέβλεπαν ότι το Ηλιακό Σύστημα θα καταρρεύσει σιγά-σιγά μέσα σε μια περίοδο τουλάχιστον δισεκατομμυρίων χρόνων.

Αυτός ήταν ο χρόνος που θα χρειαζόταν για τον συντονισμό των τροχιών από τον Δία και τον Κρόνο που θα οδηγούσαν στον διαχωρισμό από τον Ουρανό.

Σύμφωνα με την ομάδα του Zink, αυτός ο υπολογισμός άφησε κάποιες σημαντικές επιρροές που θα μπορούσαν να διαταράξουν το Ηλιακό Σύστημα νωρίτερα από όσο πιστεύαμε.

Σε περίπου 5 δισεκατομμύρια χρόνια, καθώς ο ήλιος πεθαίνει, θα διογκωθεί σε έναν κόκκινο γίγαντα, κατακλύζοντας τον Ερμή, την Αφροδίτη και τη Γη.

Όταν θα συμβεί αυτό σχεδόν η μισή μάζα του θα εκτοξευτεί στο διάστημα με αστρικούς ανέμους. Η υπόλοιπη λευκή μάζα που θα μείνει θα είναι περίπου το 54% της τρέχουσας ηλιακής μάζας.

Αυτή η μαζική απώλεια θα χαλαρώσει τη βαρυτική πρόσφυση του Ήλιου στους υπόλοιπους πλανήτες, τον Άρη και τους εξωτερικούς γίγαντες αερίου και πάγου, τον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα.

Επιπλέον, καθώς το Ηλιακό Σύστημα περιστρέφεται γύρω από το γαλαξιακό κέντρο, άλλα αστέρια πρέπει να πλησιάζουν αρκετά για να διαταράξουν τις τροχιές των πλανητών, περίπου μία φορά κάθε 23 εκατομμύρια χρόνια.

Οι προσομοιώσεις και τα συμπεράσματα

Με αυτές τις πρόσθετες επιρροές που λαμβάνονται υπόψη στους υπολογισμούς τους, η ομάδα διεξήγαγε 10 προσομοιώσεις Ν-Σωμάτων, για τους εξωτερικούς πλανήτες, χρησιμοποιώντας το ισχυρό Shared Hoffman2 Cluster.

Αυτές οι προσομοιώσεις χωρίστηκαν σε δύο φάσεις: μέχρι το τέλος της μαζικής απώλειας του Ήλιου και της φάσης που ακολουθεί.

Αν και 10 προσομοιώσεις δεν είναι ένα ισχυρό στατιστικό δείγμα, η ομάδα διαπίστωσε ότι ένα παρόμοιο σενάριο έπαιζε κάθε φορά.

Οι εξωτερικοί πλανήτες έχουν μεγαλύτερη τροχιά από τον Ήλιο, αλλά παραμένουν σχετικά σταθεροί. Ο Δίας και ο Κρόνος, ωστόσο, έχουν έναν σταθερό συντονισμό 5:2, δηλαδή για κάθε πέντε φορές που ο Δίας περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο, ο Κρόνος περιστρέφεται δύο φορές.

Αυτές οι διευρυμένες τροχιές, καθώς και τα χαρακτηριστικά του πλανητικού συντονισμού, καθιστούν το σύστημα πιο επιρρεπές σε διαταραχές περνώντας αστέρια.

Μετά από 30 δισεκατομμύρια χρόνια, τέτοιες αστρικές διαταραχές μπλέκουν αυτές τις σταθερές τροχιές σε χαοτικές, με αποτέλεσμα την ταχεία απώλεια του πλανήτη. Όλοι εκτός από έναν πλανήτη ξεφεύγουν από τις τροχιές τους.

Αυτός ο τελευταίος, μοναχικός πλανήτης κολλάει για άλλα 50 δισεκατομμύρια χρόνια, αλλά η μοίρα του είναι σφραγισμένη.

Τελικά χάνεται και αυτός από τη βαρυτική επιρροή των περασμένων αστεριών. Τελικά, σε 100 δισεκατομμύρια χρόνια αφότου ο Ήλιος συρρικνωθεί, το Ηλιακό Σύστημα δεν θα υπάρχει πια.

Αυτό είναι ένα πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα από αυτό που προτάθηκε το 1999.

Ωστόσο, οι ερευνητές σημειώνουν ότι αυτό το συμπέρασμα προκύπτει από τις τρέχουσες παρατηρήσεις του τοπικού γαλαξιακού περιβάλλοντος και τις αστρικές εκτιμήσεις των πτήσεων. Αυτό δεν σημαίνει ότι μελλοντικά δεν μπορεί να αλλάξουν.

Ακόμα κι αν αλλάξουν οι εκτιμήσεις του χρονοδιαγράμματος για τον θάνατο του Ηλιακού Συστήματος, χρειάζονται ακόμη πολλά δισεκατομμύρια χρόνια. Η πιθανότητα να μπορέσει η ανθρωπότητα να την δει είναι πολύ μικρή.

Πηγή: Ecozen.gr

Εντοπίστηκε το πιο μακρινό κβάζαρ. Μαύρη τρύπα στο κέντρο του.

Το κβάζαρ βρίσκεται στον γαλαξία J0313-1803 και είναι τουλάχιστον 1.000 φορές πιο λαμπρό από όλον τον δικό μας γαλαξία.

Σε απόσταση 13,03 δισ. ετών φωτός από τη Γη και μόνο 670 εκατ. χρόνια μετά τη«Μεγάλη Έκρηξη» (Μπιγκ Μπανγκ), όταν δηλαδή το σύμπαν είχε μόλις το 5% της σημερινής ηλικίας του, μία διεθνής ομάδα αστρονόμων ανακάλυψε το πιο μακρινό και άρα πιο πρώιμο κβάζαρ (λαμπρό ενεργό γαλαξιακό πυρήνα) στο σύμπαν, το οποίο «φιλοξενεί» στο κέντρο του και μια τεράστια μαύρη τρύπα.

Το κβάζαρ, που βρίσκεται στον γαλαξία J0313-1803 και είναι τουλάχιστον 1.000 φορές πιο λαμπρό από όλον τον δικό μας γαλαξία, φιλοξενεί και τροφοδοτείται ενεργειακά από μία τεράστια μαύρη τρύπα, ισοδύναμη με τη μάζα άνω των 1,6 δισεκατομμυρίων ήλιων, η οποία είναι η πιο πρώιμη αυτού του μεγέθους που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα. Το απρόσμενα μεγάλο μέγεθός της για τόσο πρώιμη μαύρη τρύπα εξέπληξε τους επιστήμονες, οι οποίοι δυσκολεύονται να εξηγήσουν την ύπαρξή της σε μία τόσο νεαρή φάση του σύμπαντος, καθώς θεωρητικά δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για να γίνει τόσο μεγάλη, π.χ. μέσω συγχώνευσης μικρότερων μελανών οπών.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον κινεζικής καταγωγής Φάιγκε Γουάνγκ του Αστεροσκοπείου Στιούαρντ του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Αστροφυσικής «Astrophysical Journal Letters», καθώς και σχετική παρουσίαση σε συνέδριο της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας. Ο προηγούμενος κάτοχος του ρεκόρ μακρινότερου κβάζαρ είχε ανακαλυφθεί πριν τρία χρόνια και ήταν 20 εκατομμύρια έτη φωτός πιο κοντά στη Γη και είχε μόνο τη μισή μάζα.

Η υπερμεγέθης μαύρη τρύπα στο κέντρο του νέου κβάζαρ υπολογίστηκε ότι «καταπίνει» κάθε χρόνο μία μάζα ισοδύναμη με 25 ήλιους. Αντίθετα, η μαύρη τρύπα στο κέντρο του δικού μας γαλαξία βρίσκεται σχεδόν σε ύπνωση. Η ενέργεια που απελευθερώνεται από το κβάζαρ τροφοδοτεί ένα ισχυρό ρεύμα ιονισμένου αερίου που εκτινάσσεται με ταχύτητα περίπου του ενός πέμπτου της ταχύτητας του φωτός.

Τα κβάζαρ πιστεύεται ότι προκύπτουν από τεράστιες μαύρες τρύπες που καταβροχθίζουν την πέριξ ύλη, όπως αέρα ή και ολόκληρα άστρα, δημιουργώντας έτσι έναν περιστρεφόμενο δίσκο καυτών υλικών γύρω από τη μαύρη τρύπα. Λόγω της τεράστιας παραγόμενης ενέργειας, τα κβάζαρ, που παρομοιάζονται με πυρσούς κοσμικών διαστάσεων, είναι ανάμεσα στις πιο φωτεινές πηγές στο σύμπαν, συχνά ξεπερνώντας σε λάμψη και τους ίδιους τους γαλαξίες τους. Όταν οι μαύρες τρύπες των κβάζαρ δεν έχουν τίποτε άλλο πια να «φάνε» στον γαλαξία τους, σταματούν να μεγαλώνουν.

Πηγή: Ethnos.gr

Το «Αστέρι της Βηθλεέμ» θα εμφανιστεί στον ουρανό για πρώτη φορά τα τελευταία 800 χρόνια

Ένα εντυπωσιακό αστρονομικό φαινόμενο που θα λάβει χώρα τις επόμενες ημέρες.

Οι δύο μεγαλύτεροι πλανήτες στο ηλιακό σύστημα, ο Δίας και ο Κρόνος, θα εμφανιστούν πιο κοντά ο ένας στον άλλο στο νυχτερινό ουρανό κατά τη διάρκεια της εβδομάδας των Χριστουγέννων, σε μια προσέγγιση που θα συμβεί για πρώτη φορά τα τελευταία 800 χρόνια, λένε οι αστρονόμοι.

Και οι δύο γίγαντες του πλανητικού μας συστήματος, πλησιάζουν σταδιακά ο ένας τον άλλο από τις αρχές του καλοκαιριού και θα εμφανιστούν σχεδόν ως ένας «διπλός πλανήτης» στις 21 Δεκεμβρίου.

Στην κοντινότερη θέση τους μετά από πολλές εκατοντάδες χρόνια, οι δύο πλανήτες θα εμφανίζονται πως απέχουν λιγότερο από το πλάτος ενός «γεμάτου» φεγγαριού – από το χειμερινό ηλιοστάσιο και μέχρι την ημέρα των Χριστουγέννων.

Ο Γερμανός αστρονόμος, Γιοχάνες Κέπλερ, έγραψε το 1614 ότι πίστευε πως το «αστέρι της Βηθλεέμ» στην ιστορία της Γέννησης θα μπορούσε να ήταν «σύνοδος του Δία και του Κρόνου».

Παρόλο που η Αφροδίτη δεν θα είναι ορατή ως μέρος της διάταξης των πλανητών του 2020, θα εξακολουθεί να αποτελεί ένα εντυπωσιακό αστρονομικό θέαμα, με όσους βρίσκονται στον Ισημερινό να έχουν ρτην καλύτερη θέα, ωστόσο η «σύνοδος» θα είναι ορατή και σε άλλα μέρη του κόσμου.

Πηγή: Protothema.gr

 

Η πρώτη, ταχύτατη εκπομπή ραδιοκυμάτων (FRB) στον Γαλαξία μας καταγράφηκε από αστρονόμους, με πιθανή πηγή έναν αστέρα νετρονίων magnetar, σε απόσταση 30.000 ετών φωτός από τον Ήλιο μας

Για περισσότερο από μία δεκαετία, οι αστρονόμοι προσπαθούσαν να εντοπίσουν την προέλευση των μυστηριωδών και στιγμιαίων εκπομπών ραδιοκυμάτων που κατέφταναν από μακρινούς γαλαξίες. Τώρα οι επιστήμονες ανακάλυψαν την πρώτη «έκρηξη» από τον δικό μας γαλαξία, φτάνοντας ως την πιθανότερη πηγή του, ένα μικρό περιστρεφόμενο κατάλοιπο αστέρα που είχε καταρρεύσει στο παρελθόν.
Η απρόσμενη ανακάλυψη προσφέρει στους επιστήμονες πολύτιμα δεδομένα που ενισχύουν την θεωρία ότι τα FRB, προέρχονται από αστέρες νετρονίων, τα magnetars που απομένουν μετά από πανίσχυρες εκρήξεις supernovae. «Είναι η πιο λαμπρή εκπομπή ραδιοκυμάτων που έχει ποτέ εντοπιστεί στον Γαλαξία μας» εξηγεί η αστροφυσικός Daniele Michilli του πανεπιστημίου McGill University στο Μόντρεαλ, που εργάζεται στην ομάδα διαχείρισης του καναδικού τηλεσκοπίου Chime. Η πρώτη εκπομπή FRB είχε παρατηρηθεί το 2007, όταν ο Duncan Lorimer και ο φοιτητής του David Narkevic διερεύνησαν τα αρχεία παρατηρήσεων από το ραδιοτηλεσκόπιο Parkes στην Αυστραλία. Εκείνη η εκπομπή είχε διαρκέσει λιγότερο από 5 milliseconds και η προέλευσή της παρέμεινε ανεξήγητη, όπως και οι δεκάδες που ακολούθησαν – όλες εκτός του δικού μας Γαλαξία.
Η τελευταία ανακάλυψη έγινε στις 28 Απριλίου, όταν το τηλεσκόπιο Chime εντόπισε μια εκπομπή FRB διάρκειας ενός millisecond από την περιοχή που βρίσκεται το magnetar SGR1935+2154. Οι υψηλής ενέργειας αναλαμπές FRB είναι από τα πιο ισχυρά και μυστηριώδη φαινόμενα στο Σύμπαν, καθώς οι επιστήμονες δεν έχουν καταφέρει να βρουν μια απόλυτα ικανοποιητική εξήγηση για τη δημιουργία και την προέλευση τους.
Σε χρόνο πολύ μικρότερο του ενός δευτερολέπτου, απελευθερώνεται ενέργεια πάνω από 100 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου και αυτή είναι η πρώτη φορά που οι επιστήμονες συγκεντρώνουν παρητηριασιακά δεδομένα που δείχνουν ότι τα magnetar -μια ειδική υποκατηγορία των pulsar- είναι πιθανό να προκαλούν FRB.
Οι ερευνητές έκαναν τέσσερις σχετικές δημοσιεύσεις στο περιοδικό “Nature” και στη συνέντευξη τύπου επεσήμαναν πως εκτιμούν ότι τα magnetars μπορούν να παράγουν κάποιες FRB, αν όχι όλες, χωρίς να μπορούν να αποκλειστούν άλλες πιθανές πηγές. «Επικρατεί μεγάλο μυστήριο, όσον αφορά το τι παράγει αυτές τις μεγάλες εκρήξεις ενέργειας, τις οποίες έως τώρα έχουμε δει να έρχονται από το μισό σύμπαν. Είναι η πρώτη φορά που μπορέσαμε να συσχετίσουμε μια από αυτές τις εξωτικές FRBs με ένα μοναδικό αστροφυσικό αντικείμενο», δήλωσε ο επίκουρος καθηγητής φυσικής Κιγιόσι Μασούι του Πανεπιστημίου ΜΙΤ των ΗΠΑ. «Η συγκεκριμένη FRB, που προήλθε από τον δικό μας γαλαξία, είναι χιλιάδες φορές φωτεινότερη από οποιαδήποτε άλλη λάμψη magnetar έχουμε ποτέ δει», πρόσθεσε. Η εκπομπή συνοδεύτηκε και από μία έκρηξη ακτίνων X από την ίδια πηγή.
Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη απαντήσει στο ερώτημα πώς τα magnetars παράγουν FRB. Οι περισσότερες ισχυρές εκπομπές ραδιοκυμάτων στο σύμπαν παράγονται μέσω της λεγόμενης ακτινοβολίας συγχρότρου, κατά την οποία ένα αέριο με ηλεκτρόνια υψηλής ενέργειας, αλληλεπιδρά με μαγνητικά πεδία ,εκπέμποντας πολλή ενέργεια στις ραδιοσυχνότητες.
Με τον ίδιο μηχανισμό, παράγονται συχνά ραδιοκύματα από τεράστιες μαύρες τρύπες, όταν αυτές περιβάλλονται από καυτά αέρια. Όμως οι αστροφυσικοί υποψιάζονται ότι τα magnetars παράγουν ραδιοκύματα μέσω μιας εντελώς διαφορετικής διαδικασίας.
Πηγή: www.lifo.gr
Η Nasa μετέτρεψε σε μουσική την εικόνα του Γαλαξία μας

Η Nasa μας δίνει την δυνατότητα να ακούσουμε την μουσική του Γαλαξία μας. Αξιοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες, κατάφερε να μετατρέψει τα δεδομένα παρατήρησης τηλεσκοπίων, σε ήχους.

Η ηχητική επεργασία δεδομένων δεν είναι κάτι νέο, ωστόσο είναι η πρώτη φορά που εικόνες του γαλαξία μας μετατράπηκαν σε μουσική. Η Nasa αξιοποίησε δεδομένα πολλών τηλεσκοπίων, μεταξύ αυτών είναι το διάσημο Hubble και το Chandra.

Ο συνδιασμός της οπτικής απεικόνισης και την ηχητικής επεξεργασίας, δίνουν αυτό το εξαιρετικό αποτέλεσμα.

 

Ο χάρτης που αποτυπώνει 11 δισ. ιστορίας και περιλαμβάνει 2 εκατ. γαλαξίες(video)

Ομάδα αστροφυσικών αποκάλυψε το μεγαλύτερο τρισδιάστατο μοντέλο του σύμπαντος που δημιουργήθηκε ποτέ.

Το Sloan Digital Sky Survey (SDSS), ένα έργο με τη συμμετοχή εκατοντάδων επιστημόνων σε δεκάδες ιδρύματα παγκοσμίως, συγκέντρωσε χιλιάδες δεδομένα και χαρτογράφησε το σύμπαν με τηλεσκόπια. Με αυτές τις μετρήσεις, που εκτείνονται σε περισσότερα από 2 εκατομμύρια γαλαξίες που σχηματίστηκαν πάνω από 11 δισεκατομμύρια χρόνια, οι επιστήμονες μπορούν τώρα να κατανοήσουν καλύτερα πώς αναπτύχθηκε το σύμπαν. Αναμφισβητητα, πρόκειται για ένα μοναδικό έργο στο χώρο της αστρονομίας.

«Γνωρίζουμε τόσο την αρχαία ιστορία του Σύμπαντος όσο και την πρόσφατη ιστορία, αλλά υπήρχε ένα ενοχλητικό κενό 11 δισεκατομμυρίων ετών», δήλωσε ο κοσμολόγος Kyle Dawson του Πανεπιστημίου της Γιούτα, ο οποίος ηγήθηκε της ομάδας που ανακοίνωσε τα ευρήματα του SDS.

«Επί πέντε χρόνια, εργαζόμαστε για να καλύψουμε αυτό το κενό και χρησιμοποιούμε αυτές τις πληροφορίες για να περιγράψουμε μερικές από τις σημαντικότερες εξελίξεις στην κοσμολογία την τελευταία δεκαετία», δήλωσε ο Dawson.

Ο χάρτης αποκάλυψε τα πρώιμα υλικά που «καθορίζουν τη δομή του Σύμπαντος», ξεκινώντας από τη στιγμή που το Σύμπαν ήταν μόλις 300.000 ετών.

«Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τον χάρτη για να μετρήσουν μοτίβα και σήματα από διαφορετικούς γαλαξίες και να καταλάβουν πόσο γρήγορα το σύμπαν επεκτάθηκε σε διαφορετικά σημεία της ιστορίας. Το να κοιτάς πίσω στο διάστημα επιτρέπει μια ματιά στο παρελθόν. Αυτές οι μελέτες μας επιτρέπουν να συνδέσουμε όλες αυτές τις μετρήσεις σε μια πλήρη ιστορία της εξέλιξης του Σύμπαντος», δήλωσε ο Will Percival του Πανεπιστημίου Waterloo.

Η ομάδα εντόπισε επίσης «ένα μυστηριώδες αόρατο συστατικό του Σύμπαντος που ονομάζεται σκοτεινή ενέργεια», από τότε, το σύμπαν εξακολούθησε να επεκτείνεται «γρηγορότερα», ανέφερε.

Πηγή: Forbes.com, Lifo.gr

Σε όλους έχει δημιουργηθεί κάποια στιγμή η απορία σχετικά με τις μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν σε άλλους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος.

Σε αυτό το άρθρο αναφέρεται συνοπτικά η γνώση που μέχρι σήμερα έχουμε:

 

1. Άρης

Είναι γνωστό ότι ο Άρης έχει μια πολύ λεπτή ατμόσφαιρα, η οποία δυσκολεύεται να κρατήσει τη ζέστη που φτάνει από τον ήλιο. Ως αποτέλεσμα, η επιφάνειά του είναι στεγνή και ξηρή και τεράστιοι κυκλώνες σκόνης σχηματίζονται συχνά, αν και στο παρελθόν γνωρίζουμε ότι η αρειανή ατμόσφαιρα ήταν ικανή να συντηρεί ακόμα και τρεχούμενο νερό.

Επιπλέον, οι πόλοι του πλανήτη είναι καλυμμένοι με παγωμένο διοξείδιο του άνθρακα ή, αλλιώς, ξηρό πάγο και τρομακτικές αμμοθύελλες θερίζουν την επιφάνειά του με την πρώτη ευκαιρία. Και δεν μιλάμε για τις καταιγίδες σκόνης που συναντά κανείς στη Γη, αλλά για θύελλες που μπορούν να καλύψουν ολόκληρο τον πλανήτη, μέσα σε λίγες μέρες.

Όσο για τις θερμοκρασίες που θα συναντήσουν οι επίδοξοι… άποικοι του Άρη, αυτές κυμαίνονται, στον αρειανό ισημερινό, από την άνεση των 20 βαθμών Κελσίου τη μέρα μέχρι την φονική παγωνιά των -50 βαθμών Κελσίου το βράδυ. Όχι και οι ιδανικότερες συνθήκες για να φτιάξει κανείς σπίτι. Και ας υποστηρίζουν αρκετοί ότι από τα κόκκινα εδάφη του ξεκίνησε το ταξίδι της ζωής για τη Γη.

Η σχεδόν ανύπαρκτη ατμόσφαιρα του Άρη

 

2. Αφροδίτη

Αν ψάχνουμε για ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς μπορεί να μοιάζει στο μέλλον η Γη, αν συνεχίσουμε να τροφοδοτούμε το φαινόμενο του θερμοκηπίου, αρκεί μια ματιά στην Αφροδίτη. Η ατμόσφαιρά της αποτελείται, κυρίως, από διοξείδιο του άνθρακα και είναι τόσο παχιά, ώστε να παγιδεύει περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία από όση μπορούμε να φανταστούμε.

Στην επιφάνειά της, τα θερμόμετρα, κυριολεκτικά, σπάνε. Για όλη τη διάρκεια του χρόνου, ο υδράργυρος παραμένει, σχετικά, σταθερός και δεν πέφτει πολύ κάτω από τους 480 βαθμούς Κελσίου. Συν τοις άλλοις, στην Αφροδίτη δεν βρέχει νερό, αλλά θειικό οξύ, το οποίο είναι εξαιρετικά διαβρωτικό και προκαλεί σοβαρά εγκαύματα στην ανθρώπινη σάρκα.

Δεν είναι για αυτό, όμως, που πρέπει να ανησυχούμε περισσότερο, αν πατήσουμε ποτέ το πόδι μας στον γειτονικό πλανήτη, αφού η όξινη βροχή εξατμίζεται από την υψηλή θερμοκρασία, πριν φτάσει στο έδαφος. Το μεγάλο πρόβλημα είναι οι βίαιες συγκρούσεις που προκαλούνται, όταν το θειικό οξύ συναντήσει τα υπολείμματα νερού που βρίσκονται στην ατμόσφαιρα.

Μην ξεχνάμε και το χιόνι από βασάλτη και απομεινάρια μετάλλων που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα. Όπως καταλαβαίνουμε, λοιπόν, παρόλο που το όνομά της το κρύβει καλά, η Αφροδίτη είναι κανονική κόλαση για τον άνθρωπο. Μέχρι σήμερα, δεν έχουμε καταφέρει να στείλουμε ούτε οχήματα που να αντέξουν πάνω από δύο ώρες στην επιφάνειά της.

Η επιφάνεια της Αφροδίτης, διάσπαρτη από κρατήρες και εμφανή τα σημάδια ηφαιστιακής δραστηριότητας

 

3. Δίας

Εκτός από το να πρωταγωνιστεί σε θεωρίες για το Άστρο της Βηθλεέμ, ο Δίας είναι γνωστός και για τις πραγματικά “βασιλικές” καταιγίδες που σαρώνουν την επιφάνειά του. Η διασημότερη από αυτές έχει όνομα: Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα. Τόσο μεγάλη, που στην περιοχή που καλύπτει θα μπορούσε να χωρέσει ο πλανήτης μας, η Γη, τρεις ολόκληρες φορές.

Για να πάρουμε μια γεύση των καιρικών συνθηκών που επικρατούν στον γίγαντα αερίων, αρκεί να αναλογιστούμε ότι η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα μαίνεται όπως ένας τυφώνας, εδώ και τέσσερις αιώνες, ενώ μια άλλη, μικρότερη, αλλά ολοένα και αυξανόμενη σε μέγεθος καταιγίδα, γνωστή σαν Οβάλ ΒΑ, κινείται με τις ίδιες αστρονομικές ταχύτητες.

Επιπροσθέτως, στον Δία, περισσότερα από 30 μεγάλα ρεύματα αέρα κινούνται, συνεχώς, σε όλο τον πλανήτη και σε αντίθετες κατευθύνσεις, φτάνοντας ταχύτητες 480 χιλιομέτρων την ώρα. Είναι τέτοια η ταχύτητά τους, που μπορούν να συγκρατούν τις μαινόμενες καταιγίδες που περιγράψαμε παραπάνω στη θέση τους.

Τα σύννεφα του Δία (οι λωρίδες που διακρίνονται στην επιφάνειά του) είναι, στην πραγματικότητα, παγωμένη αμμωνία, αφού οι θερμοκρασίες στο σημείο της ατμόσφαιρας όπου σχηματίζονται δεν ανεβαίνουν πάνω από τους -140 βαθμούς Κελσίου. Πρόσφατα, ανακαλύψαμε ότι στον Δία μπορεί να βρέχει διαμάντια. Πολύτιμα στη Γη, ενδεχομένως θανατηφόρα, όταν πέφτουν από ψηλά.

Δεν είναι πίνακας του Βαν Γκογκ, είναι ένα κοντινό των σύννεφων που στροβιλίζονται γύρω από τη Μεγάλη Ερυθρή Κηλίδα του Δία

 

4. Ερμής

Ως ο κοντινότερος πλανήτης στον ήλιο, δεν θα μπορούσε παρά να “φλέγεται”. Πράγματι, όταν βρίσκεται στο κοντινότερο σημείο της τροχιάς του από το άστρο μας, οι 430 βαθμοί Κελσίου είναι ο κανόνας, στην επιφάνειά του. Ωστόσο, δεδομένου ότι, ουσιαστικά, δεν έχει καθόλου ατμόσφαιρα που να συγκρατεί τη ζέστη, ο υδράργυρος πέφτει μέχρι και τους -180 βαθμούς Κελσίου το βράδυ. Μη νομίζετε, όμως, ότι οι εναλλαγές μέρας – νύχτας είναι συχνές. Ο πλανήτης, σε αντίθεση με τον συνονόματό του θεό, δεν φημίζεται για την ταχύτητά του. Συγκεκριμένα, η περιστροφή του είναι τόσο αργή, ώστε να έχει μόλις μιάμιση μέρα σε κάθε χρόνο. Άρα, ξεχάστε τα σκωτσέζικα ντους από τον καιρό. Ο επισκέπτης, είτε θα καεί είτε θα παγώσει, αναλόγως με το που θα προσγειωθεί.

Φωτογραφία του νότιου πόλου του Ερμή

 

5. Κρόνος

Οι άνεμοι είναι το θέμα σε αυτόν τον αέριο γίγαντα. Οι ταχύτητές τους μπορούν να φτάσουν μέχρι και τα 1610 χιλιόμετρα την ώρα. Για σκοπούς σύγκρισης, αναφέρουμε ότι οι υψηλότερες ταχύτητες μη ανεμοστροβιλικών ανέμων που καταγράφηκαν ποτέ στη Γη, στις 10 Απριλίου 1996, κατά τη διάρκεια του Κυκλώνα Ολίβια στην Αυστραλία, μετά βίας ξεπέρασαν τα 400 χιλιόμετρα την ώρα. Μάλιστα, στο βόρειο ημισφαίριο του Κρόνου, μαίνονται δύο τόσο μεγάλες καταιγίδες που μπορούν να περιγραφούν μόνο με τη λέξη εξωπραγματικές. Η μία από αυτές έχει εξάγωνο σχήμα, αντί για το κατά κανόνα σφαιρικό των καιρικών συστημάτων, με μήκος πλευράς, σχεδόν, ίσο με τη διάμετρο της Γης. Η άλλη έχει διάμετρο 10000 χιλιόμετρα, όσο η απόσταση Αθήνας – Αριζόνα. Κι αν ήταν μόνο τις ταχύτητες των ανέμων που μαίνονται στο εσωτερικό των τεράστιων καταιγίδων του Κρόνου που είχαμε για να ανησυχούμε, θα ήταν καλά. Κοντά στην επιφάνεια του πλανήτη, ο άνθρακας στην ατμόσφαιρα πιέζεται και σχηματίζεται γραφίτης. Ακόμα πιο κοντά, σχηματίζονται διαμάντια. Και όλα αυτά, παρασύρονται από τον αέρα, ταξιδεύοντας σαν σφαίρες.

Η περιστρεφόμενη δίνη στο κέντρο της εξάγωνης καταιγίδας μοιάζει υπέροχα όμορφη, αλλά είναι εξίσου δολοφονική

Η τεραστίων διαστάσεων εξάγωνη, φονική καταιγίδα που μαίνεται στον βόρειο πόλο του Κρόνου

 

6. Ποσειδώνας

Ο πιο μακρινός πλανήτης του ηλιακού συστήματος, μετά τον αποχαρακτηρισμό του Πλούτωνα, έχει καιρό παρόμοιο με εκείνον των παραπάνω γιγάντων της διαστημικής μας γειτονιάς, του Δία και του Κρόνου. Δηλαδή, ανέμους και καταιγίδες σε εξωπραγματικά μεγέθη και βροχή διαμαντιών. Ξεχωρίζει λόγω του ρεκόρ που κατέχει ως “οικοδεσπότης” του πιο βίαια γρήγορου ανέμου που έχουμε καταγράψει στο ηλιακό μας σύστημα, ταχύτητας 2415 χιλιομέτρων την ώρα. Οι ριπές του ανέμου πιάνουν αυτές τις ταχύτητες εξαιτίας της επίπεδης επιφάνειας του Ποσειδώνα και άρα, της απουσίας τριβής.

Αυτή η φωτογραφία του Ποσειδώνα αποκαλύπτει ένα στρώμα πανταχού παρούσας ομίχλης που καλύπτει τον πλανήτη, σχηματίζοντας ένα ημιδιαφανές στρώμα.

 

7. Ουρανός

Εδώ μιλάμε για πραγματικά φονικό κρύο. Ο Ουρανός είναι ο πιο παγωμένος από τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος με θερμοκρασίες που πέφτουν μέχρι τους -224 βαθμούς Κελσίου, σαν συνοδευτικό σε όλα τα “καλά” του καιρού που συναντά κανείς σε έναν αέριο γίγαντα: τεράστιοι τυφώνες και βροχή πολύτιμων λίθων.

Σπάνια φωτογραφία του συστήματος δακτυλίων του Ουρανού. Τα άκρα των δακτυλίων φαίνονται στη Γη μόνο κάθε 42 χρόνια.

Λεπτομέρεια από φωτογραφία του πλανήτη Ουρανού

 

Bonus: Πλούτωνας

Μόνο και μόνο επειδή ο Πλούτωνας δεν συγκαταλέγεται, πλέον, ανάμεσα στους πλανήτες, δεν μπορούμε να τον αφήσουμε έξω από τη λίστα μας, αφού μεγαλώσαμε μαθαίνοντας να τον υπολογίζουμε ως τον τελευταίο πλανήτη της γειτονιάς μας. Και πλανήτης ή όχι, έχει και αυτός μοναδικά καιρικά φαινόμενα, για να υπερηφανεύεται. Το απίθανο με αυτόν τον νάνο πλανήτη, λοιπόν, είναι ότι η εντυπωσιακά ελλειπτική του τροχιά προκαλεί τεράστιες διακυμάνσεις θερμοκρασίας: Όταν βρίσκεται στο πιο μακρινό σημείο από τον ήλιο παγώνει εντελώς, ενώ όταν τον πλησιάζει, τα αέρια που τον αποτελούν θερμαίνονται, δημιουργώντας μία αεριώδη ατμόσφαιρα και δρα περισσότερο σαν κομήτης. Κάτι σαν δύο σε ένα.

Χάρτης της επιφάνειας του Πλούτωνα με βάση φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από τηλεσκόπια. Η χρωματική ανομοιομορφία οφείλεται, μάλλον, στην πολύπλοκη κατανομή των παγετών που μεταναστεύουν σε όλη την επιφάνεια, ανάλογα την τροχιά και τις εποχές.

 

Πηγή: Pathfinder.gr

Όταν αναλογιζόμαστε το αχανές σύμπαν, η ανθρώπινη σκέψη συνήθως εστιάζει στα βασικά – αντιδιαμετρικά χαρακτηριστικά του: το φως και το απόλυτο κενό.

Η επιστήμη έχει καταδείξει ότι η πανταχού παρούσα ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία διαμορφώνει την αντιλαμβανόμενη – από τα φυσικά και τεχνητά ανθρώπινα αισθητήρια – μορφή του σύμπαντος. Και ο ήχος; Έχει κάποια υπόσταση στην παραπάνω μορφή; Υπάρχει ήχος στο σύμπαν; Πως προκύπτουν οι ηχητικές καταγραφές που βλέπουν κατά καιρούς το φως της δημοσιότητας, κυρίως στο διαδίκτυο, ως δεδομένα από τους διάφορους διαστημικούς οργανισμούς;

Όπως επεξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Φλώρος «λαμβάνοντας υπ’ όψιν τη φυσική υπόσταση του ήχου, όπως τον αντιλαμβανόμαστε μέσω του συστήματος της ακοής, η ομιλία στοχεύει να απαντήσει στα παραπάνω ερωτήματα και, ταυτόχρονα, μέσα από την παρουσίαση συγκεκριμένων εφαρμογών, να αναδείξει τις δυνατότητες, επιστημονικές και δημιουργικές, όπου συνεπάγεται η ηχητική αναπαράσταση (ή ηχοποίηση) δεδομένων και παραμέτρων του σύμπαντος.
Η εξέλιξη της επιστήμης στον τομέα της μελέτης του σύμπαντος βασίζεται κυρίαρχα στην πανταχού παρούσα ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που καταλαμβάνει ένα πολύ ευρύ φάσμα συχνοτήτων και διαμορφώνει την αντιλαμβανόμενη – από τα φυσικά και τεχνητά ανθρώπινα αισθητήρια – μορφή του σύμπαντος, είτε αυτή γίνεται αντιληπτή κατευθείαν διά γυμνού οφθαλμού, είτε μέσω οπτικών τηλεσκοπίων, είτε μέσω ειδικών δεκτών καταγραφής ραδιοσημάτων».

Συγκεκριμένα, τονίζει, ξεκινώντας από τις βασικές έννοιες της κυματικής υπόστασης του ήχου, η ντετερμινιστική φύση του ηχητικού φαινομένου εξετάζεται υπό το πρίσμα της υποκειμενικής ακουστικής αντίληψης, όπως αυτή ορίζεται από σύνθετους ψυχοακουστικούς μηχανισμούς, πλέον ως ακουστό γεγονός.

«Το αποτέλεσμα του ανωτέρω συνδυασμού του αντικειμενικού και του υποκειμενικού έχει αποδώσει ερευνητικούς καρπούς: νέες τεχνικές ηχητικής αναπαράστασης ή απλούστερα ηχοποίησης δεδομένων (sonification), μέσω των οποίων, η απλά, ή και σύνθετα δομημένη πληροφορία μπορεί να μετατραπεί σε ήχο, ο οποίος μετατρέπεται σε φορέα μετάδοσης του αρχικού περιεχομένου με μεγάλη αντιληπτή ακρίβεια» επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Φλώρος και προσθέτει «δεδομένου ότι χωρίς ένα κατάλληλο μέσο διάδοσης, όπως είναι ο γήινος αέρας, δεν είναι δυνατή η διάδοση του οποιουδήποτε ήχου στο σύμπαν, οι παραπάνω τεχνικές αναλαμβάνουν να αντιμετωπίσουν το φυσικά ανέφικτο: να μετατρέψουν ηλεκτρομαγνητικά δεδομένα που συλλέγονται από το σύμπαν, ως απόρροια αστρονομικών και κοσμολογικών φαινομένων που ορίζουν την ίδια την εξέλιξή του, σε ακουστική πληροφορία, η οποία μπορεί να γίνει αντιληπτή και κατανοητή από ανθρώπους, ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου ή και εθνικής και πολιτισμικής προέλευσης».

«Οι ηλιακές καταιγίδες», εξηγεί ο αν. καθηγητής, «οι εκρήξεις υπερκαινοφανών, ακόμα και τα προσφάτως επιβεβαιωμένα βαρυτικά κύματα αποτελούν μερικά παραδείγματα φαινομένων που ήδη έχουν τύχει ηχοποίησης με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Το ίδιο και οι “ήχοι” από τους πλανήτες του ηλιακού συστήματος, όπως αυτοί δημιουργήθηκαν από κατάλληλους ακουστικούς μετασχηματισμούς του συλλεγόμενου από διαστημικά σκάφη ηλεκτρομαγνητικού αποτυπώματός τους, ή ακόμα και η έννοια του χωρόχρονου, όπως αυτή μπορεί να γίνει αντιληπτή μέσω της αναπαραγωγής ηχητικού περιεχομένου σε περισσότερες των τριών διαστάσεων. Και η μετατροπή αυτή, μπορεί να αφορά αμιγώς την επιστημονική έρευνα, προσφέροντας στους επιστήμονες νέα απεικονιστικά εργαλεία και διευκολύνοντας έτσι την μελέτη και πρόοδο στο πεδίο της αστρονομίας, της αστροφυσικής και της κοσμολογίας, συχνότερα όμως απευθύνεται στο ευρύ κοινό, με κύριο στόχο την “χωρίς-λόγια” διάδοση και εκλαΐκευση της επιστήμης. Το ηχητικό περιεχόμενο που συλλέγεται από το σύμπαν με τον τρόπο αυτό, καθίσταται ουσιαστικά ισοδύναμο με τις φωτογραφικές καταγραφές ουράνιων αντικειμένων και φαινομένων που είναι διαθέσιμες σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή. Παράλληλα όμως, τα τελευταία χρόνια, η ανωτέρω ηχοποίηση έχει αρχίσει να βρίσκει αποδοχή και στο δημιουργικό/καλλιτεχνικό πεδίο των σύγχρονων ψηφιακών τεχνών και της τέχνης του ήχου, κάποιες φορές ως μέσο ηλεκτρονικής ηχητικής ή μουσικής σύνθεσης και, κάποιες άλλες, ως φορέας αλληλεπίδρασης και αυτοσχεδιασμού με το καλλιτέχνη/δημιουργό».

Συμπερασματικά, η απάντηση στο ερώτημα του εάν οι ήχοι του σύμπαντος είναι μύθος ή πραγματικότητα, εξαρτάται, σύμφωνα με τον Κοσμήτορα της Σχολής Μουσικής & Οπτικοακουστικών Τεχνών, από την κλίμακα του σημείου θεώρησης.

«Σκεπτόμενοι με τα γήινα δεδομένα, οι ήχοι του σύμπαντος είναι μύθος, καταγραφές που δεν ανταποκρίνονται στον ανθρωποκεντρικό ορισμό του ήχου ως φυσικού και αντιληπτικού φαινομένου, και οι οποίες καθίστανται αντιληπτές μέσω ακουστικών μετασχηματισμών που ακολουθούν την φύση της ανθρώπινης ακοής. Σε συμπαντική όμως κλίμακα, ο μύθος γίνεται πραγματικότητα, ενσωματώνοντας κανόνες αισθητηριακής πολυπλοκότητας που ο άνθρωπος είναι αδύνατο ούτως ή άλλως να αντιληφθεί. Κανόνες οι οποίοι μας κρύβουν και τα μυστικά της πραγματικής ταυτότητας και όψης του σύμπαντος» επισημαίνει χαρακτηριστικά στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Αναπληρωτής Καθηγητής, Κοσμήτορας της Σχολής Μουσικής & Οπτικοακουστικών Τεχνών του Ιονίου Πανεπιστημίου, Ανδρέας Φλώρος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ