Δεν είναι εύκολο πάντα να εκτιμήσουμε την ένταση της χιονόπτωσης, αφού πολλοί σταθμοί δεν υποστήρίζουν τέτοια μέτρηση. Ωστόσο υπάρχει συσχέτιση μεταξύ έντασης χιονόπτωσης και ορατότητας.

 

Πολλοί μετεωρολογικοί σταθμοί ειδικά σε μέρη όπου η χιονόπτωση είναι περιστασιακό φαινόμενο μέσα στο χρόνο, δεν είναι εξοπλισμένοι με μία διατάξη που ονομάζεται χιονοκουβέρτα. Δηλαδή ουσιαστικά με μία αντίσταση που είναι τοποθετημένη στο βροχόμετρο, ώστε να λιώνει σε πρώτο χρόνο το χιόνι που πέφτει, έτσι ώστε να μετράει άμεσα και χωρίς σημαντικές απώλειες το ποσό του υετού που σημειώνεται.

 

Η εταιρεία APS Aviation σε συνεργασία με την καναδική Transportation Development Centre ανέλαβε ερευνητικό πρόγραμμα με σκοπό την αναβάθμιση της αντιπαγωτικής τεχνολογίας σε αεροσκάφη και αεροδρόμια.

 

Μετά από ανάλυση μετεωρολογικών δεδομένων από το δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών και παρατηρήσεων της Καναδικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας για την περίοδο 1995-2002 προέκυψε ο ακόλουθος πίνακας. Σημαντικό ρόλο παίζει τόσο ο φωτισμός της ατμόσφαιρας (μέρα/νύχτα) όσο και η θερμοκρασία, καθώς οι υγρές νιφάδες (σε θερμοκρασίες κοντά στην τήξη του πάγου) μπορούν να κρατήσουν μεγαλύτερη ποσότητα ύδατος πρακτικά.

 

Περισσότερες λεπτομέρειες θα βρείτε στην ίδια την εργασία:

Η κακοκαιρία Μήδεια συνοδεύτηκε από ένα περίεργο χιονιά που άφησε μία πικρή γεύση στην Θεσσαλονίκη. Δημιουργήθηκαν ερωτήματα που θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε απλά και κατανοητά.

 

Αν βρίσκετε ενδιαφέρον σε αυτ΄οτο άρθρο τότε μάλλον πρέπει να ακολουθήσετε και την ομάδα μας στο facebook ΕΔΩ.

 

Τα απαγορευτικά στοιχεία για μεγάλο χιονιά

Η προγνωστική ομάδα του Northmeteo θεωρήθηκε ως η πιο φειδωλή στον τρόπο προσέγγισης αυτής της κακοκαιρίας όσον αφορά την Θεσσαλονίκη. Υπήρχαν όμως στοιχεία που εξαρχής δεν μπορούσαμε να αγνοήσουμε. Ποιά είναι αυτά;

  1. Η ζώνη σύγκλισης ΒΒΔ και ΒΑ ανέμων πάνω από τον Θερμαϊκό ήταν μονίμως εκεί από το Σάββατο το πρωί έως και την Κυριακή το βράδυ. Τι σήμαινει αυτό; Ότι η συγκλίνοντες άνεμοι (λόγω της αρχήες διατήρησης των αερίων μαζών) αναγκάζονται να ακολουθήσουν ανοδική πορεία και άρα να προκύψουν ανοδικά ρεύματα. Αυτά τα ανοδικά ρεύματα προκαλούσαν νεφοποίηση και τελικά χιονοπτώσεις. Η ζώνη σύγκλισης όμως δεν αντιστοιχούσε σε δεδομένα ενός “ιστορικού” (όπως κάποιοι έσπευσαν να βαφτίσουν τη Μήδεια) χιονιά, διότι ο ΒΒΔ άνεμος δεν ήταν ιδιαίτερα ενισχυμένος. Έτσι, η σύγκλιση ήταν λιγότερο ισχυρή (σχήμα 1α).
  2. Το ρεύμα στα 700mb, δηλαδή στα 3km (εκεί οπού κανείς συναντά την κύρια μάζα των νεφών κατά μέσο όρο. Όσο αυτό ήταν νοτιοδυτικό (όλο το Σάββατο) το αποτέλεσμα των ανοδικών ρευμάτων της σύγκλισης μεταφερόταν σε περιοχές νοτιότερα της Θεσσαλονίκης. Όταν το ρεύμα άρχισε να στρέφεται σε ΝΝΔ μετά τις 4-5πμ στις 14/2/2021, τότε είδαμε σοβαρές εξάρσεις στις χιονοπτώσεις
  3. (σχήμα 1β)
  4. Το ανατολικό ρεύμα στα 925mb (δηλαδή στα 800-1000 μέτρα). Μην ξεχνάμε ότι έχουμε και έναν Χορτιάτη ανατολικά της πόλης. Οι ανατολικές ροές δρουν καταβατικά για την πόλη της Θεσσαλονίκης, δηλαδή ο αέρας που κατέρχεται από τις πλαγιές του Χορτιάτη θερμαίνεται αδιαβατικά και γίνεται πιο ξηρός. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα ήδη δημιουργηθέντα κατακριμνίσματα (εν προκειμένω χιονοπτώσεις) ψηλότερα, όταν εισέρχονται σε αυτό το στρώμα να υφίστανται εξάτμιση/εξάχνωση, και άρα τελικά στην επιφάνεια να φτάνουν αισθητά μειωμένα. Ο ίδιος άνεμος είναι αυτός που οφέλησε σε μεγάλο βαθμό τις δυτικότερες περιοχές της κεντρικής Μακεδονίας (σχήμα 1γ). Πάντως και εδώ ο άνεμος στράφηκε σε πιο βορειοανατολικό μέσα στην Κυριακή.

Σχήμα 1 – α. Ένταση/Διεύθυνση επιφανειακών ανέμων στην επιφάνεια της γης, β. στα 925mb και γ. στα 700mb, στις 14/2/2021 11:00, 14/2/2021 8:00 και 13/2/2021 20:00.

 

Ο χρονική στιγμή των εξάρσεων

Από το πρωί έως και το μεσημέρι της Κυριακής σημειώθηκαν ισχυρές κατά διαστήματα χιονοπτώσεις, οι οποίες έντυσαν την πόλη της Θεσσαλονίκης στα λευκά. Το ΝΝΔ ρεύμα στα 700mb, η σύγκλιση και η θέση του αυλώνα σε πιο ευνοϊκή θέση δημιούργησαν ένα ευνοϊκό περιβάλλον ώστε οι νεφώσεις να αναπτυχθούν περαιτέρω και να δώσουν ακόμα και εντυπωσιακές χιονοπτώσεις. Ένα εντυπωσιακό συμπέρασμα πάντως προκύπτει από την παρατήρηση των νιφάδων. Όσο η μεσαίων στρωμάτων διαταραχή βρισκόταν σε σημείο που δεν επηρέαζε άμεσα τη χιονόπτωση στην Θεσσαλονίκη, τα παγοκρυστάλλια είχαν ιδιαίτερα μικρό μέγεθος και σχήμα μικρού ροκανιδιού, κάτι που υποδεκνύει ότι προέρχονταν από χαμηλά νέφη σε θερμοκρασίες άνω των -8°C. Μετά τα ξημερώματα, τα παγοκρυστάλλια που βλέπαμε είχαν σχήμα εξαγωνικό (stellars και hexagonal plates) που δείχνει ότι προέρχονται από μεγαλύτερα ύψη, όπου οι θερμοκρασίες ήταν κάτω από -10°C (έως και περίπου -20°C, δηλαδή θεωρητικά έως και περίπου 5km ύψος). Αυτό ουσιαστικά δείχνει ότι υπήρχαν πυρήνες νεφών που είχαν μεγαλύτερη ανάπτυξη πάνω από την ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης αυτές τις ώρες.

Σχήμα 2 – α. Παγοκρυστάλλια από τις χιονοπτώσεις μέσα στο Σάββατο 13/2/2021, β. Παγοκρυστάλλια μετά την ενίσχυση του υετού από τα ξημερώματα της Κυριακής (14/2/2021) και μετά.

 

Χιόνιζε αλλά δεν έστρωνε – Γιατί;

Είναι να μην απορεί κανείς; Οι ισχυρές χιονοπτώσεις του μεσημεριού της Κυριακής δεν είχαν αντίκρυσμα στη χιονόστρωση. Αντί το ύψος του χιονιού να αυξάνει, μειωνόταν παρά τους -2.5°C που κατέγραφαν τα θερμόμετρα. Είναι αλήθεια ότι η θερμοκρασία, που καταγράφει ένα θερμόμετρο στα 5 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της γής, είναι διαφορετική από αυτήν που θα κατέγραφε στα πρώτα 20 εκατοστά πάνω από αυτήν. Τα υλικά της πόλης είναι τέτοια που μπορούν να απορροφούν θερμότητα και να την διατηρούν. Κατά τη διάρκεια των ισχυρών χιονοπτώσεων του μεσημεριού, η ηλιακή ακτινοβολία ήταν σχετικά έντονη, καθώς ο ήλιος σε αρκετές περιπτώσεις αχνοφαινόταν πίσω από τα σύννεφα. Τα υλικά της πόλης απορρόφησαν αρκετή θερμότητα, τόση ώστε πιθανότατα το αυστηρά παρεδάφιο στρώμα να αναπτύξει θερμοκρασίες άνω των 0°C. Ένας επιπλέον παράγοντας ήταν και η σύσταση των μεγάλων νιφάδων που σημειώνονταν. Τα συναθροίσματα των νιφάδων αποτελούνταν από “μπλεγμένα” ιδιαίτερα λεπτά εξαγωνικά παγοκρυστάλλια, τα οποία ήταν αρκετά ευαίσθητα σε θετικές θερμοκρασίες. Αυτές οι μεγάλες νιφάδες διαφοροποιούνται από άλλες που αποτελούνται από συναθροισμένα παγοκρυστάλλια που έχουν πρώτα περάσει από κάποιο στρώμα με αυξημένες ποσότητες υδρατμών και έχουν “χτίσει” ένα συμπαγές περίβλημα μέσω της μικροφυσικής διαδικασίας (riming), δηλαδή μέσω της παγοποίησης νεφοσταγονιδίων πάνω στους παγοκρύσταλλους. Νιφάδες που έχουν περάσει από την διαδικασία riming είναι ανθεκτικότερες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα που ίσως να ευνοούσε τη χιονόστρωση και τις μεσημβρινές ώρες.

Υπό συνθήκες πάντως, αυτός ο χιονιάς θα μπορούσε να προσφέρει στην πόλη της Θεσσαλονίκης έως και 10 εκατοστά στρωμένου χιονιού. Το να προβλέψεις ύψη χιονόστρωσης είναι όντως δύσκολο, όχι επειδή δεν μπορείς να προσδιορίσεις την τροχιά ενός χαμηλού 1-2 ημέρες πριν, αλλά επειδή πρέπει να εκτιμήσεις την ποσότητα βροχής με σχετική ακρίβεια και να λάβεις υπόψην σου όλους τους παράγοντες που μπορεί να μην ευνοήσουν την παραμονή του χιονιού πάνω στις επιφάνειες.

Ένα ντοκιμαντέρ μικρού μήκους, δίνει όλες τις πληροφορίες για τις θερμοκρασίες στην Ανταρκτική. Η Ανταρκτική είναι μακράν η πιο μυστηριώδης ήπειρος στη Γη. Χωρίς μόνιμο πληθυσμό, γνωρίζουμε πολύ λίγα για αυτό το παράξενο και άγονο τοπίο.

Αλλά η Ανταρκτική φιλοξενεί επίσης μερικές από τις πιο κρύες θερμοκρασίες που μπορεί να φανταστεί κανείς.

Σε ένα τόσο παγωμένο μέρος του πλανήτη μας, καταγράφεται θερμοκρασία -100 βαθμών Κελσίου, γεγονός που είχε σοκάρει τους επιστήμονες που είχαν εντοπίσει κάτι τέτοιο.

Το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ μικρού μήκος, δίνει ενδιαφέρουσες πληροφορίες, τόσο για τις ακραίες θερμοκρασίες αυτής της απομονωμένης ηπείρου, όσο και για τη γενικότερη κλιματολογία, γεωγραφία-γεωμορφολογία.

Περίπου 98% της Ανταρκτικής καλύπτεται από το Ανταρκτικό παγοκάλυμμα, ένα παγοκάλυμμα με μέσο πάχος τουλάχιστον 1,9 χλμ.

Η ήπειρος έχει περίπου το 90% του πάγου του πλανήτη (και συνεπώς το 70% του πόσιμου νερού του κόσμου). Αν όλος αυτός ο πάγος έλιωνε, η στάθμη της θάλασσας θα ανέβαινε περίπου 60 μέτρα.

Στο μεγαλύτερο μέρος του εσωτερικού της ηπείρου, η βροχόπτωση είναι πολύ χαμηλή, σχεδόν 20 mm ανά έτος.

Σε λίγες περιοχές μπλε πάγου η βροχόπτωση είναι μικρότερη από την απώλεια μάζας λόγω εξάχνωσης και έτσι η τοπική ισορροπία μάζας είναι αρνητική. Στις ξηρές κοιλάδες παρατηρείται το ίδιο φαινόμενο πάνω από βραχώδη βάση, με αποτέλεσμα ένα ξηρό τοπίο.

Μεγάλα ποσά υετού έχει δεχθεί το τελευταίο 24ώρο το σύνολο του νομού Αττικής. Ωστόσο κάποιες περιοχές του νομού έχουν βρεθεί στο επίκεντρο.

Αναλυτικότερα, κατά την διάρκεια της νύχτας τα φαινόμενα ήταν γενικευμένα και επηρέαζαν σχετικά ομοιόμορφα το σύνολο του νομού. Ωστόσο, από το ξημέρωμα και μετά τα φαινόμενα άρχισαν να αποκτούν έμφαση στις περιοχές που βρίσκονται κατά βάση ανατολικότερα και βορειότερα του κέντρου της πόλης στον νομό. Ακολουθεί χάρτης ημερήσιου υετού.

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή.

ΠΗΓΗ ΧΑΡΤΗ Stravon.gr.

Ας δούμε τις αιτίες που οδήγησαν σε αυτό το αποτέλεσμα. Καθώς το βαρομετρικό χαμηλό περνούσε νοτιοανατολικά της Αττικής μετά το ξημέρωμα, παρατηρήθηκε στροφή και ενίσχυση των ανέμων σε βορειοδυτικούς πάνω από σημαντικό κομμάτι του νομού με ταυτόχρονη διατήρηση των βόρειων-βορειανατολικών ανέμων στις περιοχές που αναφέραμε παραπάνω. Αυτό οδήγησε στην εμμονή των φαινομένων στις περιοχές που αναφέραμε κατά τις πρωινές ώρες.

Γιατί είχαμε την δημιουργία 2 διαφορετικών συγκλίσεων οι οποίες φαίνονται και στον παρακάτω χάρτη. 1) Σύγκλιση εξασθένισης βορειοδυτικού, ουσιαστικά στο βόρειο κομμάτι του νομού αλλά και μέσα στο λεκανοπέδιο αμέσως ανατολικότερα-βορειανατολικότερα του κέντρου. Για την ερμηνεία του φαινομένου θεωρούμε ένα πακέτο αέρα στο οποίο εισέρχεται παραπάνω αέρας από αυτόν που εξέρχεται, τότε ο πλεονάζων αέρας θα αναγκαστεί σε ανύψωση(αφού κάτω είναι το έδαφος). Εν συνεχεία λόγω και του υγρού ατμοσφαιρικού προφίλ έχουμε συμπύκνωση υδρατμών και νεφοποίηση. Έτσι όταν μέσα σε μια περιοχή(πακέτο αέρα) εξασθενεί ο βορειοδυτικός ( η κάθε άλλος άνεμος) έχουμε αυτό το φαινόμενο.

2) Σύγκλιση βορειοδυτικού με βορειανατολικό στα ανατολικά- βορειανατολικά του νομού. Όταν σε ένα πακέτο αέρα εισέρχονται αέριες μάζες από ανέμους διαφορετικών διευθύνσεων, συγκλίνουν στην περιοχή 2 διαφορετικοί άνεμοι. Τότε, πάλι έχουμε πλεονάζων ποσότητα αέρα η οποία αναγκάζεται σε ανύψωση. Εν συνεχεία αυτή η συγκλισογραμμή βδ-βα μέσω του βορειανατολικού στριμ κινούταν έστω και εξασθενημένη προς το λεκανοπέδιο.

 

ΠΗΓΗ METEOLOGIX ECWMF 11π.μ

Δύο μετεωρολογικοί σταθμοί που ξεχωρίσαμε είναι αυτός στην Μαλακάσα (βορειανατολική Αττική) με 232mm ημερήσιου υετού (232 λίτρα ανά τετραγωνικό μέτρο). Η Μαλακάσα επηρεάστηκε από το 2ο ειδος σύγκλισης που αναλύθηκε. Και ο σταθμός στο Νομισματοκοπείο, ανατολικό λεκανοπέδιο, που επηρεάστηκε κυρίως από το 1ο είδος σύγκλισης που αναλύσαμε. Σταθμοί ΕΔΩ και ΕΔΩ .

Στη Μετεωρολογία με τον όρο Άλως νοείται το φαινόμενο εκείνο που προκαλείται από τη διάθλαση και ανάκλαση του ηλιακού ή σεληνιακού φωτός επί των παγοκρυστάλλων των νεφών.

Συνεπώς απαντώνται δύο είδη άλω, οι ηλιακοί και οι σεληνιακοί.

Επειδή βασική προϋπόθεση είναι η δημιουργία των παγοκρυστάλλων δεν μπορεί να προκαλέσουν το φαινόμενο αυτό εκτός από νέφη που βρίσκονται σε ύψος πάνω από 6.000μ. Και τέτοια νέφη είναι τα λεγόμενα ανώτερα ή θυσανοστρώματα (Cirrostratus).

 

Με τον όρο «άλως» παρατηρούνται πολλά φαινόμενα ατελή, κύρια όμως εικόνα της άλω είναι εκείνη που παρατηρείται ως μέγας κύκλος σε απόσταση (ακτίνα) 22° έως 46° από το κέντρο της πηγής Ηλίου ή Σελήνης.

Στη πρώτη περίπτωση ο κύκλος έχει χρώμα λευκό, όταν όμως είναι έντονο το φαινόμενο το εσωτερικό είναι χρώμα ερυθρό με διάφορες χρωματικές ζώνες (πορτοκαλί, κίτρινη και σπανίως πράσινη) προς το εσωτερικό.

Πολύ σπάνια παρατηρείται και κυανή εξωτερική όλων.

Το μέρος του Ουρανού που περικλείει η άλως είναι πάντα ασθενέστερα φωτιζόμενο σε σχέση με την υπόλοιπη έκταση. Στη περίπτωση της ακτίνας των 46° οι παραπάνω χρωματισμοί είναι έντονα ευδιάκριτοι.

Αλλά συνήθως η Άλως αυτή δεν διακρίνεται ολόκληρη, αλλά μέρος αυτής πάνω από τον ορίζοντα. Σε σπάνια περίπτωση απέχει 90°, τότε παρατηρούνται δύο τόξα.

Ανάλογα της θέσης όμως που βρίσκεται ο Ήλιος ή η Σελήνη το φαινόμενο της άλω μπορεί να συνοδεύεται και με άλλα συναφή φαινόμενα όπως: στήλες, φωτεινός σταυρός, περιζενιθιακό τόξο κ.ά.
Στη Μετεωρολογία η μεν άλω η ηλιακή συμβολίζεται με κύκλο στον οποίο φέρεται κάθετος και οριζόντια διάμετρος ως σταυρός, ενώ η σεληνιακή άλως με άνω ημικύκλιο με οριζόντια διάμετρο και κάθετη ακτίνα (δηλαδή το μισό του συμβόλου της ηλιακής)

Γενικά το φαινόμενο αυτό ανήκει στι «υφεσιακές» καταστάσεις δηλαδή όταν ακολουθεί Ύφεση χωρίς αυτό όμως να αποτελεί και ασφαλές προγνωστικό κριτήριο καιρού παρότι συνήθως το ακολουθούν θύελλες.

Στα γεωγραφικά πλάτη, όπως της Ελλάδας το φαινόμενο αυτό μάλλον κρίνεται ασύνηθες αλλά όχι και σπάνιο ιδίως το θέρος και το μήνα Φεβρουάριο.

Πηγή: hellenicaworld.com

Η Μετεωρολογία γράφει Ιστορία

Η επιλογή του σημείου της σύγκρουσης με τους Πέρσες στη Σαλαμίνα ήταν άριστα μελετημένη από τους αρχαίους Έλληνες και καθόλου τυχαία, καθώς βασιζόταν στη γνώση των τοπικών κλιματολογικών συνθηκών. Αυτό δείχνει μία νέα μελέτη από το Κέντρο Ερεύνης Φυσικής της Ατμόσφαιρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας Αθηνών, με επικεφαλής τον ακαδημαϊκό καθηγητή Χρήστο Ζερεφό, η οποία δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Atmosphere.

Η Μετεωρολογία γράφει Ιστορία

Μπορείτε να ακολουθείτε το γκρουπ μας στο facebook και στο instagram, αλλά και το κανάλι μας στο youtube όπου αναμένεται συνεχής ενημέρωση με πλούσιο φωτο-βιντεο-ρεπορτάζ.

Ο φετινός Σεπτέμβριος σηματοδότησε την επέτειο των 2.500 ετών από τη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Στα τέλη του Σεπτεμβρίου του 480 π.Χ. ο ελληνικός στόλος, με μικρές δυνάμεις αλλά με άριστη τακτική και υπό την ηγεσία του Θεμιστοκλή, πραγματοποίησε μία από τις αποφασιστικότερες νίκες της ιστορίας. Η νέα μελέτη δείχνει ότι η εμπνευσμένη στρατηγική τού μεγάλου ηγέτη βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι οι αρχαίοι Έλληνες και ο ίδιος ο Θεμιστοκλής γνώριζαν τις κλιματολογικές συνθήκες και ιδιαίτερα τους ανέμους που έπνεαν στο στενό της Σαλαμίνας, προσαρμόζοντας τον στρατηγικό σχεδιασμό τους ανάλογα, ώστε να επωφεληθούν από την ημερήσια διακύμανσή τους.

Τα επιστημονικά ευρήματα δείχνουν πως ο συνδυασμός ενός βορειοδυτικού ανέμου που έπνεε κατά τη διάρκεια της νύχτας, με τη θαλάσσια αύρα που σηκώθηκε μετά τις 10:00, σχημάτισε μία «λαβίδα» ανέμου, η οποία, όσο περνούσε η μέρα, εγκλώβισε τον περσικό στόλο στη Σαλαμίνα. Η κλιματολογική ανάλυση του ανεμολογικού πεδίου στην περιοχή όπου διεξήχθη η ναυμαχία βασίστηκε στις διαθέσιμες μετρήσεις των μετεωρολογικών σταθμών στην περιοχή, καθώς και σε δεδομένα των κλιματικών και μετεωρολογικών μοντέλων ERA5 και WRF για το χρονικό διάστημα 1960-2019, παράλληλα με τις ιστορικές μαρτυρίες από τις αρχαίες πηγές («Ιστορίαι» του Ηρόδοτου, «Πέρσαι» του Αισχύλου κ.ά.).

Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της έρευνας, οι κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν σήμερα στην περιοχή είναι παρόμοιες με αυτές που επικρατούσαν πριν από 2.500 χρόνια. Η κυριότερη αιτία του μελτεμιού, που πνέει από βόρειες, γενικά, διευθύνσεις στο Αιγαίο κατά τη διάρκεια της θερμής περιόδου, είναι ο συνδυασμός του μουσωνικού χαμηλού, δηλαδή ενός θερμικού χαμηλού που δημιουργείται πάνω από την ευρύτερη περιοχή της Ινδικής Χερσονήσου, με τις υψηλές πιέσεις που επικρατούν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού πάνω από τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.

Ο παραπάνω συνδυασμός έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός ενισχυμένου βορείου ρεύματος στο Αιγαίο με την ονομασία «ετησίαι» (που σημαίνει «ετησίως επαναλαμβανόμενοι»). Οι εν λόγω κλιματολογικές συνθήκες περιγράφηκαν για πρώτη φορά από τον Αριστοτέλη στο βιβλίο του «Μετεωρολογικά». Σε τοπικό επίπεδο, η αποδυνάμωσή των μελτεμιών τον Σεπτέμβριο ευνοεί την επικράτηση μικρότερων συστημάτων κυκλοφορίας, όπως είναι οι θαλάσσιες αύρες (μπάτης-μπουκαδούρα).

Οι Έλληνες είχαν γνώση της τοπικής κλιματολογίας και προσάρμοσαν ανάλογα το στρατηγικό σχέδιό τους. Ο περσικός στόλος έλαβε θέσεις μάχης στην ακτή της Αττικής (Αμφιάλη-Πέραμα) κατά τη διάρκεια της νύχτας. Ωστόσο, με το πρώτο φως της ημέρας τα ελληνικά πλοία, αντί να προσπαθήσουν να διαφύγουν, όπως περίμεναν οι Πέρσες, εμφανίστηκαν επίσης παρατεταγμένα σε σχηματισμό μάχης από την πλευρά της Σαλαμίνας.

Όταν ο περσικός στόλος κινήθηκε εναντίον του ελληνικού, τα ελληνικά πλοία κινήθηκαν ανάποδα, κωπηλατώντας συντεταγμένα μέχρι την ακτή της Σαλαμίνας. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, αυτός ο ελιγμός αποτελούσε μέρος του στρατηγικού σχεδίου του Θεμιστοκλή και αποσκοπούσε στο να παρασύρει τους Πέρσες βαθύτερα μέσα στο στενό και να καθυστερήσει τη σύγκρουση, περιμένοντας την αλλαγή του ανέμου. Πράγματι, μετά τις 10:00 ο άνεμος στράφηκε σε νοτιοδυτικό (θαλάσσια αύρα) και μόνο τότε ξεκίνησε η ελληνική αντεπίθεση.

Η θαλάσσια αύρα, σε συνδυασμό με τη στενότητα του διαύλου, αποδιοργάνωσε τον περσικό στόλο. Τα ψηλότερα περσικά πλοία ήταν πιο δύσκολο να κυβερνηθούν, καθώς στρέφονταν πλάγια από τον άνεμο και το κύμα, και έτσι έγιναν εύκολος στόχος για τα έμβολα των ελληνικών τριήρεων. Επιπλέον, η ισχυρή νοτιοανατολική αύρα δεν επέτρεψε στους Πέρσες να ανοίξουν πανιά για να υποχωρήσουν γρήγορα προς τον ανοιχτό Σαρωνικό Κόλπο και να μεταφέρουν εκεί τη σύγκρουση.

Αυτό είχε ως συνέπεια, ένα μεγάλο μέρος του περσικού στόλου να χαθεί, ενώ τα υπόλοιπα πλοία διέφυγαν προς τον Κόλπο του Φαλήρου κατά τις απογευματινές ώρες, όταν οι άνεμοι ολοκλήρωσαν τον καθημερινό κύκλο τους και γύρισαν ξανά σε βορειοδυτικούς. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ο δυτικός άνεμος «Ζέφυρος» μετέφερε τα συντρίμμια του περσικού στόλου μέχρι την περιοχή του σημερινού Αγίου Κοσμά, σηματοδοτώντας το τέλος της περσικής παρουσίας στη Μεσόγειο.

Η ερευνητική ομάδα περιελάμβανε, πέρα από τον Χρήστο Ζερεφό, τους ερευνητές της Ακαδημίας Αθηνών Σταύρο Σολωμό, Ιωάννη Καψωμενάκη και Χρήστο Ρεπαπή, καθώς επίσης τον καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Δημήτρη Μελά. Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από το Μαριολοπούλειο – Καναγκίνειο Ίδρυμα Επιστημών Περιβάλλοντος.

πηγή:  www.physicsgg.me/

Τι είναι θερμοκρασιακή αναστροφή ακτινοβολίας;

Κυρίως κατά την περίοδο του φθινοπώρου, του χειμώνα και της άνοιξης παρατηρούμε ότι σε πολλές περιοχές της χώρας μας (κυρίως στα ηπειρωτικά) κατά τις βραδινές και πρωινές ώρες η θερμοκρασία σε πεδινά τμήματα είναι χαμηλότερη από ότι σε ορεινές περιοχές. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται θερμοκρασιακή αναστροφή ακτινοβολίας.

Αρχικά, ας δούμε τι ορίζουμε ως αναστροφή. Αναστροφή ονομάζεται ένα φαινόμενο κατά το οποίο η θερμοκρασία σε ένα ατμοσφαιρικό στρώμα αυξάνεται καθ ΄ύψος (αντί να μειώνεται όπως φυσιολογικά συμβαίνει). Το αναστροφικό στρώμα (εικόνα 1) χαρακτηρίζεται από την ένταση του (ρυθμός με τον οποίο αυξάνεται η θερμοκρασία καθ΄ ύψος), το πάχος του (δηλαδή τη διαφορά ύψους της βάσης του αναστροφικού στρώματος από την κορυφή του) και το ύψος του (δηλαδή το ύψος της κορυφής του). Να τονιστεί ότι συνήθως στο αναστροφικό στρώμα επικρατούν συνθήκες ευστάθειας που περιορίζουν την κατακόρυφη ανάμειξη του αέρα.

Εικόνα 1. Προφίλ κατώτερης τροπόσφαιρας κατά τη διάρκεια του φαινομένου της αναστροφής ακτινοβολίας

 

Αναστροφή ακτινοβολίας

 

Κατά  την διάρκεια της νύχτας το έδαφος εκπέμπει την ακτινοβολία που έχει απορροφήσει κατά την διάρκεια της ημέρας. Πρόκειται για υπέρυθρη ακτινοβολία που φέρει θερμική ενέργεια. Έτσι, το έδαφος ψύχεται, ψύχοντας και την υπερκείμενη στιβάδα αέρα. Η στιβάδα αέρα οποία μπορεί να εκτείνεται σε ύψος από μερικές δεκάδες έως και εκατοντάδες μέτρα.

Ταυτόχρονα απαιτείται όσο το δυνατόν πιο ανέφελος ουρανός, διότι τα νέφη απορροφούν μέρος της ακτινοβολίας που εκπέμπει το έδαφος και την επανεκπέμπουν προς αυτό μην αφήνοντας τελικά το έδαφος να ψυχθεί. Σε περίπτωση, λοιπόν, νεφελώδους ουρανού η δημιουργία αναστροφικού στρώματος αποτρέπεται.

Τέλος, μια ακόμα αναγκαία συνθήκη για τον σχηματισμό αναστροφής ακτινοβολίας είναι η επικράτηση ασθενών ανέμων. Με αυτόν τον τρόπο η υπερκείμενη του ψυχρού εδάφους αέρια μάζα δεν ανακυκλώνεται. Παραμένει στάσιμη και αποκτά τη θερμοκρασία του υποκείμενου εδάφους. Ο ψυχρός αέρας κοντά στο έδαφος όντας πυκνότερος εγκλωβίζεται και δεν αναμειγνύεται με τον θερμότερο υπερκείμενο αέρα.

Η φυσική διαδικασία της αναστροφής ευνοείται και λαμβάνει χώρα σε ηπειρωτικές περιοχές μακριά από την θάλασσα. Συμβαίνει κυρίως σε κλειστούς κάμπους-πεδιάδες και σε οροπέδια-λεκανοπέδια. Το αναστροφικό στρώμα που δημιουργείται από τους παράγοντες που αναλύθηκαν παραπάνω συνήθως διαλύεται τις προμεσημβρινές ώρες εκτός κι αν το πάχος της ομίχλης είναι σημαντικό, οπότε υπό συνθήκες άπνοιας η ομίχλη διατηρείται με αποτέλεσμα να αποτρέπει την ακτινοβολία να φτάνει στο έδαφος και να διατηρεί τις χαμηλές θερμοκρασίες στην επιφάνεια (εικόνα 2).

Εικόνα 2. Σχηματική αναπαράσταση του μηχανισμού που διατηρεί τις χαμηλές θερμοκρασίες επιφανείας κατά τη διάρκεια της ημέρας σε περίπτωση ομίχλης.

 

Κάθε άνοιξη, στις αλπικές περιοχές του κόσμου, λαμβάνει χώρα μια μετανάστευση διαφορετική από τις άλλες.

Οι «μετανάστες» είναι μονοκύτταροι οργανισμοί, άλγη όμοια με τα φύκια, αλλά αντί να ζει στη θάλασσα, ζει στο χιόνι. Τον χειμώνα τον περνάνε χωμένα βαθιά μέσα στο χιόνι. Την άνοιξη, ξυπνούν και κολυμπούν προς την επιφάνεια μέσα από τις χαραμάδες του χιονιού που λιώνει. Σε αυτή τη διαδρομή πολλαπλασιάζεται και φωτοσυνθέτει. Φτάνοντας στην επιφάνεια, έχει γίνει κόκκινο, δημιουργώντας το φαινόμενο που οι επιστήμονες ονομάζουν «ροζ χιόνι», «χιόνι καρπούζι» ή «ματωμένο χιόνι».

Γιατί το τελευταίο χιόνι του πλανήτη θα είναι

Το χρώμα προέρχεται από την ασταξανθίνης, έναν μοριακό ξάδερφο της χημικής ουσίας που κάνει τα καρότα πορτοκαλί. Είναι φωτοσυνθετικοί οργανισμοί που παράγουν βιολογικά αντιηλιακά μόρια για να προστατευθούν από τον ήλιο: απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία, θερμαίνονται και ουσιαστικά λιώνουν το χιόνι που βρίσκεται γύρω. «Η τήξη τα βοηθά πολύ», λέει στον New Yorker ο Ρόμαν Ντάιαλ, βιολόγος στο Alaska Pacific University. «Η επιφάνεια του χιονιού μπορεί να είναι ένα πολύ ξηρό μέρος. Δεν υπάρχει πολύ νερό σε υγρή μορφή. Και οποιαδήποτε μορφή ζωής δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει κάπως το παγωμένο νερό. Είναι σαν να βρισκόσασταν σε κάμπινγκ και το μπουκάλι με το νερό ήταν παγωμένο. Θα διψούσατε μέχρι να λιώσει».

Το ροζ χιόνι είναι ένα απολύτως φυσιολογικό φαινόμενο, αλλά σε μια εποχή που εξαφανίζονται οι παγετώνες, είναι προβληματικό. Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η άλγη είχε μειώσει την ποσότητα του ηλιακού φωτός που ανακλάται από κάποιους παγετώνες στη Σκανδιναβία. Το γεγονός αυτό αύξησε την ποσότητα του ηλιακού φωτός που απορροφάται ανά 13%.

Γιατί το τελευταίο χιόνι του πλανήτη θα είναι

Το αποτέλεσμα είναι, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Geoscience, η ταχύτερη τήξη.

Όπως και σε άλλα μέρη του πλανήτη αυτό που συμβαίνει είναι πιθανόν αυτοδιαιωνιζόμενο. Ήδη ο πάγος έχει γίνει πιο σκούρος από την σκόνη, την αιθάλη και την τέφρα. Αυτά είναι υπεύθυνα για την επιτάχυνση της τήξης καθώς και την αύξηση των θρεπτικών συστατικών που χρειάζεται η άλγη.

Όσο οι οργανισμοί αυτοί πολλαπλασιάζονται, τόσο περισσότερο λιώνουν τα χιόνια, γεγονός που τους επιτρέπει να πολλαπλασιάζονται ξανά. «Μόλις αρχίσει το φαινόμενο, εξαπλώνεται πολύ πιο γρήγορα από ότι νομίζουν οι άνθρωποι», λέει ο Ντάιαλ.

Το ροζ χιόνι ήταν γνωστό από τον Αριστοτέλη πριν από 2.000 χρόνια και η βιολογική του προέλευση έγινε εμφανής στις αρχές του 19ου αιώνα. Έκτοτε η άλγη του χιονιού έχουν απασχολήσει τους βιολόγους επιστήμονες που ασχολούνται με την κλιματική αλλαγή.

Γιατί το τελευταίο χιόνι του πλανήτη θα είναι

Μέχρι στιγμής έχουν εντοπιστεί τρία γένη – Coenochloris, Chloromonas και Chlamydomonas – που περιλαμβάνουν ίσως δεκάδες είδη.

Υπάρχουν πορτοκαλί άλγη χιονιού και κίτρινα άλγη χιόνι, ενώ κάποια από αυτά, εάν για κάποιο λόγο τα φάτε, λειτουργούν σαν καθαρτικό.

Από τη έρευνα του Ντάιαλ και των συνεργατών του αποδείχθηκε ότι από το 17% του πάγου που έλιωνε, ήταν από χιόνι που είχε πάνω του άλγη.

Όπως τονίζει ο New Yorker, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να ανησυχούμε για την άλγη του χιόνι. Και, ούτως ή άλλως, δεν προκαλεί την κλιματική αλλαγή, εμείς την προκαλούμε. Δημιουργείται το ιδανικό περιβάλλον για να ευδοκιμήσουν, και αποτελούν έναν ακόμη δείκτη ότι η ανθρωπότητα μόλις τώρα άρχισε να καταλαβαίνει τις επιπτώσεις της δικής της ύπαρξης. Και, φυσικά, η άλγη αυτή χρειάζεται χιόνι για να υπάρχει. Μόλις αυτό εξαφανιστεί, θα εξαφανιστεί και η άλγη. Αλλά πριν αυτό συμβεί, είναι πιθανό, το τελευταίο χιόνι που θα δούμε στη Γη να είναι ροζ ή ακόμα και κόκκινο –σαν το αίμα.

Πηγή: Huffingtonpost.gr

 

 

Σε αυτό το άρθρο θα δείτε ένα βίντεο του Met office  στο οποίο παρουσιάζονται πέντε εκπληκτικά οπτικά καιρικά φαινόμενα  που αν και σπάνια ,υπό τις κατάλληλες συνθήκες και προϋποθέσεις αλλά και με αρκετή τύχη μπορεί να τα συναντήσετε μια μέρα.  πρώτα όμως έχουμε μια μικρή αναφορά στο καθένα .

 

      1.  Παρήλιον   ( Parhelion )

το παρήλιον είναι ένα ατμοσφαιρικό φαινόμενο το οποίο δημιουργεί σημεία φωτός σε ένα φωτεινό δαχτυλίδι σε ακτίνα 22 μοιρών από κάθε πλευρά του Ηλίου. Εμφανίζονται όταν το φως διαθλάται από κρυστάλλους πάγου των θυσανόμορφων νεφών- εξαιρετικά λεπτά και αραιά στην τροπόσφαιρα. Το φαινόμενο είναι πιο συχνό το χειμώνα.

 

     2.  Ακτίνες λυκόφωτος    (Crepuskular rays)

Ακτίνες λυκόφωτος είναι οι ηλιακές ακτίνες, που ξεγλιστράνε ανάμεσα από τα σύννεφα , κατά τη διάρκεια του σούρουπου  . Εκείνη την ώρα οι αντιθέσεις μεταξύ του φωτός και του σκοταδιού είναι πιο εμφανείς και έτσι μπορούμε να έχουμε εκπληκτικές εικόνες όπως της σχετικής φώτο.

    3. Ιριδίζοντα νέφη  ( Circumzenithal  ARK)

Το φαινόμενο του ιριδισμού οφείλεται στο γεγονός ότι τα ιριδίζοντα σώματα έχουν την ιδιότητα να παρουσιάζονται με ένα χρώμα όταν διαθλούν το φως και με ένα διαφορετικό χρώμα όταν αντανακλούν το φως. Στα σώματα αυτά, το προσπίπτον φως ανακλάται πάνω σε πολλαπλές επιστρώσεις ημιδιαφανών επιφανειών. Μέσα από τη μετατόπιση των φάσεων και τη συμβολή αυτών των ανακλάσεων, το σώμα αλλάζει χρώμα, αφού διάφορες περιοχές συχνοτήτων ενισχύονται διαφορετικά ή γίνονται πιο ασθενείς.

 

   4.   Άλως   ( Haloes )

πρόκειται για ένα λευκό ή ελαφρώς χρωματιστό «δαχτυλίδι» που εμφανίζεται μερικές φορές γύρω από τον Ήλιο ή και σε σπάνιες φορές τη Σελήνη. Συνεπώς, απαντώνται δύο είδη άλω, οι ηλιακές και οι σεληνιακές. Πρόκειται για ένα οπτικό φαινόμενο που προκαλείται από τη διάθλαση και ανάκλαση του ηλιακού ή σεληνιακού φωτός πάνω στους παγοκρυστάλλους των νεφών.

 

   5.   Σέλας  (Aurora)

Το σέλας είναι είναι ένα εντυπωσιακό φωτεινό ουράνιο φαινόμενο που παρατηρείται στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και είναι ορατό στους πόλους, για αυτό και ονομάζεται επίσης Πολικό Σέλας.τα φορτισμένα σωματίδια που προέρχονται από τους ηλιακούς ανέμους, φτάνουν στο μαγνητικό πεδίο της Γης και ταξιδεύουν κατά μήκος των μαγνητικών γραμμών του.Από αυτά τα σωματίδια, μερικά εκτρέπονται προς τη Γη, ενώ κάποια άλλα αλληλεπιδρούν με τις μαγνητικές γραμμές δημιουργώντας ρεύμα φορτισμένων σωματιδίων με κατεύθυνση τους δύο πόλους (γι’ αυτό παρατηρείται Σέλας ταυτόχρονα και στους δύο). Όταν φτάσουν στην ιονόσφαιρα, τα σωματίδια συγκρούονται με τα ιόντα του οξυγόνου και του αζώτου, τα οποία απορροφούν την ενέργεια και φτάνουν σε υψηλότερη ενεργειακή κατάσταση. Στη συνέχεια αποδιεγείρονται εκπέμποντας την ενέργεια με τη μορφή ορατής ακτινοβολίας. Αυτή η αποδιέγερση των διαφορετικών ιόντων προκαλεί και τα διαφορετικά χρώματα του φαινομένου.

 

 

 

 

 

 

Οι καταιγίδες είναι από τα  ομορφότερα αλλά και καταστροφικότερα φαινόμενα του κόσμου και ειδικά τώρα το καλοκαίρι θα έχουμε την ευκαιρία να τα τις εντοπίσουμε  σε όλη  την χωρά μας ,μιας  και το καλοκαίρι έχουμε τις κατάλληλες συνθήκες για την δημιουργία τους. Κάθε καταιγίδα έχει κάτι διαφορετικό από μία άλλη όσον αφορά τα χαρακτηριστικά της . Δηλαδή ανάλογα με τις συνθήκες δημιουργίας τους αποκτούν κάποια βασικά χαρακτηριστικά που με βάση αυτά χωρίζονται σε κάποιες κατηγορίες  τις οποίες θα δείτε στην συνέχεια του άρθρου.

 

Single cell storm  

(Single  cell storm) Μονοκυτταρική καταιγίδα  είναι όπως φαίνεται και από το όνομα της η καταιγίδα η οποία είναι απλά ένας μεμονωμένος πυρήνας η κύτταρο. Είναι οι συνηθισμένες καταιγίδες που συναντάμε τα καλοκαιρινά απογεύματα εξαιτίας της υψηλής θερμοκρασίας . Είναι σύντομης διάρκειας και είναι ικανές να παράγουν σύντομη και έντονη βροχόπτωση με αστραπόβροντα . Η διάρκεια ζωής τους από την στιγμή που θα δημιουργηθούν μέχρι να διαλυθούν είναι περίπου μία ώρα η και λιγότερο . 

 

Multi-cell storm  

Multi-cell storm Πολυκυτταρική καταιγίδα είναι ουσιαστικά μια καταιγίδα πολλαπλών κυττάρων ή πυρήνων όπου νέα ανοδικά ρεύματα σχηματίζονται κατά μήκος του κύριου πυρήνα και έτσι έχουμε νέους πυρήνες μικρής διάρκειας ο ένας μετά τον άλλο . Ο κάθε πυρήνας διαρκεί 30-60 λεπτά ενώ ολόκληρο το σύστημα μπορεί να διαρκέσει για αρκετές ώρες . Σε ένα τέτοιο σύστημα πολλαπλών πυρήνων εκτός της βροχόπτωσης μπορεί να παραχθεί χαλάζι αλλά και ισχυροί άνεμοι που μπορούν να οδηγήσουν και σε πλημμύρες . 

 

Squall line 

(Sqyall line)  Γραμμή λαίλαπας είναι μια ομάδα καταιγίδων  που κινούνται σε μια γραμμή και συνήθως συνοδεύονται από θύελλες με ισχυρές ριπές ανέμων και έντονη βροχόπτωση. Οι γραμμές λαίλαπας τείνουν να κινούνται πολύ γρήγορα και έτσι έστω και σε σύντομο χρονικό διάστημα είναι ικανές να προκαλέσουν ζημιές λόγο της ραγδαιότητας τους . Τέλος αν και μπορούν να εκτείνονται σε πολλά εκατοντάδες χιλιόμετρα δεν πιάνουν το ίδιο  μεγάλες εκτάσεις σε φάρδος. 

 

Supercell storm  

(Supercell storm) Υπερκυτταρική καταιγίδα είναι μια  μεγάλης διάρκειας καταιγίδα η οποία είναι εξαιρετικά οργανωμένη. Η υπερκυτταρική καταιγίδα τροφοδοτείται από ένα επίμονο αυξανόμενο ανοδικό ρεύμα το οποίο στροβιλίζεται . Αυτός ο στροβιλισμός λέγεται μεσοκυκλώνας (mesocyclone) και οι ανεμοστρόβιλοι είναι μια μικρή προέκταση αυτού του βασικού στροβιλισμού. Η υπερκυτταρική καταιγίδα είναι κυριολεκτικά η βασίλισσα των καταιγίδων . Έχει την δυνατότητα να κυριαρχήσει σε αποστάσεις έως και 32 χιλιόμετρα μόνη της υπό τις κατάλληλες συνθήκες για την ύπαρξη της και να διαρκέσει 2-4 ώρες δίνοντας έντονα φαινόμενα και ανεμοστρόβιλους σε κάποιες περιπτώσεις . Αυτή η καταιγίδα ευθύνεται για τούς πιο καταστροφικούς ανεμοστρόβιλους που έχουν πλήξει την Αμερική κυρίως αλλά και άλλες χώρες . Τέλος αν και σπάνιος τύπος καταιγίδας τα (supercell)  που συναντώνται κυρίως στις ΗΠΑ υπό τις κατάλληλες συνθήκες μπορούν να δημιουργηθούν και σε άλλες χώρες .