Posts

Η έκρηξη του ηφαιστείου της Αίτνας προκάλεσε τη δημιουργία ενός νέφος με διάμετρο περίπου 50km. Πως ονομάζεται αυτό το νέφος και πώς δημιουργήθηκε;

 

Η έκρηξη του ηφαιστείου της Αίτνας προκάλεσε τη δημιουργία νέφους λίγο ανατολικά-νοτιοανατολικά του ηφαιστείου και της Σικελίας. Ουσιαστικά δεν πρόκειται για τον καπνό που προκλήθηκε από την έκρηξη, αλλά για ένα πραγματικό νέφος υδρατμών/υδροσταγόνων/παγοκρυστάλλων. Το φαινόμενο σημειώθηκε τις πρωινές-μεσημβρινές ώρες της Κυριακής 28/3/2021.

 

Μετά την έκρηξη ενός ηφαιστείου, τα θειώδη μικροσωματίδια που δημιουργούνται και λόγω της υψηλής τους θερμοκρασίας (η θερμοκρασία της λάβα μπορεί να φτάσει μεταξύ 600-1100°C) ως ελαφρύτερα ανέρχονται μαζί με τον θερμό αραιό αέρα προς τα πάνω. Όταν αυτά τα σωματίδια βρεθούν σε υγρό περιβάλλον χαμηλών θερμοκρασιών, τότε οι υδρατμοί συμπυκνώνονται πάνω σε αυτά. Σε θερμοκρασίες κάτω των -15°C, οι υδρατμοί μπορούν να παγοποιηθούν κατευθείαν πάνω στα ηφαιστειακά σωματίδια. Υπενθυμίζουμε ότι το καθαρό νερό δεν παγώνει στους 0°C, αλλά περίπου στους -37°C. Σε περίπτωση που υπάρχουν οργανικά ή ανόργανα σωματίδια, τότε το νερό μπορεί να παγώσει ακόμα και στους 0°C. Η ακριβής θερμοκρασία πήξης εξαρτάται από την σύσταση των σωματιδίων.

 

 

 

Στην περίπτωση της Αίτνας, όπως φαίνεται και στην υψηλής ανάλυσης δορυφορική λήψη του δορυφόρου TERRA/MODIS (σχήμα 1), ο ηφαιστειακός καπνός (είναι διακριτός με πιο καφετί αποχρώσεις) που οδηγήθηκε ανατολικά-νοτιοανατολικά, εξαιτίας του δυτικού-βορειοδυτικού ρεύματος στη μέση τροπόσφαιρα (περίπου στα 5km από την επιφάνεια της γης – δείτε τον χάρτη έντασης/διεύθυνσης ανέμων στα δεξιά), ανήλθε πιθανότατα σε ύψος μεγαλύτερο των 5km. Αυτό προκύπτει και από την ραδιοβόλιση στη δυτική Σικελία στο Trapani (σχήμα 2), η οποία δείχνει ότι ένα ευνοϊκό στρώμα για δημιοργία νέφους είναι αυτό από τα 7km και ψηλότερα, όπου η σχετική υγρασία ήταν πάνω από 30%. Σύμφωνα με αυτά τα δεδομένα, αλλά και τη θερμοκρασία να βρίσκεται κάτω από τους -40°C εκείνες τις ώρες σε εκείνα τα ύψη, το νέφος αυτό πιθανώς να δημιουργήθηκε από απευθείας παγοποίηση (contact freezing) των υδρατμών (που είναι μάι από τις διαδικασίες ετερογενούς παγοποίησης, δηλαδή παγοποίησης του νερού που χρειάζεται την παρουσία ενός ξένου σωματιδίου) πάνω στα ηφαιστειακά σωματίδια. Το νέφος αυτό είχε ελλειπτική κάτοψη με διαστάσεις περίπου 70x40km, όπως φαίνεται στην δορυφορική εικόνα.

Το συγκεκριμένο νέφος ονομάζεται pyrocumulus και δημιουργείται σε περιπτώσεις ηφιαστειακής έκρηξης ή μεγάλων πυρκαγιών σύμφωνα με τον μεχανισμό που περιγράφηκε νωρίτερα.

 

Σχήμα 1 – Αριστερά: Δορυφορική εικόνα του δορυφόρου TERRA/MODIS πάνω από την Σικελία στο ορατό φάσμα. Δεξιά: Διεύθυνση και ένταση ανέμου στα 500mb/5km πάνω από την Ιταλία στις 28/2/2021 12z.

 

Σχήμα 2 – Ραδιοβόλιση στην περιοχή Trapani (δυτική Σικελία) στις 12z 28/2/2021.

 

Ασυνήθιστα θερμές μετεωρολογικές συνθήκες διανύει η χώρα μας, οι οποίες συνδυάζονται και με ένα έντονο επεισόδιο μεταφοράς σκόνης από την Αφρική.

 

Όπως θα δείτε και στη δορυφορική της NASA που λήφθηκε από τον δορυφόρο MODIS-TERRA, η νοτιοδυτική ροή στα μεσαία στρώματα της τροπόσφαιρας είναι αυτή που μεταφέρει Αφρικανική σκόνη από την περιοχή της Λιβύης-Τυνησίας. Μάλιστα, τα μεταφερόμενα σωματίδια συνδυάζονται με υγρασία από τα κεντρικά τμήματα της θάλασσας της Μεσογείου, αλλά και μία διαταραχή πάνω από την Ιταλία, δημιουργώντας ένα αποπνικτικό κοκτέιλ υγρασίας και σχετικής ζέστης.

Σύμφωνα με τα νεότερα προγνωστικά στοιχεία το επεισόδιο μεταφοράς Αφρικανικής σκόνης φαίνεται να κορυφώνεται την ερχόμενη Τετάρτη (7/10/2020), ενώ φαίνεται να τερματίζεται μία μέρα μετά, την Πέμπτη (8/10/2020), οπότε και οι άνεμοι θα στραφούν σε βοριάδες ρίχνοντας παράλληλα και τη θερμοκρασία.

 

Για νεότερα σχετικά με τη μεταβολή του καιρού στα τέλη της τρέχουσας εβδομάδας μπορείτε να ακολουθείτε και το γκρουπ μας στο facebook και στο instagram, αλλά και το κανάλι μας στο youtube.

 

 

Για πρώτη φορά δορυφόροι καταγράφουν πυρκαγιά εντός του πολικού κύκλου στην Σιβηρία. Δείτε τη δορυφορική εικόνα που δημοσίευεση η ευρωπαϊκή επιτροπή.

 

Tο δορυφορικό σύστημα Copernicus που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του οποίου παρακολουθεί την επιφάνεια της Γης, κατέγραψε στο βορειότερο τμήμα του πολικού κύκλου στη Σιβηρία για πρώτη φορά στην ιστορία των τελευταίων ετών μια εστία δασικής πυρκαγιάς. Σχετική ανακοίνωση έκανε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ανάρτησε στο Twitter φωτογραφία που τραβήχτηκε από τον δορυφόρο Sentinel 2, που εντάσσεται στο σύστημα Copernicus.

 

 

Δείτε τη δημοσίευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο tweeter εδώ.

 

«Τα στοιχεία που μετέδωσε ο Copernicus και σχετίζονται με την παρακολούθηση των δασικών πυρκαγιών δείχνουν ότι οι δασικές πυρκαγιές επεκτείνονται όλο και πιο μακριά προς τον βορρά. Χθες, ο δορυφόρος Sentinel 2 κατέγραψε εστία δασικής πυρκαγιάς στον βόρειο πολικό κύκλο, στην Δημοκρατία Σαχά στην Σιβηρία, η οποία μάλλον είναι η πιο βόρεια εστία στην ιστορία των καταγραφών που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια», ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίνοντας στη δημοσιότητα τις συντεταγμένες του σημείου, που εκδηλώθηκε η πυρκαγιά.

Στα μέσα Ιουνίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προειδοποιήσει ότι το φετινό καλοκαίρι μπορεί να είναι αλλοπρόσαλλο ως προς τον αριθμό και την ένταση των δασικών πυρκαγιών και απηύθυνε έκκληση στις χώρες της ΕΕ να βρίσκονται σε ετοιμότητα για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών.

 

Πηγή: GreenAgenda

Ένα αρκετά εκτεταμένο σύννεφο Σαχαριανής σκόνης ήδη έχει ξεκινήσει να επηρεάζει μέρος της Αμερικανικής ηπείρου, αναμένοντας να επηρεάσει και τις ΗΠΑ.

 

Το φαινόμενο της μεταφοράς Αφρικανικής σκόνης από τη Σαχάρα (σύννεφο Σαχαριανής σκόνης) στην άλλη μεριά του Ατλαντικού δεν είναι τόσο σπάνιο, ωστόσο πάντα αποτελεί ένα αξιοθαύμαστο φαινόμενο. Αυτή τη φορά φαίνεται να είναι όμως ιδιαίτερα εκτεταμένο και έντονο. Εκτιμάται μάλιστα ότι θα είναι το πιο αξιοσημείωτο επεισόδιο των 50 τελευταίων ετών. Αυτό θα συμβεί καθώς αναμένεται να σκεπάσει μια τεράστια έκταση στις ΗΠΑ, από τα δυτικά της Πολιτείας Φλόριντα μέχρι το Τέξας αλλα και τη Βόρεια Καρολίνα μέσω του Αρκάνσας.

Δορυφορική λήψη πάνω από τον Ατλαντικό ωκεανό που δείχνει το νέφος της σκόνης από την Σαχάρα να ταξιδεύει προς την Αμερική. Η λήψη αφορά την 24 Ιουνίου 2020 (National Oceanic and Atmospheric Administration, NOAA)

 

Κινούμενο πάνω από τα νησιά της Καραϊβικής και τον Κόλπο του Μεξικού, το σύννεφο «Γκοντζίλα» όπως έχει ονομαστεί, κάλυψε ήδη πολλές πόλεις του Μεξικό, του Ελ Σαλβαδορ και της Κούβας, ενώ έχει ήδη φτάσει πάνω από το Μαϊάμι της Φλόριντα.

Το διήμερο 27-28/6/2020, η σκόνη από την Αφρική θα κινηθεί πάνω από τη Νοτιοανατολική Ακτή των ΗΠΑ, καλύπτοντας την περιοχή με ένα καστανό νέφος.

Το σύννεφο σκόνης έχει ήδη μήκος 5.600 χιλιομέτρων και διήνυσε απόσταση άνω των 8.000 χιλιομέτρων από τη Βόρεια Αφρική, πριν φτάσει στην περιοχή των ΗΠΑ.

«Πρόκειται για ένα πραγματικά ξηρό στρώμα αέρα, που περιέχει κόκκους σκόνης και παρατηρείται κάθε καλοκαίρι» δηλώνει ο Πάτρικ Μλοντ, μετεωρολόγος της NWS. Ο ίδιος αναμένει ένα αρκετά έντονο επεισόδιο στον Κόλπο.

 

Η σκόνη απο τη Σαχάρα σκέπασε ήδη την πόλη του Σαν Σαλβαδόρ (27/6/2020) (Reuters)

 

Η πόλη Κανκούν στο Μεξικό σχεδόν «εξαφανίστηκε» μέσα στο σύννεφο Σαχαριανής σκόνης “Γκοτζίλα” (Reuters)

 

Η αιτία για τη δημιουργία αυτού του φαινομένου διακρίνεται στους δύο επόμενους χάρτες.

Στον πρώτο χάρτη, όπου απεικονίζεται η ατμοσφαιρική πίεση στην επιφάνεια της γης, φαίνεται η εγκαθίδρυση ενός αντικυκλώνα στον Ατλαντικό μέ κέντρο πάνω από την φυσική του θέση (Αζόρες). Αυτό το σύστημα ωστόσο παρουσιάζει ιδιαίτερη ζωνική έκταση (κατά μήκος των παραλλήλων της γης). Η ροή που δημιουργείται γύρω από κάθε αντικυκλώνα είναι σύμφωνα με τους δείκτες του ρολογιού (στο βόρειο ημισφαίριο).

Αυτό γίνεται αντιληπτό και από τον δεύτερο χάρτη, όπου φαίνεται η ροή στα 1500 περίπου μέτρα από την επιφάνεια της γης. Όσο κι αν φαίνεται παράξενο τα σωματίδια Αφρικανικής σκόνης μπορούν να βρεθούν αρκετά ψηλά στην τροπόσφαιρα λόγω των ρευμάτων που μπορούν να επικρατήσουν, ταξιδεύοντας έτσι αρκετά μεγάλες αποστάσεις μέχρι την εναπόθεσή τους.

 

Χάρτης ατμοσφαιρικής πίεσης στη μέση στάθμη της θάλασσας (λευκές ισοβαρείς – σε hPa) και γεωδυναμικών υψών στα 500mb (χρωματική διαβάθμιση σε gdpm) για τις27/6/2020 06UTC.

 

 

Χάρτης ανέμων στην επιφάνεια των 850mb ή περίπου 1500 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας (earth.nullschool.net).

Ένα ισχυρότατο σύστημα σπάνιο για την περιοχή επηρεάζει σήμερα (13/3/2020) την γειτονική Αίγυπτο, με ισχυρές βροχές, χαλάζι, καταιγίδες και αμμοθύλλες.

 

Το ευρωπαϊκό MetDesk έχει προειδοποιήσει ότι δεν πρόκειται για μία τυπική κακοκαιρία στην περιοχή, αλλά για ένα εξαιρετικά σπάνιο ισχυρό σύστημα. Σήμερα (13/3/2020) η κακοκαιρία βρίσκεται σε εξέλιξη και ήδη έχουν σημειωθεί ισχυρά φαινόμενα, όπως θα δείτε στα ακόλουθα βίντεο, σε διάφορες περιοχές της Αιγύπτου.

Ήδη έχουν ληφθεί μέτρα, όπως κλείσιμο σχολείων και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ανακοινώνοντας μονοήμερη άδεια σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.

 

Στους παρακάτω χάρτες φαίνεται η εκτιμώμενη μέγιστη ένταση ανέμων και συνολική βροχόπτωση στη περιοχή.

 

Στον ακόλουθο χάρτη φαίνεται κάτω δεξιά το ιδιαίτερα οργανωμένο σύστημα χαμηλών πιέσεων που επηρεάζει τις ακτές της βορειοανατολικής Αφρικής με κέντρο πίεσης κάτω από 995mb.

 

Γνωστή αμερικανική μετεωρολογική υπηρεσία εξέδωσε χάρτη προειδοποίησης της εξέλιξης της κακοκαιρίας:

 

Ακολουθούν βίντεο από καταιγίδα/χαλαζοπτώσεις και αμμοθύελλα στο Κάιρο:

 

 

Από την Αυστραλία ξεκίνησε, στην Αυστραλία θα φτάσει. Πρόκειται για τον καπνό που δημιουργήθηκε από τις μεγάλες πυρκαγιές που καίνε πολλές εβδομάδες τη χώρα αυτή, καθώς σύμφωνα με τη NASA ο καπνός έχει ήδη κάνει τη μισή περιστροφή της Γης και κινείται με ταχύτητα. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο καπνός θα κάνει τουλάχιστον μία πλήρη περιστροφή γύρω από τον πλανήτη.

Έως τις 8 Ιανουαρίου στάχτη και καπνός έκαναν θολή την ατμόσφαιρα πάνω από τη Λατινική Αμερική.

Όπως εξηγεί η NASA οι πυρκαγιές αυτές ήταν τόσο μεγάλες ώστε προκάλεσαν «ασυνήθιστα πολλές» καταιγίδες παραγόμενες από τη φωτιά.

Αυτές οι καταιγίδες έστειλαν μεγάλες ποσότητες καπνού στη στρατόσφαιρα, οι οποίες έφτασαν ύψη ακόμη και 17,7 χιλιομέτρων.

Σύμφωνα με τη NASA, όταν ο καπνός βρεθεί στη στρατόσφαιρα, «μπορεί να ταξιδέψει χιλιάδες μίλια μακριά από το σημείο από όπου ξεκίνησε, επηρεάζοντας τις συνθήκες της ατμόσφαιρας παγκοσμίως».

 

https://twitter.com/i/status/1215370818156466190

 

Η NASA εξηγεί ότι μελετά τις συνέπειες του καπνού σε αυτά τα ύψη της ατμόσφαιρας και «αν αυτά μπορεί να προκαλέσουν καθαρό δροσιστικό ή θερμικό αποτέλεσμα».

Όπως αναφέρει, ο καπνός άλλαξε το χρώμα του ουρανού στους ουρανούς της Νότιας Αμερικής και έχει επηρεάσει δραματικά τη Νέα Ζηλανδία, «επηρεάζοντας την ποιότητα του αέρα» αλλά και «σκουραίνοντας το χρώμα των παγετώνων της».

Στην ίδια την Αυστραλία, μεγάλες πόλεις όπως το Σίδνεϊ, η Μελβούρνη, η Καμπέρα και η Αδελαΐδα, αντιμετωπίζουν πολύ μεγάλη ατμοσφαιρική ρύπανση εξαιτίας του καπνού. Και όλα αυτά, παρά τις βροχές των τελευταίων ημερών που έδωσαν ελπίδες για αντιμετώπισή τους, στην Αυστραλία εξακολουθούν να καίνε πάνω από 100 πυρκαγιές στα νότια της χώρας.

 

Πηγή: GreenAgenda

Τουλάχιστον δέκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη (8-9/4/2019) στο Ρίο ντε Τζανέιρο, εξαιτίας των καταρρακτωδών βροχών που προκάλεσαν πλημμύρες και κατολισθήσεις, ανακοίνωσαν οι βραζιλιάνικες αρχές.

 

Ο πρώτος επίσημος απολογισμός έκανε λόγο για τρεις νεκρούς το πρωί της Τρίτης, αλλά αυξήθηκε σταδιακά κατά τη διάρκεια της ημέρας καθώς άνδρες του πυροσβεστικού σώματος εντόπιζαν κι άλλα θύματα, τρία από αυτά μέσα σε ταξί που παρασύρθηκε από χείμαρρο.

Πολλοί δρόμοι μετατράπηκαν κυριολεκτικά σε ποτάμια· πυροσβέστες αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν φουσκωτές βάρκες για να σώσουν παιδιά.

 

 

Ο δήμαρχος Μαρσέλου Κριβέλα κήρυξε την πόλη σε κατάσταση κρίσης, το υψηλότερο επίπεδο συναγερμού, και προέτρεψε τους πολίτες να μη κυκλοφορούν στους δρόμους παρά μόνο αν είναι απόλυτη ανάγκη, καθώς οι βροχοπτώσεις συνεχίζονταν χθες, αν και δεν ήταν τόσο ισχυρές. Τα σχολεία παρέμειναν κλειστά.

 

Σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο Globo, έπεσαν 245 χιλιοστά βροχής μέσα σε μερικές ώρες στην Κοπακαμπάνα, ενώ ο μέσος όρος των κατακρημνίσεων τον Απρίλιο δεν ξεπερνά τα 95 χιλιοστά.

Πριν από δύο μήνες, πλημμύρες είχαν στοιχίσει επτά ανθρώπινες ζωές στη μεγαλούπολη, όπου πολλοί κάτοικοι ζουν σε φαβέλες, παραγκουπόλεις συχνά οικοδομημένες σε πλαγιές λόφων, ιδιαίτερα ευάλωτες.

Η εφημερίδα O Globo σε κύριο άρθρο της κατήγγειλε ότι οι κάτοικοι της πόλης που φιλοξένησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2016 μετατράπηκαν για μια ακόμη φορά σε «ομήρους» της βροχής εξαιτίας της «αδράνειας» του δήμου.

 

Στις παρακάτω δορυφορικές εικόνες από τον MODIS-TERRA παρατηρούμε την ιδιαίτερα αργή κίνηση (σε βάθος τριημέρου) της νεφικής ζώνης που επηρέασε την περιοχή. Αυτή η αργή εξέλιξη του φαινομένου ήταν και ένας από τους κύριους λόγους αυτής της φυσικής καταστροφής.

 

Στους παρακάτω χάρτες (Κυριακή 2100 UTC) φαίνονται (δεξιά) οι όχι ιδιαίτερα χαμηλές πιέσεις που επηρέασαν την περιοχή και η ζώνη έντονων βροχοπτώσεων και (αριστερά) ο ιδιαίτερα ενισχυμένος δείκτης αστάθειας CAPE που δημιούργησε ένα ιδιαίτερα ασταθές και άρα ιδανικό περιβάλλον για την εκδήλωση καταιγίδων:

 

 

To BBC αναφέρει ότι ένα ιδιαίτερα καταστροφικό επεισόδιο με τουλάχιστον 995 νεκρούς σημειώθηκε τον Απρίλιο του 2010 (δείτε εδώ).

 

Πηγή: CNN

Σήμερα Σάββατο (26/1/2019), για μία ακόμη φορά φάνηκε πόσο ισχυρό ρόλο παίζει η ορογραφία στον καιρό της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης.

 

Τις πρωινές ώρες του Σαββάτου παρατηρήθηκαν χιονοπτώσεις ακόμα και σε μηδενικό υψόμετρο στα νοτιοδυτικά τμήματα του νομού (και τα νοτιοανατολικά προάστια της πόλης, ΔΕΙΤΕ ΒΙΝΤΕΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΛΑΓΙΑΡΙ ΕΔΩ), ενώ την ίδια ώρα σε ημιορεινές περιοχές όπως το Φίλυρο και ο Χορτιάτης σε υψόμετρο (>400 μέτρων) σημειωνόταν (παγο)βροχή. Στο παρόν άρθρο θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μία ερμηνεία για αυτό το “παράδοξο” που συνέβη. Υπογραμμίζουμε ότι πρόκειται για μία πιθανή αιτιολόγηση καθώς τέτοιου είδους συμπεράσματα είναι αποτέλεσμα εκτταμμένης μελέτης και έρευνας.

Όσον αφορά τις θερμοκρασίες επιφανείας, σύμφωνα με τα προγνωστικά στοιχεία 12Ζ (της 25/1/2019) του παγκόσμιου μετεωρολογικού μοντέλου GFS (σχήμα 2), παρατηρούμε το ενισχυμένο βορειοδυτικό επιφανειακό ρεύμα το οποίο ουσιαστικά ήταν και το αίτιο της έντονης ψυχρής μεταφοράς από τα Σκόπια (όπου η θερμοκρασία ήταν από -2°C έως -6°C) κατά μήκος της κοιλάδας του Αξιού (σχήμα 1). Εξαιτίας αυτού του μηχανισμού, παρά το γεγονός ότι η θερμοκρασία παραμένει σχετικά υψηλή στα 850mb (1500 μέτρα), κοντά στον 1°C, παρόμοια ή και χαμηλότερη θερμοκρασία τελικά σημειώθηκε και σε πεδινά τμήματα της κεντρικής Μακεδονίας, όπως πχ στη Μηχανιώνα όπου το θερμόμετρο έδειξε σχεδόν 0°C (θέτοντας αποτυχημένη την πρόγνωση επιφανειακών θερμοκρασιών του μοντέλου).

Σχήμα 1 – Προγνωστικός χάρτης επιφανειακών θερμοκρασιών τοπική ώρα 11:00 στις 26/1/2019 του GFS. Πηγή meteociel.fr

 

Το δεύτερο ερώτημα είναι “γιατί παρά τις χαμηλές επιφανειακές θερμοκρασίες πολλές περιοχές δέχτηκαν καθαρή βροχή ή παγοβροχή;”. Αυτό είναι ένα ερώτημα που μπορεί να απαντηθεί από παράγραφο προηγούμενου άρθρου μας ΕΔΩ.

Το κύριο ερώτημα ωστόσο είναι για ποιον λόγο παράκτιες περιοχές (πχ. Αγγελοχώρι) ή περιοχές χαμηλού υψομέτρου στα νοτιότερα του νομού (πχ. Πλαγιάρι) δέχτηκαν χιονόπτωση, την ίδια ώρα που στις κλασικές ημιορεινές περιοχές της Θεσσαλονίκης σημειωνόταν παγο(βροχή). Σε αυτό το ερώτημα η πιθανή αιτιολόγηση μπορεί να δοθεί από τις θερμοκρασίες στα διάφορα επίπεδα της τροπόσφαιρας και όχι μόνο. Στοιχείο πρώτο, το ρεύμα στη μέση τροπόσφαιρα (πχ. 700-500mb/ 3-5km) ήταν κατά βάση ανατολικό. Στοιχείο δεύτερο, πάνω από τον Στρυμωνικό κόλπο το ποσά διαθέσιμης δυναμικής ενέργειας ήταν αρκετά υψηλά για την εποχή (έως και 500 J/Kg). Οι ασταθείς συνθήκες προκάλεσαν νεφικά κύτταρα με μεγαλύτερη ανάπτυξη, τα οποία θα μπορούσαν να φτάνουν/ξεπερνούν τα 5-6km ύψος (άρα ψηλότερα των 500mb), κάτι που επιβεβαιώνεται από την υπέρυθρη δορυφορική εικόνα και την εκτίμηση θερμοκρασίας κορυφών των νεφών (σχήμα 3). Τα νεφικά αυτά κύτταρα μπορούσαν εξαιτίας του ανατολικού ρεύματος να μεταφέρονται προς τη Θεσσαλονίκη. Παρατηρούμε ότι ένας νεφικός πυρήνας πάνω από τα νότια τμήματα του νομού Θεσσαλονίκης παρουσιάζει θερμοκρασίες κοντά στους -50°C. Αυτή η θερμοκρασία προκύπτει πιθανότατα από νέφη υψηλών στρωμάτων, ωστόσο μας δίνει τη δυνατότητα να εικάσουμε ότι το οργανωμένο νεφικό σώμα φτάνει/ξεπερνάει τα 5km. Εδώ τονίζεται ότι το καθαρό νερό δεν παγώνει στους 0°C, αλλά στους -38°C και ότι η πιθανότητα δημιουργίας παγοκρυστάλλων αυξάνεται σταδιακά όσο η θερμοκρασία μειώνεται από τους -5°C και κάτω (σχήμα 4). Ως εκ τούτου, (στοιχείο τρίτο) περιοχές, οι οποίες επηρεάστηκαν από πυρήνες νεφών που έφτασαν τα 500mb (δηλαδή θερμοκρασίες κοντά στους -27°C σύμφωνα με το GFS), δέχτηκαν χιονοπτώσεις επειδή η πιθανότητα να δημιουργηθεί χιόνι μέσα στα νέφη ήταν αρκετά μεγαλύτερη. Αντιθέτως, σε περιοχές που επηρεάστηκαν από υετό προερχόμενο από στρατόμορφα νέφη (μικρού σχετικά πάχους) στη στάθμη των 700mb (3km), όπου η θερμοκρασία ήταν κοντά στους -9°C, δεν σημειώθηκε χιονόπτωση ακριβώς επειδή η πιθανότητα για δημιουργία παγοκρυστάλλων ήταν σαφώς περιορισμένη.

Το σχόλιο που θα μπορούσε κανείς να κάνει είναι ότι αν τα πράγματα φαντάζουν περίπλοκα αναλύοντας τα πεπραγμένα, πόσο πιο περίπλοκα είναι όταν γίνεται προσπάθεια πρόγνωσης μίας τέτοιας κατάστασης.

 

Σχήμα 2 – Προγνωστικές συνθήκες σε διάφορα ύψη της τροπόσφαιρας πάνω από τη Θεσσαλονίκη στις 26/1/2019. Πηγή: GFS μέσω εφαρμογής zygrib.

 

Σχήμα 3 – Θερμοκρασία κορυφών των νεφών από δορυφορικά δεδομένα. Πηγή: Weather.us (https://weather.us/images/scale/us/en/126.png)

 

Σχήμα 4 – Πιθανότητα παρουσίας νερού σου υγρή ή στερεά μορφή ως συνλαρτηση της θερμοκρασίας (Morrison et al, 2005)

Ήδη από εχθές το βράδυ η κακοκαιρία Ξενοφών βρίσκεται σε εξέλιξη και επηρεάζει τη χώρα μας.

Σήμερα 25/9/2018 η χώρα μας επηρεάζεται από το πέρασαμα ψυχρού μετώπου το οποίο κινείται από ΒΒΔ προς ΝΝΑ. Μέχρι και αυτήν την ώρα η χώρα μας επηρεάζεται κατά βάση από σημαντική πτώση της θερμοκρασίας (έως και πάνω από 10°C σε σχέση με τις χθεσινές μέγιστες τιμές), αλλά και ισχυρούς βορειάδες, που τοπικά στα πελάγη αγγίζουν και τα 7 μποφόρ.

Το πέρασμα του ψυχρού αυτού μετώπου όπως αναμενόταν γίνεται αντιληπτό μόνο μέσω των προαναφερθείσων συνθηκών αλλά και της νεφικής ζώνης που καλύπτει τμήματα των ανατολικών τμημάτων της κεντροβόρειας χώρας. Η νεφική αυτή ζώνη είναι επίσης απόρροια, εκτός του ψυχρού μετώπου, και των ενισχυμένων και εμπλουτισμένων από υγρασία ΒΑ ανέμων. Χαρακτηριστική είναι η εικόνα του δορυφόρου Terra-Modis που ακολουθεί.

 

Δείτε επίσης:

Η ψυχρή εισβολή στα Βαλκάνια μέσα από τους χάρτες του NorthMeteo

Σοβαρή ψυχρή εισβολή στην χώρα – Πρόγνωση καιρού 24-25/09

Προχωρημένο φθινόπωρο στην ανατολική Ευρώπη (χάρτης)