Posts

Ποιά είναι η τρέχουσα παγοκάλυψη στο βόρειο ημισφαίριο; Έχει πάντα ενδιαφέρον να παρατηρούμε την εξέλιξη της παγοκάλυψης, η οποία επηρεάζεται σημαντικά από την κλιματική αλλαγή.

 

Ο χειμώνας 2020-2021 μπορεί να αποτέλεσε έναν χειμώνα με ιδιαίτερες αντιθέσεις. Χαρακτηρίστηκε τουλάχιστον στην Ευρωπαϊκή ήπειρο από μία θερμή εκκίνηση, αλλά και ένα ψυχρό και παρατεταμένο τελείωμα. Συνήθως βέβαια η ψυχρή όψη του φετινού χειμώνα κυμάνθηκε εντός των μέσο όρο.

 

Το 2020, αλλά και οι πρώτοι μήνες του 2021, φαίνεται ότι κινήθηκαν και κινούνται, από πλευράς όγκου πάγου στο βόρειο ημισφαίριο, σε έναν νέο μέσο όρο που έχει διαμορφωθεί την τελευταία δεκαετία. Αυτός ο μέσος όρος θέλει μέγιστο όγκου αρκτικού πάγου τον Απρίλιο στα 22000 κυβικά χιλιόμετρα, που είναι χαμηλότερος κατά περίπου 5000 κυβικά χιλιόμετρα σε σχέση με τον μέσο όρο της προηγούμενης 40ετίας.

Υπενθυμίζουμε ότι από τα τέλη της δεκαετίας του 90′, ο όγκος του αρκτικού πάγου είναι χαμηλότερος του μέσου όρου και μάλιστα παρουσιάσει διαρκώς αρνητική τάση, όπως φαίνεται και από τα ακόλουθα διαγράμματα.

 

 

Όσον αφορά την παγοκάλυψη, δηλαδή την έκταση που καταλαμβάνει ο πάγος, τα πράγματα φαινομενικά είναι καλύτερα. Ωστόσο, αυτό οφείλεται σε πρόσκαιρες ψυχρές εξάρσεις. Στην πραγματικότητα, για να δημιουργηθεί ένας παγετώνας χρειάζεται παρέλευση δεκαετιών χωρίς σημαντική τήξη των πάγων. Τον περασμένο μήνα η μέση έκταση ήταν μικρότερη σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1981-2010. Ενώ οι περιφερειακές περιοχές των αρκτικών πάγων φαίνεται πως αποτελούνται κατά ποσοστό μικρότερο του 50% από πάγο. Στις ίδιες περιοχές η τάση που παρουσιάζουν σε σχέση με το μέσο όρο είναι σαφώς αρνητική. Πάντως πρέπει να αναφερθεί ότι κάποιες μικρές περιοχές βόρεια της Σιβηρίας, αλλά και μεταξύ Σιβηρίας και Αλάσκας παρουσιάζουν αυξημένη συγκέντρωση πάγου, η οποία οφείλεται ακριβώς σε περιστασιακές ψυχρές εξάρσεις.

 

Χαμηλά επίπεδα παγοκάλυψης παρουσιάζει ο Αρκτικός κύκλος το φετινό φθινόπωρο. Σε τι φάση βρίσκεται τώρα; Τι προβλέπεται για τη συνέχεια;

 

 

Η παγοκάλυψη έως τώρα έχει κινηθεί σε χαμηλότερα του μέσου όρου επίπεδα. Μάλιστα φαίνεται πως σταδιακά αρχίζει και διαμορφώνεται μία νέα κλιματική πραγματικότητα για τους πάγους του Αρκτικού Κύκλου, οι οποίο την τελευταία πενταετία παρουσιάζουν μονίμως έκταση μικρότερη κατά 1-2 εκατομύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα σε σχέση με την περίοδο 1981-2000.

 

 

Όσον αφορά την συγκέντρωση θαλάσσιου πάγου το μήνα Οκτώβριο, η κατάσταση είναι αποκαρδιωτική. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκαν μειωμένες συγκεντρώσεις έως και πάνω από -50% σε σχέση με την περίοδο 1980-2000 σε μεγάλο τμήματα του Αρκτικού Κύκλου και ιδιαίτερα στα τμήματα κοντά στη Σιβηρία και τις ακτές του Καναδά. Ελαφρά αυξημένες οι συγκεντρώσεις κατά 10-20% εκεί όπου εντοπίζεται και ο κύριος πυρήνας του παγετώνα πλέον στην Αρκτική, δηλαδή βορειότερα της Γροιλανδία.

 

 

 

Στην τελευταία ενημέρωση (18/11/2020) φαίνεται πως η έκταση και η συγκέντρωση του θαλάσσιου πάγου στις βόρειες ακτές της Σιβηρίας και του Καναδά βρίσκεται σε ανάκαμψη. Ωστόσο, συνολικά τόσο η έκταση, αλλά κυρίως η συγκέντρωση είναι σαφώς μειωμένες σε σχέση με την περίοδο αναφοράς.

 

Η προοπτική για τη συνέχεια είναι σχετικά ελπιδοφόρα, καθώς η κυκλοφορία στο βόρειο ημισφαίριο ενδεχομένως να παρουσιάσει ζωνικότητα, κάτι που σημαίνει (αν τελικά επαληθευτεί) ότι οι ψυχρές αέριες μάζες του αρκτικού κύκλου θα αρχίσουν να συσσωρεύονται στην περιοχή που “γεννιούνται”, χωρίς να διαρρέουν σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη.

Μία τέτοια εξέλιξη ουσιαστικά θα “φορτίσει” με ψύχος τις αποθήκες του βορείου ημισφαιρίου, κάτι που θα αυξήσει και τις πιθανότητες για κάποιο ακραίο επεισόδιο ψύχους σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη αργότερα.

Για πρώτη φορά από όταν άρχισαν να καταγράφονται σχετικά στοιχεία, το κυριότερο στρώμα πάγου που καλύπτει τον Αρκτικό Ωκεανό στη Σιβηρία δεν έχει αρχίσει ακόμη να δημιουργείται στα τέλη Οκτωβρίου.

Η καθυστέρηση της ετήσιας ψύξης της Θάλασσας Λάπτεφ έχει προκληθεί από την εξωφρενικά παρατεταμένη ζέστη στη βόρεια Ρωσία και την είσοδο νερών από τον Ατλαντικό. Οι εξελίξεις αυτές, σύμφωνα με κλιματολόγους, ενδέχεται να προκαλέσουν αλυσιδωτές αντιδράσεις σε ολόκληρη την πολική περιοχή.

Οι θερμοκρασίες του ωκεανού στην περιοχή πρόσφατα σκαρφάλωσαν στους 5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο, έπειτα από έναν καύσωνα-ρεκόρ και την ασυνήθιστη πρόωρη υποχώρηση των πάγων του περσινού χειμώνα.

Η παγιδευμένη ζέστη χρειάζεται πολύ χρόνο για να διασκορπιστεί στην ατμόσφαιρα, ακόμη και αυτή την εποχή του χρόνου κατά την οποία ο ήλιος φωτίζει την περιοχή για λίγο περισσότερο από μία με δύο ώρες την ημέρα.

Γραφήματα του εύρους των πάγων στη θάλασσα Λάπτεφ, τα οποία συνήθως δείχνουν μια υγιή εποχιακή μεταβολή, φέτος εμφανίζονται επίπεδα. Ως αποτέλεσμα, ο αρκτικός κύκλος κυκλώνεται από ανοιχτή θάλασσα σε επίπεδα-ρεκόρ.

«Η απουσία πάγου μέχρι στιγμής φέτος το φθινόπωρο είναι πρωτόγνωρη για τη σιβηρική αρκτική περιοχή», δήλωσε ο Ζάχαρι Λάμπε, ένας μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, μιλώντας στον Guardian. Όπως λέει, η εξέλιξη συνάδει με τα αναμενόμενα αποτελέσματα της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.

«Το 2020 είναι άλλη μία χρονιά που συνάδει με τις ραγδαίες αλλαγές στον αρκτικό κύκλο. Χωρίς συστηματική μείωση των αερίων του θερμοκηπίου, η πιθανότητα να έχουμε το πρώτο μας «καλοκαίρι χωρίς πάγους» θα συνεχίσει να αυξάνεται μέχρι τα μέσα του 21ου αιώνα», προειδοποίησε.

Ο φετινός καύσωνας της Σιβηρίας έγινε τουλάχιστον 600 φορές πιο πιθανός εξαιτίας των βιομηχανικών και αγροτικών εκπομπών, σύμφωνα με παλαιότερη έρευνα.

Οι θερμότερες θερμοκρασίες του αέρα δεν είναι ο μόνος παράγοντας που επιβραδύνει τη δημιουργία πάγου. Η κλιματική αλλαγή ωθεί τα θερμότερα θαλάσσια ρεύματα του Ατλαντικού προς τον αρκτικό, σπώντας την φυσιολογική στρωματοποίηση μεταξύ των θερμότερων βαθύτερων νερών και της ψυχρής επιφάνειας. Αυτό επίσης δυσκολεύει τη δημιουργία πάγου.

«Αυτό συνεχίζει μια σειρά από πολύ χαμηλά εύρη. Τα τελευταία 14 χρόνια, από το 2007 έως το 2020, είναι τα 14 χρόνια με το χαμηλότερο εύρος από όταν ξεκίνησε η δορυφορική καταγραφή το 1979», δήλωσε στον Guardian ο Γουόλτ Μάιερ, έμπειρος ερευνητής του αμερικανικού Κέντρου Δεδομένων για το Χιόνι και τους Πάγους. Όπως εξηγεί, μεγάλο μέρος των παλαιότερων πάγων του αρκτικού κύκλου πλέον εξαφανίζεται, αφήνοντας πίσω του μόνο τον λεπτότερο, εποχιακό πάγο. Συνολικά, η μέση πυκνότητα είναι η μισή σε σχέση με εκείνη της δεκαετίας του 1980.

Η καθοδική τάση είναι πιθανό να συνεχίσει μέχρι ο αρκτικός κύκλος να δει το πρώτο του καλοκαίρι χωρίς καθόλου πάγους, σύμφωνα με τον Μάιερ. Τα στοιχεία και τα μοντέλα δείχνουν ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί οποιαδήποτε στιγμή μεταξύ του 2030 και του 2050. «Το ζήτημα είναι το πότε και όχι το αν θα συμβεί», πρόσθεσε.

Αλυσιδωτές αντιδράσεις

Οι επιστήμονες ανησυχούν ότι η καθυστέρηση της ψύξης θα μπορούσε να μεγεθύνει παράγοντες που θα επιταχύνουν τη μείωση του παγοκαλύμματος. Είναι ήδη ευρέως γνωστό ότι ένα μικρότερο φύλλο πάγου συνεπάγεται και μικρότερη λευκή περιοχή που αντανακλά τη θερμότητα του ήλιου πίσω στο διάστημα. Όμως αυτός δεν είναι ο μόνος λόγος που ο αρκτικός κύκλος θερμαίνεται σε υπερδιπλάσια ταχύτητα σε σχέση με τον υπόλοιπο πλανήτη.

Η Θάλασσα Λάπτεφ είναι γνωστή ως τόπος γέννησης του πάγου, ο οποίος σχηματίζεται στην ακτογραμμή της στις αρχές του χειμώνα, και έπειτα κινείται προς τα δυτικά, μεταφέροντας θρεπτικά συστατικά σε όλο τον αρκτικό κύκλο, πριν αρχίσει να υποχωρεί την άνοιξη στον πορθμό Φραμ μεταξύ Γροιλανδίας και Σβάλμπαρντ. Αν ο πάγος αργήσει να σχηματιστεί στη Θάλασσα Λάπτεφ, θα γίνει λεπτότερος, επομένως και πιο πιθανό να λιώσει πριν καν φτάσει στον πορθμό Φραμ. Αυτό θα μπορούσε να μειώσει τα θρεπτικά συστατικά που φτάνουν στο πλαγκτόν του αρκτικού κύκλου, πράγμα που με τη σειρά του θα μειώσει την ικανότητα της περιοχής να απορροφά το διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Μια πιο ανοιχτή θάλασσα συνεπάγεται και πιο ταραγμένα νερά στα ανώτερα στρώματα του Αρκτικού Ωκεανού, που θα ανεβάζει περισσότερα θερμά νερά από τα βάθη στην επιφάνεια.

Ο Δρ. Στέφαν Χέντρικς, επιστήμονας με ειδίκευση στη φυσική του θαλάσσιου πάγου στο Ινστιτούτο Άλφρεντ Βέγκενερ, δήλωσε ότι οι τάσεις των θαλάσσιων πάγων είναι δυσοίωνες, αλλά όχι αναπάντεχες: «Είναι περισσότερο εκνευριστικό παρά σοκαριστικό. Είναι κάτι που προβλέπαμε εδώ και πολύ καιρό, όμως έχουν υπάρξει ελάχιστες ουσιαστικές αντιδράσεις εκ μέρους των νομοθετών».

ΠΗΓΗ ΕΔΩ .

Κατώτερη του αναμενωμένου η ανάκαμψη της παγοκάλυψης τον τελευταίο μήνα με άκρως ανησυχητικά μηνύματα. Το διάγραμμα του πανεπιστημίου του Colorado είναι αποκαλυπτικό.

 

Το ποσοστό παγοκάλυψης στην αρκτική σπάει τα κατώτατα επίπεδα του 2012. Η αναμενόμενη λόγω εποχής ανάκαμψη των ποσοστών παγοκάλυψης είναι κατώτερη του αναμενομενου και συντελείται με αργούς ρυθμούς.

 

Στον χάρτη που ακολουθεί διακρίνεται η σαφής απουσία παγοκάλυψης στο κομμάτι της αρκτικής που βρίσκεται κοντά στα ανατολικότερα της Σιβηρίας και την Αλάσκα.

 

Οι χάρτες προέρχονται από τον ακόλουθο σύνδεσμο ΕΔΩ.

Είναι σημαντικό να παρακολουθούμε την παγοκάλυψη στους πόλους της γης. Σε αυτό το άρθρο θα δούμε σε τι κατάσταση βρίσκονται αυτη τη στιγμή ο βόρειος και ο νότιος πόλος.

Η παγοκάλυψη στους πόλους μπορεί να μας υποδείξει τα επίπεδα στα οποία εξελίσσεται η κλιματική αλλαγή. Ωστόσο τα δεδομένά που λαμβάνουμε πρέπει να χρησιμοποιούνται και να ερμηνεύονται προσεκτικά. Όταν αναφερόμαστε στο κλίμα μία περιοχής, ουσιαστικά αναφερόμαστε στη μέση καιρική κατάσταση που παρατηρείται σε μακροχρόνια κλίμακα. Ως εκ τούτου, δεν είναι σοφό να προκύπτουν συμπεράσματα για το κλίμα των πόλων της γης από μεμονωμένους χειμώνες ή καλοκαίρια.

Στην παρακάτω απεικόνιση του Nation Snow and Ice Data Center φαίνεται η έκταση της παγοκάλυψης στον βόρειο πόλο αλλά και η συγκέντρωση θαλάσσιου πάγου. Σε περίπτωση που η συγκέντρωση πάγου είναι μικρότερη από το 100%, αυτό υποδηλώνει ότι η περιοχή δεν καλύπτεται πλήρως από πάγο. Παρακάτω λοιπόν, φαίνεται ότι η περιοχή στην οποία εκτείνεται ο θαλάσσιος πάγος στο βόρειο πόλο είναι μικρότερη σε σχέση με τη μέση έκταση που εμφάνιζε την περίοδο 1981-2010 (πορτοκαλί γραμμή). Παρατηρείται ωστόσο κάποιο ποσοστό παγοκάλυψης σε παράκτια τμήματα του Καναδά, της Αλάσκας και της Σιβηρίας. Σημαντικό ρόλο σε αυτό παίζει το γεγονός ότι σε αυτές τις περιοχές εκχύνονται ποτάμια τα οποία εισάγουν φρέσκο γλυκό νερό στο θαλάσσιο σύστημα, το οποίο μπορεί να παγώσει πιο εύκολα.

 

Στο επόμενο διάγραμμα παρατηρούμε ότι φέτος η παγοκάλυψη από άποψη έκτασης κινείται στα επίπεδα που έχουν διαμορφωθεί μετά το 2015. Στα θετικά καταγράφεται το γεγονός ότι δεν παρατηρούνται ακρότητες όπως π.χ. το έτος 2012, οπότε και καταγράφηκε μία από τις χαμηλότερες παγοκαλύψης στο σύγχρονο κλίμα.

 

Όσον αφορά το νότιο πόλο, σύμφωνα με το nordicweather.net, η παγοκάλυψη κινείται σε φυσιολογικά επίπεδα. Δεν πρέπει να αγνοούμε το γεγονός ότι η Ανταρκτική είναι μονωμένη από θερμότερες εισβολές εξαιτίας του γεγονότος ότι περιβάλλεται από ωκεανούς και του πρακτικά συνεχόμενου δεξιόστροφου αεροχειμάρρου που την περιβάλλει.